niesprzężona bilirubina
Niesprzężona bilirubina (bilirubina pośrednia, unconjugated bilirubin) to frakcja bilirubiny, która nie została poddana procesowi sprzęgania (koniugacji) z kwasem glukuronowym w wątrobie. Powstaje w wyniku degradacji hemoglobiny uwalnianej ze starzejących się erytrocytów. W przeciwieństwie do bilirubiny sprzężonej, bilirubina niesprzężona jest lipofilna, nie rozpuszcza się w wodzie i nie może być wydalana z moczem.
Podwyższony poziom bilirubiny niesprzężonej we krwi może wskazywać na zaburzenia związane z nadmiernym rozpadem krwinek czerwonych (hemoliza), niewydolnością wątroby lub genetyczne defekty metabolizmu bilirubiny, jak w przypadku zespołu Gilberta. Diagnostycznie istotne jest oznaczanie zarówno bilirubiny całkowitej, jak i jej frakcji sprzężonej i niesprzężonej, co pomaga w różnicowaniu przyczyn żółtaczki.
Fizjologicznie u noworodków obserwuje się przejściowy wzrost stężenia bilirubiny niesprzężonej we krwi, co może prowadzić do żółtaczki fizjologicznej. Znaczące przekroczenie wartości referencyjnych bilirubiny niesprzężonej stanowi ryzyko kernicterus (żółtaczki jąder podkorowych mózgu), szczególnie u wcześniaków, ze względu na zdolność niesprzężonej bilirubiny do przenikania przez barierę krew-mózg.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Envil kaszel junior
Envil kaszel junior (15 mg/5 ml) zawierający ambroksolu chlorowodorek wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy, niewydolnością nerek lub wątroby, osłabionym odruchem kaszlowym oraz astmą oskrzelową, ze względu na ryzyko podrażnienia błony śluzowej, zaburzenia metabolizmu i wydalania leku oraz zalegania wydzieliny oskrzelowej. W początkowej fazie terapii może wystąpić zwiększona ilość płynnej wydzieliny, co wymaga prowokacji odruchu kaszlowego lub mechanicznego odsysania. Należy monitorować pacjentów pod kątem ciężkich reakcji skórnych, takich jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczna martwica naskórka (TEN) oraz ostra uogólniona krostkowica (AGEP), które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia.
ambroksolu chlorowodorek, astma oskrzelowa, bilirubinemia, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, ciężka reakcja skórna, dysfagia, dziedziczna nietolerancja fruktozy, hiperbilirubinemia, niesprzężona bilirubina, niewydolność nerek i wątroby, odsysanie wydzieliny z dróg oddechowych, osłabiony odruch kaszlowy, ostra uogólniona krostkowica, rumień wielopostaciowy, toksyczna martwica naskórka, zaburzenie oczyszczania rzęskowego oskrzeli, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka jąder podkorowych mózgu, żółtaczka noworodków