utrata pamięci
Utrata pamięci (amnezja) to zaburzenie neurologiczne charakteryzujące się częściową lub całkowitą niezdolnością do zapamiętywania lub przywoływania informacji z pamięci. Może występować jako objaw różnych chorób neurologicznych, urazów mózgu, zaburzeń psychicznych, czy też być efektem działania niektórych substancji.
Klinicznie wyróżnia się kilka typów amnezji, w tym amnezję wsteczną (utrata pamięci dotycząca wydarzeń sprzed wystąpienia amnezji), amnezję następczą (niezdolność do tworzenia nowych wspomnień po wystąpieniu amnezji) oraz amnezję całkowitą (obejmującą zarówno pamięć wsteczną, jak i następczą). W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić choroby neurodegeneracyjne (choroba Alzheimera, otępienie naczyniowe), urazy głowy, udary mózgu, infekcje ośrodkowego układu nerwowego, zaburzenia metaboliczne oraz zatrucia.
Leczenie utraty pamięci zależy od przyczyny jej wystąpienia i może obejmować farmakoterapię (inhibitory cholinesterazy, memantyna), rehabilitację neuropsychologiczną, terapię poznawczą oraz leczenie chorób podstawowych. W przypadkach odwracalnych przyczyn, jak niektóre infekcje czy zaburzenia metaboliczne, właściwe leczenie może prowadzić do całkowitego ustąpienia objawów amnezji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Rosuvastatin Krka 40 mg
Rozuwastatyna, podobnie jak inne statyny, może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu, z których większość jest łagodna i przemijająca. W badaniach klinicznych mniej niż 4% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych. Istotna jest zależność między dawką a częstością występowania powikłań, zwłaszcza przy dawce 40 mg, gdzie obserwuje się zwiększone ryzyko rabdomiolizy, ciężkich zaburzeń nerek i wątroby (w tym wzrost aktywności aminotransferaz). Charakterystyczne są zaburzenia mięśniowe, takie jak bóle mięśni, miopatia i rzadko rabdomioliza, z zależnym od dawki wzrostem kinazy kreatynowej (CK), której aktywność powyżej 5 x GGN wymaga przerwania leczenia. Ponadto, mogą wystąpić immunozależna miopatia martwicza, zespół toczniopodobny oraz zaburzenia ścięgien, w tym ich zerwanie.
aminotransferaza, białko w moczu, ból głowy, ból mięśni, ból stawu, cukrzyca, dysfagia, ginekomastia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miastenia, miastenia oczna, mięśnie szkieletowe, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, utrata pamięci, zaburzenie ścięgna, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawrót głowy, zerwanie mięśnia, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aporoza 40 mg
Rozuwastatyna (lek Aporoza) charakteryzuje się profilem działań niepożądanych, które są przeważnie łagodne i przemijające, a mniej niż 4% pacjentów przerywa terapię z ich powodu. Częstość działań niepożądanych jest zależna od dawki, przy czym dawka 40 mg wiąże się ze zwiększonym ryzykiem poważnych powikłań, takich jak rabdomioliza, ciężkie uszkodzenia nerek i wątroby. Szczególną uwagę należy zwrócić na działania niepożądane mięśniowe, w tym bóle mięśni, miopatię i rabdomiolizę, zwłaszcza przy dawkach powyżej 20 mg/dobę. W trakcie terapii obserwuje się wzrost aktywności kinazy kreatynowej, który przy przekroczeniu 5-krotności górnej granicy normy (GGN) wymaga przerwania leczenia. Proteinuria, głównie kanalikowa, występuje rzadziej przy dawkach 10-20 mg (<1%), a przy dawce 40 mg u około 3% pacjentów, jednak zwykle ustępuje samoistnie i nie prowadzi do progresji choroby nerek. Ponadto, rozuwastatyna może powodować łagodne, przemijające podwyższenie aminotransferaz wątrobowych, a u dzieci i młodzieży obserwuje się częstsze występowanie wzrostu kinazy kreatyniny >10 x GGN oraz objawów mięśniowych po wysiłku fizycznym.
aminotransferaza wątrobowa, białko w moczu, ból mięśni, cukrzyca, DRESS, ginekomastia, hepatotoksyczność, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, miastenia, miastenia oczna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, rozuwastatyna, stężenie kinazy kreatyniny, trombocytopenia, utrata pamięci, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zaranta 40 mg
Rozuwastatyna, stosowana w leku Zaranta, wykazuje profil działań niepożądanych, które są najczęściej łagodne i przemijające, a mniej niż 4% pacjentów musiało przerwać terapię z powodu działań niepożądanych. Częstość występowania działań niepożądanych jest zależna od dawki, z wyższym ryzykiem rabdomiolizy oraz poważnych zaburzeń nerek i wątroby przy dawce 40 mg. Działania niepożądane mięśniowe, takie jak bóle mięśni, miopatia i rzadko rabdomioliza, występują częściej przy dawkach powyżej 20 mg, a wzrost aktywności kinazy kreatynowej powyżej 5 x górnej granicy normy (GGN) wymaga przerwania leczenia. Proteinuria, głównie kanalikowa, obserwowana jest u mniej niż 1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg i u 3% przy dawce 40 mg, jednak nie wiąże się z ostrą lub postępującą chorobą nerek.
aminotransferaza, astenia, ból mięśni, cukrzyca, ginekomastia, hematuria, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatyniny, kinaza kreatynowa, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowe zapalenie płuc, statyna, trombocytopenia, utrata pamięci, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Interakcje leku – Midazolam Accord 1 mg/ml
Midazolam jest metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP3A5, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami modulującymi aktywność tych enzymów. Interakcje te są bardziej wyraźne po podaniu doustnym niż dożylnym, ze względu na obecność CYP3A4 w przewodzie pokarmowym, wpływając na klirens i biodostępność leku. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol i worykonazol, mogą zwiększać stężenie midazolamu w osoczu 3-5-krotnie oraz wydłużać okres półtrwania około 3-krotnie, co wymaga znacznego zmniejszenia dawki i monitorowania pacjenta, zwłaszcza przy podaniu pozajelitowym. Inne silne inhibitory, np. lopinawir/rytonawir, powodują 5,4-krotny wzrost stężenia midazolamu i podobne wydłużenie okresu półtrwania, co wskazuje na konieczność stosowania midazolamu w warunkach intensywnej opieki medycznej. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, karbamazepina czy mitotan, mogą obniżać stężenie midazolamu nawet do 5-14% wartości prawidłowych, co wymaga zwiększenia dawki i ścisłego monitorowania efektu klinicznego. Dodatkowo, jednoczesne stosowanie midazolamu z lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy (np. opioidy, benzodiazepiny, barbiturany) oraz alkoholem znacząco nasila sedację i ryzyko depresji oddechowej, co stanowi przeciwwskazanie do ich łącznego stosowania.
antagonista receptora histaminowego, antagonista receptora NK1, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, bloker kanału wapniowego, cymetydyna, depresja oddechowa, diltiazem, efekt synergistyczny, enzymy CYP3A4 i CYP3A5, erytromycyna, farmakodynamika, fentanyl, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor proteazy, inhibitor proteazy HCV, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens ogólnoustrojowy, lek znieczulający dożylny, midazolam, minimalne stężenie pęcherzykowe, mitotan, propofol, ryfampicyna, telitromycyna, tikagrelor, utrata pamięci, werapamil, wziewny środek znieczulający, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie świadomości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Romazic 15 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Romazic, wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się głównie łagodnymi i przemijającymi działaniami niepożądanymi, które zmuszają do przerwania terapii u mniej niż 4% pacjentów. Częstość występowania działań niepożądanych jest zależna od dawki i klasyfikowana według standardowej skali: często (1-10%), niezbyt często (0,1-1%), rzadko (0,01-0,1%), bardzo rzadko (<0,01%) oraz częstość nieznana. Najczęstsze działania obejmują bóle mięśni, bóle głowy, zawroty głowy, zaparcia, nudności oraz zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych. Istotne jest monitorowanie proteinurii, która występuje u mniej niż 1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg i u 3% przy dawce 40 mg, jednak jest zazwyczaj odwracalna i nie wiąże się z ostrą lub postępującą chorobą nerek. Ryzyko miopatii, rabdomiolizy oraz znacznego wzrostu kinazy kreatynowej (>5 x GGN) wzrasta przy dawkach powyżej 20 mg, co wymaga przerwania leczenia w przypadku istotnego wzrostu enzymu.
artralgia, bezsenność, białkomocz, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, choroba ścięgna, cukrzyca, ginekomastia, hematuria, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, koszmar senny, krwiomocz, małopłytkowość, miopatia, neuropatia obwodowa, nudność, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie, ostra niewydolność nerek, pokrzywka, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowe zapalenie płuc, statyna, świąd, utrata pamięci, wysypka, zaburzenie funkcji seksualnej, zaburzenie snu, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zawrót głowy, zerwanie mięśnia, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka, zwiększenie aktywności aminotransferaz, zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej - Leksykon leków
Przedawkowanie – Inovox na kaszel smak miodowo-cytrynowy 10 mg
Przedawkowanie dekstrometorfanu bromowodorku, substancji czynnej leku Tussifortin w dawce 10 mg, może prowadzić do szerokiego spektrum objawów toksycznych, obejmujących zaburzenia OUN, układu pokarmowego i sercowo-naczyniowego. Wczesne symptomy to dezorientacja, pobudzenie, niepokój i nerwowość, natomiast u dzieci mogą wystąpić senność, omamy, obrzęk twarzy, nudności i zaburzenia chodu. W ciężkich przypadkach obserwuje się śpiączkę, depresję oddechową i drgawki, które stanowią zagrożenie życia. Nadużywanie dekstrometorfanu, szczególnie wśród młodzieży, wiąże się z ryzykiem rozwoju psychoz toksycznych, zaburzeń rytmu serca, uszkodzenia mózgu oraz innych poważnych działań niepożądanych, takich jak tachykardia, gorączka i utrata przytomności.
arytmia, ataksja, benzodiazepiny, dekstrometorfanu bromowodorek, depresja oddechowa, dezorientacja, drgawki, dystonia, gorączka, hipertermia, histeria, kardiotoksyczność, lęk, letarg, nalokson, niepokój, niewydolność oddechowa, nudności, obrzęk twarzy, oczopląs, omamy, omamy wzrokowe, osłupienie, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, pobudzenie, psychoza toksyczna, rozdrażnienie, rozszerzenie źrenic, senność, śpiączka, splątanie, tachykardia, tachypnoe, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie mózgu, utrata pamięci, utrata przytomności, węgiel aktywny, wymioty, zaburzenia chodu, zaburzenia ciśnienia tętniczego, zaburzenia mowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zespół serotoninowy - Leksykon chorób i schorzeń
Demencja czołowo-skroniowa – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Demencja czołowo-skroniowa (FTD) to postępująca choroba neurodegeneracyjna charakteryzująca się zanikiem tkanki mózgowej w płatach czołowych i skroniowych, prowadząca do zmian w zachowaniu, osobowości, emocjach oraz deficytów poznawczych, w tym zaburzeń mowy i języka. W odróżnieniu od choroby Alzheimera, w początkowych stadiach FTD utrata pamięci nie dominuje. Opieka nad pacjentem z FTD wymaga interdyscyplinarnego podejścia, angażującego lekarzy (neurolog, psychiatra, geriatra), pielęgniarki, logopedów oraz pracowników socjalnych, a także wsparcia rodziny i opiekunów. Zarządzanie objawami opiera się na utrzymaniu rutyny, tworzeniu bezpiecznego środowiska, stosowaniu niefarmakologicznych strategii behawioralnych oraz, w razie potrzeby, farmakoterapii z użyciem selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) i niskich dawek leków przeciwpsychotycznych. Terapie wspomagające, takie jak logopedia, fizjoterapia i terapia zajęciowa, są kluczowe dla utrzymania funkcji i jakości życia pacjentów.
choroba Alzheimera, choroba neurodegeneracyjna, demencja, demencja czołowo-skroniowa, fizjoterapia, geriatra, leczenie farmakologiczne, lek przeciwpsychotyczny, logopeda, neurolog, objawy behawioralne, objawy depresyjne, opieka hospicyjna, otępienie czołowo-skroniowe, plan opieki, płaty czołowe i skroniowe, pobudzenie, psychiatra, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, terapia mowy, terapia zajęciowa, tkanka mózgowa, utrata pamięci, zaburzenie neurodegeneracyjne, zanik tkanki mózgowej - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Fixapost 50 mikrogramów/ml + 5 mg/ml
Produkt leczniczy Fixapost, zawierający latanoprost (50 µg/ml) i tymolol maleinian (5 mg/ml) w formie kropli do oczu, może wpływać na zdolność pacjenta do prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn, głównie poprzez przemijające niewyraźne widzenie po aplikacji. Działania niepożądane okulistyczne, takie jak niewyraźne widzenie (często, ≥1/100 do <1/10), podwójne widzenie, zwiększone łzawienie oraz światłowstręt, mogą znacząco ograniczać ostrość widzenia i zdolność bezpiecznego prowadzenia pojazdów, zwłaszcza w warunkach zmiennego oświetlenia lub nocą. Ponadto, tymolol może wywoływać działania ogólnoustrojowe, takie jak zawroty głowy, ból głowy, niedokrwienie mózgu, parestezje, omdlenia, utrata pamięci oraz uczucie zmęczenia i osłabienia, które mogą zaburzać zdolności psychomotoryczne i percepcję przestrzenną, co wymaga szczególnej uwagi podczas kwalifikacji pacjenta do terapii.
aplikacja kropli do oczu, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, ból głowy, bradykardia, dławica piersiowa, jaskra wąskiego kąta, krople do oczu, latanoprost i tymolol, łzawienie, nasilenie objawów, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mózgu, niewyraźne widzenie, omdlenie, parestezje, podwójne widzenie, przełom jaskrowy, przewlekła obturacyjna choroba płuc, skurcz oskrzeli, suche oko, światłowstręt, utrata pamięci, worek spojówkowy, zaburzenie rytmu serca, zapalenie rogówki, zawroty głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Uraz głowy i wstrząśnienie mózgu – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Wstrząśnienie mózgu (commotio cerebri) to łagodne urazowe uszkodzenie mózgu (mTBI), które powoduje przejściowe zaburzenia funkcji neurologicznych, wynikające z gwałtownego przemieszczenia mózgu w czaszce i uszkodzenia włókien nerwowych. Objawy obejmują ból głowy, nudności, zaburzenia równowagi, zaburzenia widzenia, splątanie, problemy z pamięcią i koncentracją, a także zmiany nastroju. Diagnostyka opiera się głównie na ocenie klinicznej, gdyż obrazowanie (TK, MRI) zwykle nie wykazuje uszkodzeń. Kluczowe jest monitorowanie neurologiczne (m.in. skala Glasgow, ocena źrenic, siły mięśniowej) oraz obserwacja parametrów życiowych. W pierwszych 24-48 godzinach po urazie zaleca się względny odpoczynek fizyczny i poznawczy, a leczenie jest objawowe, z zastosowaniem paracetamolu do kontroli bólu (unikając NLPZ ze względu na ryzyko krwawienia). Ważne jest unikanie kolejnych urazów głowy, gdyż powtarzające się wstrząśnienia mogą prowadzić do przewlekłych powikłań, takich jak przewlekła encefalopatia urazowa (CTE).
ciśnienie śródczaszkowe, drgawki, dysfunkcja neuronu, krwawienie śródmózgowe, lek przeciwbólowy, nadwrażliwość na światło, obrzęk mózgu, odsysanie dróg oddechowych, rezonans magnetyczny, saturacja krwi, skala Glasgow, splątanie, tomografia komputerowa, urazowe uszkodzenie mózgu, uszkodzenie strukturalne mózgu, utrata pamięci, utrata świadomości, wstrząśnienie mózgu, zaburzenie mowy, zakrzepica żył głębokich, zawroty głowy, zespół powstrząśnieniowy - Leksykon chorób i schorzeń
Autoimmunologiczne zapalenie mózgu – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Autoimmunologiczne zapalenie mózgu (AE) stanowi neurologiczny stan nagły, którego rokowanie poprawiło się dzięki postępom w diagnostyce i immunoterapii, choć śmiertelność nadal wynosi od 6% do 19%, a ryzyko nawrotu waha się od 10% do 38%, z wyjątkami takimi jak podtypy anty-LGI-1 (52% nawrotów) i anty-MOG (62%). Kluczowe narzędzia prognostyczne obejmują skalę NEOS, która koreluje z funkcjonalnym stanem po roku, skalę ACS (czułość 83,78%, swoistość 73,91%) oraz skalę CASE, szczególnie przydatną w zapaleniu mózgu z przeciwciałami anty-NMDAR. Niezależne czynniki ryzyka złego rokowania to zaawansowany wiek, zaburzenia świadomości i obecność fal wolnych (≥50%) w EEG. Skala NEOS jest bardziej adekwatna do przewidywania długoterminowych wyników funkcjonalnych u pacjentów z AE.
autoimmunologiczne zapalenie mózgu, badanie EEG, biomarker biologiczny, czynnik rokowniczy, deplecja komórek B, fale wolne, funkcje poznawcze, funkcje wykonawcze, immunoglobuliny, immunoterapia, kortykosteroidy, leczenie immunomodulujące, objawy resztkowe, przeciwciała anty-MOG, przeciwciała anty-NMDAR, skala mRS, skala prognostyczna, utrata pamięci, wirusowe zapalenie mózgu, zaburzenia poznawcze, zaburzenia świadomości, zanik płata skroniowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lorazepam TZF 2 mg/ml
Lorazepam, jako benzodiazepina, wykazuje działanie hamujące na ośrodkowy układ nerwowy, co jest podstawowym mechanizmem wywołującym działania niepożądane, najczęściej pojawiające się na początku terapii i zależne od dawki. Do najczęstszych działań należą uspokojenie i senność (≥1/10), ataksja oraz zawroty głowy (≥1/100 do <1/10). Istotnym ryzykiem jest rozwój uzależnienia oraz objawy odstawienia, które mogą obejmować uogólnione napady padaczkowe, drżenia, skurcze mięśni, wymioty i pocenie się, dlatego dawkę należy redukować stopniowo. Po podaniu domięśniowym i dożylnym mogą wystąpić miejscowe reakcje, takie jak ból, zaczerwienienie czy zapalenie żył. Ponadto, lorazepam może powodować zaburzenia pamięci, w tym niepamięć następczą, co może znacząco wpływać na funkcjonowanie pacjenta.
agranulocytoza, aminotransferaza wątrobowa, ataksja, benzodiazepina, bezdech senny, depresja oddechowa, drgawka, drżenie, dyzartria, farmakoterapia, fosfataza zasadowa, hiponatremia, małopłytkowość, niepamięć następcza, objaw odstawienia, objaw pozapiramidowy, obrzęk naczynioruchowy, obturacyjna choroba płuc, ośrodkowy układ nerwowy, pancytopenia, podanie domięśniowe, podanie dożylne, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, splątanie, tolerancja lekowa, uogólniony napad padaczkowy, utrata pamięci, uzależnienie, zapalenie żył, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zaranta 10 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Zaranta, wykazuje profil działań niepożądanych głównie łagodnych i przemijających, z koniecznością przerwania terapii u mniej niż 4% pacjentów. Częstość działań niepożądanych jest zależna od dawki i obejmuje m.in. trombocytopenię, reakcje nadwrażliwości, cukrzycę (szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka takimi jak glukoza na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m²), bóle głowy, polineuropatię, zapalenie trzustki, zwiększenie aktywności aminotransferaz, świąd, wysypkę, bóle mięśni oraz miopatię i rabdomiolizę. Proteinuria, głównie kanalikowa, występuje u mniej niż 1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg i u około 3% przy dawce 40 mg, zwykle ustępując podczas kontynuacji leczenia, bez związku z ostrą chorobą nerek. Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest zależne od dawki i wymaga przerwania terapii przy wzroście >5 × GGN.
aminotransferaza, ból mięśni, ginekomastia, hematuria, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowe zapalenie płuc, trombocytopenia, utrata pamięci, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Atrofia korowej tylna – Epidemiologia
Atrofia korowa tylna (PCA) to rzadka forma demencji, charakteryzująca się postępującą degeneracją kory mózgowej w obszarze potyliczno-ciemieniowym, z dominującym początkiem objawów w wieku 50-65 lat (średnio 58,9 lat). PCA stanowi około 5-15% przypadków choroby Alzheimera o wczesnym początku i dotyka głównie kobiety, choć dane dotyczące różnic płci są niejednoznaczne. Etiologia PCA jest najczęściej związana z chorobą Alzheimera (80-94% przypadków), ale także z chorobą z ciałami Lewy’ego (ok. 10%) i zwyrodnieniem korowo-podstawnym (CBD, ok. 22%). Diagnostyka jest utrudniona przez nietypową prezentację objawów (początkowo deficyty wzrokowe), brak specyficznych biomarkerów oraz opóźnienia w rozpoznaniu, co wpływa na niedoszacowanie częstości występowania i chorobowości PCA.
angiografia optycznej koherentnej tomografii, atrofia korowa tylna, autosomalny dominujący wzorzec dziedziczenia, choroba Alzheimera, choroba prionowa, choroba z ciałami Lewy’ego, demencja, dezorientacja, historia naturalna choroby, kora mózgowa, kryterium diagnostyczne, mutacja genetyczna, OCTA, ryzyko upadku, schorzenie neurodegeneracyjne, terapia modyfikująca chorobę, uszkodzenie mózgu, utrata pamięci, zaburzenie poznawcze, zaburzenie widzenia, zespół Bensona, zwyrodnienie korowo-podstawne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Suvardio 20 mg
Rozuwastatyna, dostępna w dawkach 5 mg, 10 mg, 20 mg i 40 mg (Suvardio), wykazuje profil działań niepożądanych zależny od dawki. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to łagodne i przemijające objawy, jednak dawka 40 mg wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rabdomiolizy, ciężkich zdarzeń nerkowych oraz wątrobowych, w tym istotnego wzrostu aktywności aminotransferaz. Białkomocz, głównie kanalikowego pochodzenia, występuje u około 3% pacjentów przy dawce 40 mg, a u mniejszej liczby przy dawkach 10 i 20 mg; zazwyczaj jest łagodny i ustępuje samoistnie. Wzrost aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest zależny od dawki i wymaga przerwania terapii, jeśli przekracza 5-krotność górnej granicy normy (GGN). U dzieci i młodzieży obserwuje się częstsze zwiększenie CK >10 x GGN oraz objawy mięśniowe po wysiłku w porównaniu do dorosłych.
aminotransferaza, białkomocz, ból mięśniowy, dysfagia, ginekomastia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, martwicza miopatia, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, polineuropatia, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna wapniowa, śródmiąższowa choroba płuc, utrata pamięci, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zdarzenie nerkowe, zdarzenie wątrobowe, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aporoza 5 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Aporoza, wykazuje profil bezpieczeństwa zależny od dawki, z większym ryzykiem działań niepożądanych przy dawce 40 mg. Działania niepożądane są przeważnie łagodne i przemijające, a mniej niż 4% pacjentów przerywa terapię z tego powodu. Najczęściej obserwuje się bóle mięśniowe, zapalenie mięśni, rabdomiolizę oraz podwyższenie aktywności kinazy kreatynowej (CK), szczególnie przy dawkach powyżej 20 mg. Wzrost CK powyżej 5 × GGN wymaga przerwania leczenia. Częstość występowania proteinurii, głównie kanalikowej, jest dawkozależna: poniżej 1% przy 10-20 mg i do 3% przy 40 mg, jednak białkomocz zwykle ustępuje samoistnie i nie predysponuje do przewlekłej choroby nerek. Ponadto, rozuwastatyna może powodować podwyższenie aminotransferaz wątrobowych, które jest zwykle łagodne i przemijające, a ciężkie hepatotoksyczne reakcje są rzadkie.
aminotransferaza wątrobowa, bezsenność, białkomocz, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cukrzyca, działanie niepożądane, ginekomastia, hepatotoksyczność, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, martwicze autoimmunologiczne zapalenie mięśni, miastenia, miastenia oczna, miopatia, miotoksyczność, neuropatia obwodowa, nudność, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pokrzywka, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, rozuwastatyna, śródmiąższowa choroba płuc, świąd, trombocytopenia, utrata pamięci, wysypka, zaburzenie snu, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tramapar 37,5 mg + 325 mg
Produkt leczniczy Tramapar, zawierający tramadol chlorowodorek (37,5 mg) i paracetamol (325 mg), charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, z których najczęściej (>10%) występują nudności, zawroty głowy oraz senność. Zaburzenia układu nerwowego obejmują bardzo często zawroty głowy i senność, często ból głowy, drżenia, kurcze mięśni, zaburzenia czucia i szumy uszne, a rzadziej ataksję i drgawki. Zespół serotoninowy, choć o nieznanej częstości, stanowi poważne zagrożenie. Zaburzenia psychiczne, takie jak splątanie, zmienność nastrojów, zaburzenia snu, a także depresja i omamy, mogą występować z różną częstością, a ryzyko uzależnienia od leku jest istotne przy długotrwałej terapii. Układ pokarmowy jest szczególnie narażony na działania niepożądane, z bardzo częstymi nudnościami oraz częstymi wymiotami, zaparciami, suchością w jamie ustnej i smolistymi stolcami. Często obserwuje się również nadciśnienie tętnicze, kołatanie serca, tachykardię i zaburzenia rytmu serca.
agranulocytoza, albuminuria, anafilaksja, astma, ataksja, bezsenność, białkomocz, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból klatki piersiowej, bradykardia, czas protrombinowy, czkawka, depresja, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, dreszcze, drgawki, drżenie, duszność, dyspepsja, hipoprothrombinemia, kołatanie serca, koszmary senne, kurcz mięśni, lęk, nadciśnienie tętnicze, napad paniki, nerwowość, niedociśnienie ortostatyczne, nieostre widzenie, niepokój, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, osłabienie mięśni, paracetamol, parestezje, pobudzenie, pobudzenie ruchowe, podwyższone aminotransferazy, potliwość, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcje skórne, senność, skurcz oskrzeli, splątanie, stolec smolisty, suchość jamy ustnej, świąd, szum uszny, tachykardia, tramadol chlorowodorek, trombocytopenia, uderzenia gorąca, utrata pamięci, uzależnienie lekowe, wymioty, wzdęcia, zaburzenia czucia, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia oddychania, zaburzenia przełykania, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia snu, zaparcia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, zmienność nastroju - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aporoza 10 mg
Rozuwastatyna charakteryzuje się generalnie łagodnym i przemijającym profilem działań niepożądanych, z mniej niż 4% pacjentów przerywających terapię z tego powodu. Istotne jest jednak monitorowanie potencjalnych reakcji, zwłaszcza przy dawce 40 mg, gdzie obserwuje się zwiększone ryzyko rabdomiolizy oraz poważnych zaburzeń funkcji nerek i wątroby. Najczęstsze działania niepożądane obejmują bóle mięśni (często ≥1/100 do <1/10), miopatię i rabdomiolizę (rzadko ≥1/10 000 do <1/1000), a także podwyższenie aktywności kinazy kreatynowej (CK), które w większości przypadków jest łagodne i przemijające. W przypadku wzrostu CK powyżej 5 x GGN zaleca się przerwanie leczenia. Ponadto, u pacjentów stosujących rozuwastatynę obserwuje się proteinurię o charakterze kanalikowym, występującą u około 3% pacjentów przy dawce 40 mg, która zwykle ustępuje samoistnie bez progresji choroby nerek.
aminotransferaza wątrobowa, białkomocz, ból brzucha, dysfagia, ginekomastia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, miastenia, miastenia oczna, miopatia, monitorowanie pacjenta, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, śródmiąższowa choroba płuc, terapia hipolipemizująca, trombocytopenia, utrata pamięci, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Suvardio Plus 5 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Suvardio Plus, łączący rozuwastatynę (5 mg, 10 mg lub 20 mg) z ezetymibem (10 mg), wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla obu składników. Działania niepożądane rozuwastatyny są zazwyczaj łagodne i przemijające, z mniej niż 4% pacjentów przerywających leczenie z tego powodu. Ezetymib, oceniany w badaniach do 112 tygodni u ponad 13 000 pacjentów, wykazuje podobny profil tolerancji, z częstością działań niepożądanych porównywalną do placebo. W terapii skojarzonej u około 1200 pacjentów najczęściej obserwowano podwyższenie aktywności aminotransferaz, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz bóle mięśniowe, co może wynikać z farmakodynamicznej interakcji obu substancji. Częstość działań niepożądanych klasyfikowana jest wg MedDRA, z najczęstszymi objawami obejmującymi bóle i zawroty głowy (≥1/100 do <1/10), a rzadziej małopłytkowość, reakcje nadwrażliwości, cukrzycę, zmniejszony apetyt, depresję, parestezje, polineuropatię i neuropatię obwodową.
aminotransferazy, ból głowy, ból mięśniowy, cukrzyca, depresja, ezetymib, hipercholesterolemia, interakcja farmakodynamiczna, laktoza jednowodna, małopłytkowość, miopatia, neuropatia obwodowa, nietolerancja laktozy, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie mięśniowe, parestezja, polineuropatia, reakcja nadwrażliwości, rozuwastatyna, stężenie glukozy, terapia skojarzona, utrata pamięci, zaburzenia snu, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Propranolol Aurovitas 10 mg
Propranolol, substancja czynna leku Propranolol Aurovitas (dostępnego w dawkach 10 mg i 40 mg w formie tabletek powlekanych), jest generalnie dobrze tolerowany, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, głównie wynikających z farmakologicznego mechanizmu działania beta-adrenolityka. Do najczęstszych hematologicznych działań niepożądanych należą małopłytkowość (≥1/100 do <1/10), zwiększająca ryzyko krwawień, oraz agranulocytoza (≥1/1 000 do <1/100), podnosząca podatność na infekcje. Szczególnie istotnym zagrożeniem jest hipoglikemia, zwłaszcza u noworodków, dzieci, osób starszych, pacjentów dializowanych, leczonych lekami przeciwcukrzycowymi, głodzonych oraz z chorobami wątroby, która w rzadkich przypadkach może prowadzić do drgawek lub śpiączki. Ponadto propranolol może powodować zmiany w metabolizmie lipidów, zaburzenia psychiczne (w tym depresję, psychozy, halucynacje), objawy neurologiczne (dezorientacja, parestezje, zawroty głowy), a także objawy okulistyczne, takie jak suchość oczu i zapalenie spojówek.
agranulocytoza, astma oskrzelowa, biegunka, blok serca, ból głowy, ból stawu, bradykardia, choroba tętnic obwodowych, chromanie przestankowe, depresja, dezorientacja, dławica piersiowa, drgawka, duszność, halucynacja, hemodializa, hipoglikemia, impotencja, koszmar senny, łuszczyca, łysienie, małopłytkowość, miastenia, nadmierna potliwość, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, nudność, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, plamica, propranolol, przeciwciało przeciwjądrowe, przepływ krwi przez nerki, przesączanie kłębuszkowe, psychoza, skurcz oskrzeli, suchość błony śluzowej jamy ustnej, suchość oczu, utrata pamięci, wymioty, wysypka skórna, zaburzenie snu, zaburzenie widzenia, zadyszka, zapalenie spojówek, zaparcie, zawrót głowy, zmiana nastroju - Leksykon chorób i schorzeń
Amnezja – Epidemiologia
Amnezja to zaburzenie pamięci obejmujące utratę zdolności przywoływania informacji lub tworzenia nowych wspomnień, spowodowane różnorodnymi czynnikami, w tym urazami mózgu i chorobami. Przejściowa amnezja globalna (TGA) charakteryzuje się nagłym ograniczeniem pamięci anterogradowej i retrogradowej, z roczną zapadalnością od 3,4 do 10,4 na 100 000 osób, wzrastającą do 23,5-32 na 100 000 w populacji powyżej 50 lat. TGA najczęściej dotyka osoby w wieku 50-80 lat, z szczytem zapadalności między 60 a 70 rokiem życia, i wykazuje różnice geograficzne w częstości występowania. Czynniki wyzwalające różnią się płciowo: u mężczyzn dominują czynniki fizyczne, u kobiet emocjonalne. Nawrót TGA jest rzadki, z rocznym wskaźnikiem od 2,9% do 26,3%. Migrena zwiększa ryzyko TGA (iloraz ryzyka 2,48-5,98), a najczęstsze wyzwalacze to wysiłek fizyczny, stres emocjonalny oraz zmiany temperatury. Amnezja dysocjacyjna, często niedodiagnozowana, dotyka 1,0-2,6% populacji i jest częstsza u kobiet, zwykle pojawiając się w późnej adolescencji i wczesnej dorosłości. Fuga dysocjacyjna, podtyp amnezji dysocjacyjnej, charakteryzuje się nagłymi podróżami i amnezją dotyczącą epizodu, z rozpowszechnieniem około 0,2%.
amnezja, amnezja dysocjacyjna, amnezja immunologiczna, amnezja następcza, amnezja przejściowa globalna, amnezja wsteczna, choroba Alzheimera, choroba niedokrwienna serca, delirium, fuga dysocjacyjna, hiperlipidemia, łagodne zaburzenie poznawcze, migrena, niedokrwienie hipokampa, padaczka skroniowa, przejściowa amnezja globalna, udar niedokrwienny, uraz mózgu, utrata pamięci, wstrząśnienie mózgu, zapadalność na TGA, zespół Korsakowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rosuvastatin Krka 20 mg
Rozuwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, wykazuje profil działań niepożądanych, które są przeważnie łagodne i przemijające, z mniej niż 4% pacjentów przerywających terapię z powodu niepożądanych efektów. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Najczęstsze działania obejmują bóle mięśni, bóle głowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka), a także zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych. Proteinuria, głównie kanalikowa, występuje u mniej niż 1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg i około 3% przy dawce 40 mg, zwykle łagodna i przemijająca, bez wpływu na rozwój choroby nerek. Ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy, wzrasta przy dawkach powyżej 20 mg, a istotnym markerem jest wzrost kinazy kreatynowej (CK), szczególnie powyżej 5 x GGN, co wymaga przerwania leczenia.
aminotransferaza wątrobowa, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawu, cukrzyca, depresja, duszność, ginekomastia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kaszel, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, nudność, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie, ostra niewydolność nerek, pokrzywka, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowa choroba płuc, świąd, utrata pamięci, wysypka, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aporoza 20 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Aporoza, wykazuje profil działań niepożądanych głównie o charakterze łagodnym i przemijającym, z mniej niż 4% pacjentów przerywających terapię z powodu efektów ubocznych. Częstość działań niepożądanych jest zależna od dawki, szczególnie przy dawce 40 mg, gdzie obserwuje się zwiększone ryzyko rabdomiolizy oraz poważnych zaburzeń nerek i wątroby, manifestujących się podwyższoną aktywnością aminotransferaz. Proteinuria, głównie kanalikowa, występuje u mniej niż 1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg, a u 3% przy dawce 40 mg, zwykle ustępując samoistnie. Działania niepożądane mięśniowo-szkieletowe, takie jak bóle mięśni (często), miopatia i rabdomioliza (rzadko), są częstsze przy dawkach powyżej 20 mg. Wzrost aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest zwykle łagodny i przemijający, jednak przekroczenie 5-krotności górnej granicy normy wymaga przerwania leczenia.
aminotransferaza, ból mięśni, działanie niepożądane, ginekomastia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, martwicze autoimmunologiczne zapalenie mięśni, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, trombocytopenia, utrata pamięci, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie mięśnia, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rosuvastatin Krka 15 mg
Rozuwastatyna charakteryzuje się profilem działań niepożądanych, które są najczęściej łagodne i przemijające, a mniej niż 4% pacjentów musiało przerwać leczenie z powodu niepożądanych efektów. Częstość występowania działań niepożądanych jest zależna od dawki, szczególnie przy dawce 40 mg obserwuje się zwiększone ryzyko rabdomiolizy oraz poważnych zaburzeń nerek i wątroby, w tym podwyższonej aktywności aminotransferaz. Działania niepożądane obejmują m.in. zaburzenia mięśniowo-szkieletowe (bóle mięśni, miopatia, rabdomioliza), zaburzenia wątroby (zwiększenie aktywności aminotransferaz, żółtaczka), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, zaparcia), reakcje skórne (wysypka, zespół Stevensa-Jonhsona), a także rzadziej występujące zaburzenia psychiczne, neurologiczne i immunologiczne. Proteinuria, głównie kanalikowa, jest obserwowana częściej przy dawce 40 mg (3% pacjentów z wynikiem „++” lub więcej w teście paskowym), jednak zwykle ustępuje samoistnie i nie poprzedza ostrej choroby nerek.
aminotransferaza, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawu, cukrzyca, duszność, działanie niepożądane, ginekomastia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, nudność, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie, pokrzywka, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowa choroba płuc, świąd, utrata pamięci, wysypka, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zawrót głowy, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Amnezja – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Amnezja, definiowana jako znacząca utrata pamięci, charakteryzuje się zróżnicowanym rokowaniem zależnym od etiologii, typu oraz rozległości uszkodzenia mózgu. W amnezji pourazowej (PTA) kluczowymi czynnikami prognostycznymi są: wiek pacjenta (starszy wiek koreluje z dłuższym czasem trwania PTA), początkowa punktacja w skali Glasgow (niska wartość GCS wskazuje na gorsze rokowanie), nieprawidłowa reaktywność źrenic, czas trwania śpiączki oraz stosowanie fenytoiny, które mogą wydłużać okres amnezji. Czas trwania PTA jest istotnym predyktorem funkcjonalnego wyniku po 6 miesiącach od urazu i może służyć jako miara zastępcza w badaniach klinicznych. Rokowanie różni się w zależności od typu amnezji: amnezja anterogradowa może być odwracalna lub trwała, zależnie od uszkodzenia mózgu, natomiast amnezja pourazowa zwykle ma pozytywne długoterminowe rokowanie, choć dłuższy czas trwania PTA wiąże się z wyższym ryzykiem powikłań, takich jak padaczka pourazowa czy zaburzenia psychiatryczne.
amnezja, amnezja anterogradowa, amnezja pourazowa, amnezja retrogradowa, atrofia hipokampa, choroba Alzheimera, choroba neurodegeneracyjna, dysfagia, fenytoina, funkcja poznawcza, konsolidacja pamięci, kora śródwęchowa, padaczka pourazowa, prążkowie, reaktywność źrenic, skala Glasgow, śródmózgowie, urazowe uszkodzenie mózgu, uszkodzenie hipokampa, utrata pamięci, wstrząśnienie mózgu, wzgórze, zaburzenie pamięci, zespół pourazowy - Leksykon chorób i schorzeń
Niedosłuch odbiorczy (głęboki) – Epidemiologia
Niedosłuch odbiorczy, zwłaszcza w stopniu głębokim, stanowi istotne wyzwanie zdrowotne globalnie, dotykając około 18% dorosłych w USA oraz 430 milionów osób na świecie, z prognozą wzrostu do 2,5 miliarda do 2050 roku. Wśród osób powyżej 60. roku życia częstość upośledzającego niedosłuchu przekracza 25%. Pomimo dostępności aparatów słuchowych, ich wykorzystanie pozostaje niskie – w USA jedynie 30% seniorów i 16% osób w wieku 20-69 lat z niedosłuchem korzysta z tych urządzeń. Implanty ślimakowe, wszczepione dotychczas ponad 1 milionowi pacjentów globalnie, są stosowane przez mniej niż 10% kwalifikujących się kandydatów, mimo że poprawiają rozumienie mowy 6-7-krotnie i są pokrywane przez Medicare oraz większość ubezpieczeń. Rozwój technologii implantów, w tym implantów hybrydowych, zakotwiczonych w kości (BAHA), ucha środkowego oraz pnia mózgu (ABI), rozszerza spektrum wskazań i grup wiekowych, z coraz częstszym wszczepianiem u dzieci i seniorów (średni wiek biorcy implantu to 65 lat).
aparat słuchowy, audiolog, FDA, funkcja wykonawcza, głuchota, implant hybrydowy, implant pnia mózgu, implant ślimakowy, implant ucha środkowego, implant zakotwiczony w kości, niedosłuch jednostronny, niedosłuch odbiorczy, niedosłuch przewodzeniowy, otolaryngolog, pamięć robocza, percepcja mowy, rehabilitacja słuchowa, utrata pamięci, utrata słuchu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Suvardio 10 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Suvardio, charakteryzuje się zazwyczaj łagodnym i przejściowym profilem działań niepożądanych, z mniej niż 4% pacjentów przerywających terapię z powodu niepożądanych efektów. Profil bezpieczeństwa opiera się na szerokich badaniach klinicznych oraz danych po wprowadzeniu do obrotu, wskazując na zależność częstości działań niepożądanych od dawki, szczególnie przy dawce 40 mg. Najczęstsze działania niepożądane obejmują bóle mięśniowe, zaparcia, nudności, ból brzucha oraz zwiększenie aktywności aminotransferaz. Istotne jest monitorowanie białkomoczu, który występuje u około 1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg i u 3% przy dawce 40 mg, zwykle o charakterze przejściowym i bez związku z progresją choroby nerek. Wśród poważniejszych powikłań mięśniowych obserwuje się miopatię, zapalenie mięśni oraz rzadką rabdomiolizę, z koniecznością przerwania terapii przy wzroście kinazy kreatynowej (CK) powyżej 5 x górnej granicy normy (GGN).
aminotransferaza, astenia, białkomocz, ból mięśniowy, cukrzyca, ginekomastia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, martwicza miopatia, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostra choroba nerek, polineuropatia, postępująca choroba nerek, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, Suvardio, utrata pamięci, zaburzenie erekcji, zaburzenie funkcji seksualnej, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Roswera 5 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Roswera, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na danych z badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu do obrotu. Działania niepożądane są zazwyczaj łagodne i przemijające, a konieczność przerwania terapii dotyczy mniej niż 4% pacjentów. Częstość występowania działań niepożądanych jest zależna od dawki, z wyższym ryzykiem przy dawkach powyżej 20 mg, szczególnie w odniesieniu do działań mięśniowo-szkieletowych, takich jak bóle mięśni, miopatia czy rabdomioliza. Proteinuria, głównie kanalikowego pochodzenia, występuje u mniej niż 1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg i wzrasta do 3% przy dawce 40 mg, jednak jest zwykle przejściowa i nie poprzedza ostrej choroby nerek. Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) powyżej 5 x GGN wymaga przerwania leczenia. Ponadto obserwuje się łagodne, bezobjawowe wzrosty aminotransferaz, częściej przy dawce 40 mg.
aminotransferaza, bezsenność, biegunka, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cukrzyca, duszność, ginekomastia, glukoza we krwi, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miastenia oczna, miopatia, miopatia martwicza, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pokrzywka, polineuropatia, profil bezpieczeństwa, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna, śródmiąższowa choroba płuc, triglicerydy, utrata pamięci, zaburzenia funkcji seksualnych, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ezehron Duo 15 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Ezehron Duo, łączący rozuwastatynę i ezetymib, wykazuje profil działań niepożądanych zgodny z dotychczas znanymi efektami obu substancji. W badaniach klinicznych obejmujących 2396 pacjentów stosujących ezetymib w monoterapii (10 mg/dobę), 11308 pacjentów na terapii skojarzonej z statyną oraz 185 pacjentów z fenofibratem, działania niepożądane były przeważnie łagodne i przemijające, a ich częstość porównywalna z placebo. Najczęstsze działania niepożądane u pacjentów z hipercholesterolemią stosujących terapię skojarzoną to podwyższenie aktywności aminotransferaz wątrobowych, dolegliwości żołądkowo-jelitowe (nudności, zaparcia, biegunka, wzdęcia, ból brzucha) oraz bóle mięśni. Częstość występowania cukrzycy jest zwiększona (≥1/100 do <1/10), zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka metabolicznego. Wśród działań niepożądanych układu nerwowego dominują bóle i zawroty głowy, a rzadziej parestezje i polineuropatia. Warto podkreślić, że w badaniach klinicznych mniej niż 4% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych.
aminotransferazy wątrobowe, anafilaksja, astenia, białkomocz, cukrzyca, duszność, dyspepsja, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, hipercholesterolemia, kinaza kreatynowa, krwiomocz, miopatia, miopatia martwicza immunozależna, nadciśnienie tętnicze, parestezje, pokrzywka, polineuropatia, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, rozuwastatyna i ezetymib, rumień wielopostaciowy, trombocytopenia, utrata pamięci, zaburzenia widzenia, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Livazo 1 mg
Produkt leczniczy Livazo (pitawastatyna w postaci soli wapnia) wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla statyn, z najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi obejmującymi bóle mięśni oraz podwyższone stężenie kinazy kreatynowej (CK) przekraczające 3-krotnie górną granicę normy (GGN) u 1,8% pacjentów. W badaniach klinicznych rzadko (0,04%) odnotowano stężenia CK ≥10× GGN z towarzyszącymi skurczami mięśni. Inne działania niepożądane o częstości niezbyt częstej lub rzadkiej obejmują zaburzenia ze strony układu nerwowego (bóle głowy, zawroty głowy), przewodu pokarmowego (zaparcia, biegunki, nudności), wątroby (podwyższone aminotransferazy, żółtaczka cholestatyczna) oraz mięśniowo-szkieletowe (miopatia, rabdomioliza). W populacji pediatrycznej (6-17 lat) częstość działań niepożądanych jest podobna do dorosłych, z najczęstszymi objawami w postaci bólów głowy (4,9%), mięśni (2,1%) i brzucha (4,9%).
anemia, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cukrzyca, częstomocz, depresja, ginekomastia, hipoestezja, immunozależna miopatia martwicza, jadłowstręt, kinaza keratynowa, miastenia, miastenia oczna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nieprawidłowa czynność wątroby, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, osłabienie, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pokrzywka, rabdomioliza, rumień, skurcz mięśni, śródmiąższowa choroba płuc, suchość w ustach, świąd, szum w uszach, utrata pamięci, wymioty, wysypka, zaburzenie ostrości widzenia, zaburzenie seksualne, zaburzenie smaku, zaburzenie snu, zaparcie, zawroty głowy, zespół toczniopodobny, złe samopoczucie, zmęczenie, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pitamet 1 mg
Pitawastatyna, dostępna w dawkach 1 mg, 2 mg i 4 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na danych z badań klinicznych oraz obserwacji porejestracyjnych. Odsetek przerwań leczenia z powodu działań niepożądanych wynosił poniżej 4%. Najczęstszym działaniem niepożądanym były bóle mięśni, a podwyższone stężenie kinazy keratynowej (CK) przekraczające 3-krotnie górną granicę normy wystąpiło u 1,8% pacjentów, natomiast znaczne podwyższenie CK (≥10x GGN) z towarzyszącymi skurczami mięśni było rzadkie (0,04%). Częstość występowania działań niepożądanych obejmuje m.in. zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, biegunki, nudności), podwyższone aminotransferazy (AST, ALT) niezbyt często, a także bóle mięśni i stawów często. Istotne jest zwiększone ryzyko rozwoju cukrzycy, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka takimi jak glukoza na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², podwyższone triglicerydy czy nadciśnienie tętnicze.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anemia, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cukrzyca, częstomocz, depresja, ginekomastia, hipoestezja, immunozależna miopatia martwicza, jadłowstręt, kinaza keratynowa, miastenia, miastenia oczna, miopatia, nieprawidłowa czynność wątroby, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, osłabienie, ostre zapalenie trzustki, pitawastatyna, podwyższone aminotransferazy, pokrzywka, rabdomioliza, rumień, skurcz mięśni, śródmiąższowa choroba płuc, suchość w ustach, świąd, szum w uszach, utrata pamięci, wymioty, wysypka, zaburzenia funkcji seksualnych, zaburzenia ostrości widzenia, zaburzenia smaku, zaburzenia snu, zaparcia, zawroty głowy, zespół toczniopodobny, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rosuvastatin Krka 10 mg
Rozuwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, charakteryzuje się dobrze udokumentowanym profilem bezpieczeństwa, z działaniami niepożądanymi występującymi u mniej niż 4% pacjentów, które w większości są łagodne i przemijające. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu mięśniowo-szkieletowego, w tym bóle mięśni, miopatia oraz rzadziej rabdomioliza, szczególnie przy dawkach powyżej 20 mg. Aktywność kinazy kreatynowej (CK) wzrasta zależnie od dawki, a leczenie należy przerwać, gdy CK przekroczy >5 x górną granicę normy (GGN). U dzieci i młodzieży obserwuje się częstsze podwyższenie CK >10 x GGN oraz objawy mięśniowe po wysiłku fizycznym. Ponadto, rozuwastatyna może powodować łagodne, bezobjawowe i przemijające zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych, z większym ryzykiem przy dawce 40 mg, gdzie wzrasta także częstość rabdomiolizy oraz poważnych zdarzeń nerkowych i wątrobowych.
aminotransferazy wątrobowe, ginekomastia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, utrata pamięci, zaburzenia funkcji seksualnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Suvardio 5 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Suvardio, wykazuje profil działań niepożądanych głównie łagodnych i przemijających, z mniej niż 4% pacjentów przerywających terapię z powodu niepożądanych efektów. Częstość działań niepożądanych jest zależna od dawki, szczególnie przy dawce 40 mg, gdzie obserwuje się zwiększone ryzyko rabdomiolizy, ciężkich zdarzeń nerkowych oraz wzrostu aktywności aminotransferaz. Charakterystyczne dla rozuwastatyny są bóle mięśniowe, miopatia, rabdomioliza oraz wzrost aktywności kinazy kreatynowej (CK), zwłaszcza przy dawkach >20 mg. W przypadku aktywności CK przekraczającej 5× górną granicę normy (GGN) zaleca się przerwanie leczenia. Białkomocz, głównie kanalikowego pochodzenia, występuje u mniej niż 1% pacjentów przy dawkach 10 i 20 mg oraz u około 3% przy dawce 40 mg, zwykle ustępując samoistnie. Zwiększenie aktywności aminotransferaz jest łagodne i przemijające, podobnie jak inne działania niepożądane układu nerwowego (ból głowy, zawroty głowy, rzadko polineuropatia i utrata pamięci).
astenia, białkomocz, ból głowy, ból mięśniowy, DRESS, ginekomastia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, martwicza miopatia immunologiczna, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, polineuropatia, rabdomioliza, rozuwastatyna, śródmiąższowa choroba płuc, utrata pamięci, zaburzenia ścięgien, zaburzenia snu, zaburzenia widzenia, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zdarzenie nerkowe, zdarzenie wątrobowe, zerwanie mięśnia, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka, zwiększona aktywność aminotransferaz - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pravator 20 mg
Pravastatyna w dawce 40 mg, oceniana w siedmiu randomizowanych badaniach klinicznych obejmujących ponad 21 000 pacjentów i ponad 47 000 pacjento-lat ekspozycji, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa. Częstość działań niepożądanych nie przekraczała 0,3% w porównaniu do placebo. W zakresie układu mięśniowo-szkieletowego częstość bólów mięśni wynosiła 1,4% zarówno w grupie leczonej, jak i placebo, a podwyższenie aktywności kinazy kreatynowej (>3× i >10× GGN) było porównywalne (1,6% vs 1,6% i 1,0% vs 1,0%). Podwyższenie transaminaz (ALT, AST >3× GGN) występowało u ≤1,2% pacjentów, bez istotnej różnicy względem placebo. Po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano dodatkowe działania niepożądane, w tym rzadkie immunozależne miopatie martwicze, rozpad mięśni prążkowanych, zapalenie mięśni, zapalenie ścięgien oraz zaburzenia metaboliczne jak cukrzyca, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka (glukoza na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², nadciśnienie, hipertrójglicerydemia).
anafilaksja, badanie z podwójnie ślepą próbą, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból mięśniowo-szkieletowy, ból stawów, cukrzyca, depresja, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, koszmar senny, łysienie, mioglobinuria, miopatia, nadwrażliwość na światło, niestrawność, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nudność, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie mięśni, ostra niewydolność nerek, parestezja, piorunująca martwica wątroby, podwójne widzenie, podwyższona aktywność transaminaz, pokrzywka, polineuropatia obwodowa, reakcja nadwrażliwości, rozpad mięśni prążkowanych, skurcz mięśni, sól sodowa prawastatyny, śródmiąższowa choroba płuc, świąd, transaminazy, układ mięśniowo-szkieletowy, utrata pamięci, wymioty, wysypka, wysypka liszajowata, wzdęcie, zaburzenie snu, zaburzenie widzenia, zapalenie mięśni, zapalenie ścięgien, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wielomięśniowe, zaparcie, zawroty głowy, zespół toczeniopodobny, zgaga, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Amnezja – Patofizjologia i mechanizm
Amnezja jest deficytem pamięci wynikającym z uszkodzeń mózgu, zwłaszcza przyśrodkowego płata skroniowego i regionu CA1 hipokampa, a także struktur międzymózgowia, takich jak przyśrodkowo-grzbietowe jądra wzgórza. Uszkodzenia tych obszarów prowadzą do zaburzeń pamięci deklaratywnej, w tym pamięci epizodycznej i semantycznej. Wyróżnia się amnezję następczą (anterogradną), charakteryzującą się niemożnością tworzenia nowych wspomnień, oraz amnezję wsteczną (retrogradną), dotyczącą utraty wspomnień sprzed uszkodzenia. Patofizjologia amnezji zależy od lokalizacji i zakresu uszkodzeń, obejmując m.in. hipokamp, przyśrodkowy płat skroniowy, podstawa przodomózgowia i sklepienie. Przyczyny neurologiczne amnezji to m.in. urazy głowy, udary, zatrucia (alkohol, leki takie jak midazolam i skopolamina), choroby neurodegeneracyjne (np. choroba Alzheimera), niedobory witaminowe (np. tiaminy), zapalenia mózgu oraz guzy podwzgórza. Amnezja dysocjacyjna ma podłoże psychogenne i jest związana z traumą lub stresem, prowadząc do odwracalnej utraty pamięci autobiograficznej. Przejściowa amnezja globalna (TGA) wiąże się z tymczasowym zaburzeniem przepływu krwi w obszarach pamięci, zwłaszcza hipokampie i wzgórzu, z mechanizmem obejmującym zastój żylny i stres metaboliczny neuronów CA1.
amnezja dysocjacyjna, amnezja immunologiczna, amnezja następcza, amnezja pourazowa, amnezja wsteczna, choroba Alzheimera, choroba mózgu, ciało migdałowate, deficyt pamięci, encefalopatia Wernickego, hipokamp, jądro podstawy przodomózgowia, międzymózgowie, napad padaczkowy, niedobór tiaminy, niedotlenienie mózgu, obwód Papeza, pamięć deklaratywna, pamięć immunologiczna, pamięć semantyczna, podwzgórze, przejściowa amnezja globalna, przyśrodkowy płat skroniowy, skopolamina, supresja immunologiczna, udar mózgu, uraz głowy, uszkodzenie mózgu, utrata pamięci, wstrząśnienie mózgu, zaburzenie dysocjacyjne, zapalenie mózgu, zatrucie alkoholem, zespół Korsakowa, zespół stresu pourazowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Oftensin 5 mg/ml
Oftensin, zawierający tymolol maleinian (5 mg/ml), jest β-adrenolitykiem stosowanym miejscowo w okulistyce, jednakże może ulegać wchłanianiu do krążenia ogólnoustrojowego, co wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych charakterystycznych dla β-blokerów. Działania te obejmują reakcje alergiczne (obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcje anafilaktyczne), zaburzenia metaboliczne (hipoglikemia, szczególnie u pacjentów z cukrzycą), oraz objawy ze strony układu nerwowego (omdlenia, udar mózgowo-naczyniowy, nasilenie miastenii, zawroty głowy). Miejscowo w oku mogą wystąpić podrażnienia, zapalenie powiek i rogówki, niewyraźne widzenie, a także poważne powikłania po zabiegach filtracyjnych, takie jak odwarstwienie naczyniówki. Warto podkreślić, że częstość występowania działań niepożądanych jest mniejsza niż przy podaniu ogólnoustrojowym, jednak ich potencjalna ciężkość wymaga ostrożności.
beta-adrenolityk, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, ból mięśniowy, bradykardia, depresja, duszność, erozja rogówki, halucynacja, hipoglikemia, hipotensja, kołatanie serca, koszmar senny, łuszczyca, łysienie, miastenia, niedokrwienie mózgu, niestrawność, niewyraźne widzenie, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, odwarstwienie naczyniówki, omdlenie, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, spadek libido, suchość w ustach, tymolol, udar mózgowo-naczyniowy, utrata pamięci, zaburzenie czucia, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie seksualne, zaburzenie smaku, zaostrzenie łuszczycy, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie akcji serca, zawrót głowy, zmiana łuszczycopodobna, zwapnienie rogówki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Romazic 30 mg
Rozuwastatyna (Romazic) charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa typowym dla inhibitorów reduktazy HMG-CoA, z działaniami niepożądanymi najczęściej łagodnymi i przemijającymi. W badaniach klinicznych mniej niż 4% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, których częstość występowania jest zależna od dawki. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują bóle mięśni (mialgia), zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, nudności, biegunka), a także podwyższenie aminotransferaz wątrobowych. Rzadziej występują poważniejsze powikłania, takie jak miopatia, rabdomioliza, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona czy reakcje nadwrażliwości. Proteinuria, głównie kanalikowego pochodzenia, pojawia się u mniej niż 1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg i u około 3% przy dawce 40 mg, zwykle ustępując podczas kontynuacji leczenia. Wzrost aktywności CK powyżej 5 x GGN wymaga przerwania terapii.
aktywność aminotransferaz, aminotransferaza wątrobowa, bezsenność, białko w moczu, ból głowy, choroba ścięgna, duszność, ginekomastia, hematuria, immuno-zależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, mialgia, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowe zapalenie płuc, stężenie kinazy kreatyniny, stężenie triglicerydów, utrata pamięci, zaburzenia skóry, zaburzenia układu oddechowego, zaburzenia wątroby, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Demencja – Objawy
Demencja to zespół postępujących zaburzeń funkcji poznawczych, obejmujących pamięć, myślenie, język oraz zdolności społeczne, wynikający z uszkodzeń mózgu spowodowanych różnymi chorobami, takimi jak choroba Alzheimera (60-70% przypadków), demencja naczyniowa, demencja z ciałami Lewy’ego, demencja czołowo-skroniowa oraz demencja mieszana. Przebieg demencji dzieli się na trzy stadia: wczesne (łagodne), środkowe (umiarkowane) i późne (ciężkie), z charakterystycznymi objawami od utraty pamięci krótkotrwałej i trudności w rozwiązywaniu problemów, przez nasilającą się dezorientację, zaburzenia komunikacji i zachowania, aż po całkowitą utratę zdolności samodzielnego funkcjonowania, w tym nietrzymanie moczu i stolca oraz zwiększoną podatność na infekcje. Średnia długość życia po diagnozie wynosi od 4 do 10 lat, zależnie od typu demencji i wieku pacjenta, np. choroba Alzheimera – 8-10 lat, demencja z ciałami Lewy’ego – 2-10 lat, demencja naczyniowa – około 5 lat, a demencja czołowo-skroniowa – 6-8 lat.
białko tau, choroba Alzheimera, choroba postępująca, cukrzyca, czynności życia codziennego, demencja czołowo-skroniowa, demencja mieszana, demencja naczyniowa, demencja z ciałami Lewy’ego, funkcja poznawcza, halucynacje wzrokowe, łagodna demencja, majaczenie, nadciśnienie tętnicze, nietrzymanie moczu, omam, pamięć długotrwała, pamięć krótkotrwała, płytka amyloidowa, urojenie, utrata pamięci, zaburzenie koncentracji, zaburzenie rytmu dobowego, zapalenie płuc, zespół zachodzącego słońca, zmiana osobowości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zaranta 20 mg
Produkt leczniczy Zaranta, zawierający rozuwastatynę wapniową, wykazuje profil działań niepożądanych, który w większości przypadków jest łagodny i przemijający. Mniej niż 4% pacjentów w badaniach klinicznych przerwało terapię z powodu działań niepożądanych. Częstość występowania działań niepożądanych jest zależna od dawki, szczególnie powyżej 20 mg. Do najczęstszych należą bóle mięśni, bóle głowy, zawroty głowy, zaparcia, nudności oraz zwiększenie aktywności aminotransferaz. Rzadziej obserwuje się miopatię, rabdomiolizę, reakcje nadwrażliwości, zaburzenia psychiczne (depresja, zaburzenia snu), a także zaburzenia wątroby i nerek, w tym proteinurię (do 3% przy dawce 40 mg) i hematurię. W przypadku znacznego wzrostu kinazy kreatynowej (>5 x GGN) konieczne jest przerwanie leczenia. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zbliżony do dorosłych, choć częściej obserwuje się wzrost kinazy kreatyniny >10 x GGN oraz objawy mięśniowe po wysiłku.
aminotransferaza, astenia, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawu, choroba ścięgna, ginekomastia, hematuria, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, nudność, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, rozuwastatyna wapniowa, śródmiąższowe zapalenie płuc, świąd, trombocytopenia, utrata pamięci, wysypka, zaburzenie snu, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Amnezja – Objawy
Amnezja to zaburzenie pamięci charakteryzujące się częściową lub całkowitą utratą zdolności do zapamiętywania informacji, przy zachowanej świadomości tożsamości. Wyróżnia się dwa główne typy: amnezję anterogradową, polegającą na niemożności tworzenia nowych wspomnień po wystąpieniu zaburzenia, oraz amnezję retrogradową, dotyczącą utraty wspomnień sprzed amnezji. Inne formy to przemijająca amnezja globalna (TGA) trwająca do 24 godzin, amnezja pourazowa (PTA) związana z urazem głowy, oraz amnezja dysocjacyjna o podłożu psychologicznym. Czas trwania amnezji może być tymczasowy (minuty do dni), krótkotrwały (dni do tygodni) lub trwały, a w przypadku PTA czas trwania powyżej 24 godzin wskazuje na ciężki uraz mózgu. Objawy to m.in. konfabulacje, dezorientacja, powtarzające się pytania oraz trudności w rozpoznawaniu znajomych twarzy i miejsc, przy zachowanej inteligencji i osądzie.
amnezja, amnezja anterogradowa, amnezja dysocjacyjna, amnezja pourazowa, amnezja retrogradowa, amnezja uogólniona, amnezja zlokalizowana, choroba Alzheimera, choroba neurodegeneracyjna, demencja, dezorientacja, hipokamp, konfabulacje, pamięć krótkotrwała, problemy poznawcze, przemijająca amnezja globalna, terapia zajęciowa, udar, uraz głowy, uszkodzenie mózgu, utrata pamięci, wstrząśnienie mózgu, zaburzenia poznawcze, zaburzenie pamięci - Leksykon leków
Działania niepożądane – Roswera 10 mg
Profil bezpieczeństwa rozuwastatyny charakteryzuje się głównie łagodnymi i przemijającymi działaniami niepożądanymi, z mniej niż 4% pacjentów przerywających terapię z tego powodu. Działania niepożądane są zazwyczaj zależne od dawki, co jest typowe dla inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Najczęściej obserwowane objawy to bóle głowy, zawroty głowy, zaparcia, nudności, bóle brzucha, świąd, wysypka, pokrzywka oraz bóle mięśni i stawów. Proteinuria, głównie kanalikowego pochodzenia, występuje u mniej niż 1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg i około 3% przy dawce 40 mg, zwykle ustępując samoistnie. Rzadziej obserwuje się małopłytkowość, reakcje nadwrażliwości, cukrzycę (zależną od czynników ryzyka takich jak glikemia na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m²), żółtaczkę, zapalenie wątroby oraz polineuropatię i utratę pamięci.
aminotransferaza, białko w moczu, ból brzucha, ból mięśni, ból stawu, choroba nerek, cukrzyca, działanie niepożądane, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miopatia, nudność, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pokrzywka, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, rozuwastatyna, śródmiąższowa choroba płuc, świąd, utrata pamięci, wysypka, zapalenie mięśni, zapalenie wątroby, zaparcie, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zaranta 5 mg
Rozuwastatyna wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla inhibitorów reduktazy HMG-CoA, z działaniami niepożądanymi o charakterze głównie łagodnym i przemijającym. W badaniach klinicznych mniej niż 4% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych. Częstość występowania działań niepożądanych jest zależna od dawki, szczególnie przy dawce 40 mg obserwuje się zwiększone ryzyko rabdomiolizy oraz poważnych zaburzeń funkcji nerek i wątroby, w tym podwyższenia aktywności aminotransferaz. U dzieci i młodzieży zaobserwowano częstsze zwiększenie stężenia kinazy kreatynowej powyżej 10 × GGN oraz objawy mięśniowe po wysiłku fizycznym. Proteinuria, głównie kanalikowa, występowała u mniej niż 1% pacjentów przy dawkach 10 i 20 mg oraz u 3% przy dawce 40 mg, zwykle ustępując podczas kontynuacji leczenia. Hematuria była rzadkim zjawiskiem. Zaleca się przerwanie terapii przy wzroście kinazy kreatynowej powyżej 5 × GGN.
aminotransferaza, ból mięśni, ginekomastia, hematuria, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowe zapalenie płuc, trombocytopenia, utrata pamięci, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie ścięgna, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tramadol Hydrochloride + Paracetamol Brillpharma 37,5 mg + 325 mg
Tramadol Hydrochloride + Paracetamol Brillpharma w dawkach 37,5 mg + 325 mg w postaci tabletek powlekanych wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z najczęstszymi objawami neurologicznymi takimi jak zawroty głowy i senność (≥1/10). Często obserwuje się drżenie głowy, splątanie, zmienność nastrojów oraz zaburzenia snu (≥1/100 do <1/10). Niezbyt często występują mimowolne kurcze mięśni, parestezje, szum w uszach, depresja, omamy, podwyższenie aktywności transaminaz wątrobowych, nadciśnienie, kołatanie serca, tachykardia, nudności (≥1/1000 do <1/100), a rzadko ataksja, drgawki, uzależnienie, reakcje anafilaktyczne i agranulocytoza (≥1/10000 do <1/1000). W obrębie przewodu pokarmowego bardzo często występują nudności (≥1/10), a często wymioty, zaparcia, suchość w jamie ustnej, biegunka, bóle brzucha, dyspepsja i wzdęcia (≥1/100 do <1/10). Smoliste stolce, mogące wskazywać na krwawienie, wymagają pilnej diagnostyki.
agranulocytoza, albuminuria, ataksja, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból klatki piersiowej, bradykardia, depresja, dreszcz, drgawka, drżenie głowy, duszność, dyspepsja, hipoprothrombinemia, kołatanie serca, koszmar senny, mimowolny kurcz mięśni, nadciśnienie, nadmierna potliwość, nadużywanie leku, napad paniki, nasilenie astmy, nerwowość, niedociśnienie ortostatyczne, niemiarowość serca, nieostre widzenie, niepokój, nudność, obrzęk naczynioruchowy, omam, osłabienie mięśni, parestezja, pobudzenie, pobudzenie ruchowe, reakcja alergiczna układu oddechowego, reakcja anafilaktyczna, reakcja skórna, senność, silny lek, skurcz oskrzeli, smolisty stolec, splątanie, suchość jamy ustnej, świąd, szum w uszach, tachykardia, trombocytopenia, uderzenie gorąca, utrata pamięci, uzależnienie od leku, wydłużenie czasu protrombinowego, wymioty, wzdęcie, zaburzenie oddawania moczu, zaburzenie oddychania, zaburzenie przełykania, zaburzenie snu, zaparcie, zawrót głowy, zespół odstawienny, zmienność nastroju