udar mózgowo-naczyniowy

Udar mózgowo-naczyniowy (cerebrovascular accident, CVA) to stan nagłego zaburzenia krążenia mózgowego, prowadzący do ogniskowego uszkodzenia tkanki mózgowej. Wyróżnia się dwa główne typy udaru: niedokrwienny (około 85% przypadków), spowodowany zamknięciem naczynia krwionośnego, oraz krwotoczny (około 15%), wynikający z pęknięcia naczynia i wynaczynienia krwi do tkanki mózgowej.

Czynniki ryzyka udaru obejmują nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, dyslipidemię, migotanie przedsionków, palenie tytoniu, otyłość oraz wiek. Objawy udaru zależą od lokalizacji i rozległości uszkodzenia mózgu, ale typowo obejmują nagły niedowład lub porażenie połowicze, zaburzenia czucia, mowy, widzenia, równowagi oraz silny ból głowy.

Diagnostyka udaru opiera się na badaniach obrazowych mózgu (TK, MRI), badaniach naczyniowych (angio-TK, angio-MR, USG tętnic domózgowych) oraz ocenie kardiologicznej. Kluczowym elementem w leczeniu udaru niedokrwiennego jest jak najszybsze przywrócenie przepływu krwi poprzez trombolizę dożylną (do 4,5h od wystąpienia objawów) lub trombektomię mechaniczną (do 24h w wybranych przypadkach).

Postępowanie w udarze krwotocznym obejmuje kontrolę ciśnienia tętniczego, odwracanie antykoagulacji oraz w wybranych przypadkach interwencję neurochirurgiczną. Rehabilitacja neurologiczna stanowi nieodłączny element leczenia i powinna być wdrożona jak najwcześniej. Profilaktyka wtórna udaru obejmuje modyfikację czynników ryzyka oraz farmakoterapię (leki przeciwpłytkowe, przeciwzakrzepowe, statyny).

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl