Działania niepożądane rozuwastatyny – charakterystyka kliniczna

Rozuwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, charakteryzuje się określonym profilem działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Większość działań niepożądanych po zastosowaniu rozuwastatyny ma łagodny i przemijający charakter. Według danych klinicznych, jedynie niewielki odsetek pacjentów (mniej niż 4%) uczestniczących w badaniach klinicznych przerwało leczenie z powodu wystąpienia działań niepożądanych.¹

Profil bezpieczeństwa rozuwastatyny

Profil działań niepożądanych rozuwastatyny został dobrze scharakteryzowany zarówno w trakcie badań klinicznych, jak i w fazie postmarketingowej. Na tej podstawie opracowano szczegółową klasyfikację działań niepożądanych według częstości ich występowania oraz klasyfikacji układów i narządów. Częstość działań niepożądanych określono według standardowej konwencji: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).²

Istotną obserwacją kliniczną jest fakt, że częstość występowania działań niepożądanych rozuwastatyny wykazuje zależność od zastosowanej dawki. Zależność ta dotyczy szczególnie działań niepożądanych związanych z aktywnością metaboliczną tego leku.³

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych rozuwastatyny

¹częstość występowania będzie zależała od występowania czynników ryzyka (stężenie glukozy we krwi na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI>30 kg/m², zwiększone stężenie triglicerydów, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie).

Wpływ na czynność nerek

U pacjentów leczonych rozuwastatyną obserwowano występowanie proteinurii, głównie pochodzenia kanalikowego, wykrywanej za pomocą testów paskowych. Analiza częstości występowania tego działania niepożądanego wykazała, że proteinuria występuje z różną częstością w zależności od dawki rozuwastatyny:

• u mniej niż 1% pacjentów leczonych dawką 10 mg lub 20 mg
• u około 3% pacjentów leczonych dawką 40 mg

Proteinuria objawiała się zmianą wyniku badania paskowego z „brak” lub „ślad” na „++” lub więcej. Po zastosowaniu dawki 20 mg stwierdzano zmianę wyniku białka w moczu z „brak” lub „ślad” na „+” nieznacznie częściej. W większości przypadków proteinuria miała charakter łagodny i przemijający, zmniejszając się lub ustępując samoistnie w trakcie kontynuacji leczenia.⁴

Co istotne, dane z badań klinicznych oraz doświadczenia postmarketingowe nie wskazują, aby proteinuria była czynnikiem zapowiadającym rozwój ostrej lub postępującej choroby nerek. Należy jednak odnotować, że u pacjentów leczonych rozuwastatyną rzadko obserwowano występowanie krwiomoczu.⁵

Działanie na mięśnie szkieletowe

U pacjentów leczonych rozuwastatyną może wystąpić szereg działań niepożądanych dotyczących układu mięśniowo-szkieletowego. Najczęściej obserwowano:

• bóle mięśni – objaw występujący stosunkowo często
• miopatię (w tym zapalenie mięśni) – występującą rzadziej
• rabdomiolizę z lub bez ostrej niewydolności nerek – występującą rzadko

Ryzyko wystąpienia tych działań niepożądanych zwiększa się przy stosowaniu dawek większych niż 20 mg.⁶

Klinicznie istotnym wskaźnikiem wystąpienia miopatii jest zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK). U pacjentów leczonych rozuwastatyną stwierdzano zwiększenie aktywności tego enzymu zależne od dawki. W większości przypadków było ono łagodne, bezobjawowe i przemijające. Jednakże w przypadku znacznego zwiększenia aktywności kinazy kreatynowej (>5 x GGN) zaleca się przerwanie leczenia rozuwastatyną.^{5 x GGN) należy przerwać leczenie (patrz punkt 4.4).”>7}

Wpływ na czynność wątroby

U niewielkiej liczby pacjentów leczonych rozuwastatyną obserwowano zwiększenie aktywności aminotransferaz zależne od dawki. Podobne działanie niepożądane występuje również po zastosowaniu innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA. W większości przypadków zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych miało charakter łagodny, bezobjawowy i przemijający.⁸

Dodatkowe działania niepożądane związane ze stosowaniem statyn

Oprócz wymienionych powyżej działań niepożądanych, przy stosowaniu statyn zgłaszano również:

• Zaburzenia funkcji seksualnych
• Pojedyncze przypadki śródmiąższowej choroby płuc, zwłaszcza podczas długotrwałego leczenia

Należy podkreślić, że częstość występowania poważnych działań niepożądanych, takich jak rabdomioliza, ciężkie zaburzenia czynności nerek i wątroby (głównie zwiększona aktywność aminotransferaz), jest większa przy stosowaniu rozuwastatyny w dawce 40 mg.⁹

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

U dzieci i młodzieży leczonych rozuwastatyną obserwowano pewne różnice w profilu bezpieczeństwa w porównaniu z osobami dorosłymi. W 52-tygodniowym badaniu klinicznym u pacjentów pediatrycznych częściej niż u dorosłych obserwowano:

• Zwiększenie stężenia kinazy kreatyniny >10 x GGN (górna granica normy)
• Objawy ze strony mięśni występujące po ćwiczeniach lub zwiększonej aktywności fizycznej

Pod innymi względami, profil bezpieczeństwa rozuwastatyny u dzieci i młodzieży był zbliżony do profilu bezpieczeństwa u dorosłych pacjentów.^{10 x GGN (górna granica normy) i objawy ze strony mięśni występujące po ćwiczeniach lub zwiększonej aktywności fizycznej obserwowane były częściej w 52- tygodniowym badaniu klinicznym przeprowadzonym wśród dzieci i młodzieży w porównaniu z osobami dorosłymi (patrz punkt 4.4). Pod innymi względami, profil bezpieczeństwa rozuwastatyny u dzieci i młodzieży był zbliżony do profilu bezpieczeństwa u dorosłych pacjentów.”>10}

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Monitorowanie bezpieczeństwa stosowania rozuwastatyny po wprowadzeniu jej do obrotu jest niezwykle istotne dla oceny stosunku korzyści do ryzyka. Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu należy zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:¹¹

Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
e-mail: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹²