błona wewnętrzna naczynia

Błona wewnętrzna naczynia, zwana również śródbłonkiem lub endotelium, to jednowarstwowa wyściółka komórkowa pokrywająca wewnętrzną powierzchnię naczyń krwionośnych i limfatycznych. Pełni ona kluczową rolę w utrzymaniu homeostazy naczyniowej, kontrolując przepływ krwi, przepuszczalność naczyń oraz interakcje między krwią a ścianą naczynia.

Śródbłonek nie stanowi jedynie bariery fizycznej, ale jest aktywnym organem endokrynnym, wydzielającym szereg substancji biologicznie czynnych, m.in. tlenek azotu (NO), prostacykliny, endotelinę, czynnik von Willebranda. Substancje te regulują napięcie naczyniowe, procesy krzepnięcia, reakcje zapalne oraz angiogenezę.

Dysfunkcja śródbłonka jest istotnym elementem patogenezy wielu chorób sercowo-naczyniowych, w tym miażdżycy, nadciśnienia tętniczego, cukrzycy i niewydolności serca. Charakteryzuje się ona zmniejszoną biodostępnością NO, zwiększoną ekspresją cząsteczek adhezyjnych, nasileniem procesów zapalnych i prokoagulacyjnych oraz zaburzeniami przepuszczalności naczyń.

Ocena funkcji śródbłonka może służyć jako wczesny marker ryzyka sercowo-naczyniowego. W praktyce klinicznej stosuje się metody nieinwazyjne, takie jak badanie rozszerzalności tętnicy ramiennej zależnej od przepływu (FMD) czy ocena markerów biochemicznych (np. czynniki zapalne, cząsteczki adhezyjne, wskaźniki stresu oksydacyjnego).

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl