znieczulenie miejscowe skóry

Znieczulenie miejscowe skóry to procedura medyczna polegająca na czasowym wyłączeniu przewodnictwa bólowego w określonej okolicy ciała poprzez aplikację środków znieczulających bezpośrednio na skórę lub wstrzyknięcie ich podskórnie. Metoda ta blokuje przewodzenie impulsów nerwowych, zapobiegając odczuwaniu bólu podczas procedur medycznych, diagnostycznych lub zabiegów chirurgicznych.

W praktyce klinicznej stosuje się kilka rodzajów znieczulenia miejscowego skóry. Najpopularniejsze to znieczulenie nasiękowe (infiltracyjne), polegające na iniekcji środka znieczulającego bezpośrednio w obszar zabiegu, oraz znieczulenie powierzchniowe, realizowane poprzez aplikację kremów, żeli lub plastrów zawierających substancje znieczulające (np. EMLA – mieszanina lidokainy i prilokainy). Dostępne są również znieczulenia w sprayu zawierające lidokainę, benzokainę lub chlorek etylu.

Najczęściej stosowanymi środkami do znieczulenia miejscowego skóry są pochodne amidowe (lidokaina, bupiwakaina, mepiwakaina) oraz estrowe (prokaina, benzokaina). Ich działanie polega na blokowaniu kanałów sodowych w błonach komórkowych neuronów, co hamuje powstawanie i przewodzenie potencjałów czynnościowych. Efekt znieczulenia pojawia się zazwyczaj po kilku minutach od aplikacji i utrzymuje się od 30 minut do kilku godzin, w zależności od zastosowanego środka.

Znieczulenie miejscowe skóry jest procedurą relatywnie bezpieczną, jednak może wiązać się z działaniami niepożądanymi, takimi jak reakcje alergiczne, miejscowe podrażnienia, obrzęk lub krwiak w miejscu iniekcji. Rzadko występują powikłania ogólnoustrojowe, zwykle związane z przedawkowaniem środka znieczulającego lub jego przypadkowym podaniem donaczyniowym, co może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, spadku ciśnienia tętniczego, a w skrajnych przypadkach do wstrząsu anafilaktycznego.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl