model neurorozwojowy
Model neurorozwojowy to koncepcja teoretyczna, która wyjaśnia, w jaki sposób zaburzenia rozwojowe mózgu prowadzą do powstawania chorób psychicznych. Opiera się na założeniu, że nieprawidłowości w rozwoju układu nerwowego w okresie prenatalnym i wczesnym dzieciństwie mogą prowadzić do późniejszych zaburzeń poznawczych i emocjonalnych.
Zgodnie z modelem neurorozwojowym, czynniki takie jak powikłania okołoporodowe, infekcje prenatalne, stres matczyny podczas ciąży czy predyspozycje genetyczne mogą zaburzać prawidłowe procesy neurorozwojowe, w tym migrację neuronów, synaptogenezę i apoptozę. Te wczesne zaburzenia nie zawsze manifestują się natychmiast – mogą pozostawać klinicznie nieme do momentu dojrzewania mózgu lub wystąpienia czynników stresowych w późniejszym życiu.
Model neurorozwojowy jest szczególnie istotny w zrozumieniu etiologii schizofrenii, zaburzeń ze spektrum autyzmu i ADHD. W przypadku schizofrenii teoria ta wyjaśnia, dlaczego objawy psychotyczne zwykle pojawiają się dopiero w okresie adolescencji lub wczesnej dorosłości, mimo że podłoże neurobiologiczne formuje się znacznie wcześniej. Badania neuroobrazotwórcze oraz neuropatologiczne dostarczają coraz więcej dowodów na poparcie modelu neurorozwojowego w psychiatrii.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Schizofrenia dziecięca – Etiologia i przyczyny
Schizofrenia dziecięca, o częstości występowania około 0,04% (1 na 40 000 dzieci poniżej 13 roku życia), stanowi ciężką postać zaburzenia psychotycznego z istotnym wpływem na rozwój poznawczy, behawioralny i emocjonalny. Etiologia jest wieloczynnikowa, z dominującym komponentem genetycznym (dziedziczność 70-80%), potwierdzonym m.in. 5-20-krotnym wzrostem ryzyka u krewnych pierwszego stopnia oraz 50% ryzykiem u bliźniąt jednojajowych. Geny takie jak MHC 6p21.1, MIR137 i ZNF804a są zaangażowane, a schizofrenia dziecięca charakteryzuje się większą liczbą rzadkich wariantów allelicznych niż postać dorosła. Neuroobrazowo obserwuje się powiększenie komór bocznych, zmniejszenie objętości istoty szarej w płatach czołowym i skroniowym oraz zaburzenia połączeń neuronalnych. Patofizjologia obejmuje dysfunkcje neuroprzekaźników: nadmierną aktywność dopaminergiczną, zaburzenia glutaminianergiczne, GABA-ergiczne i serotoninergiczne, a także potencjalną rolę oksytocyny w mediacji efektów traumy dziecięcej.
aktywność dopaminergiczna, bliźnięta dwujajowe, bliźnięta jednojajowe, deficyt poznawczy, dopamina, farmakoterapia, główny układ zgodności tkankowej, glutaminian, halucynogen, hipoksja, marihuana, mechanizm epigenetyczny, model neurorozwojowy, nieleczona psychoza, objawy negatywne, objawy pozytywne, oksytocyna, schizofrenia dziecięca, stan przedrzucawkowy, trauma dziecięca, układ GABA-ergiczny, wykorzystywanie seksualne, zaburzenie neurorozwojowe, zaburzenie psychiczne, zaburzenie psychotyczne