dziąsła
Dziąsła (łac. gingiva) to część błony śluzowej jamy ustnej pokrywająca wyrostek zębodołowy szczęki i części zębodołowej żuchwy. Stanowią one element przyzębia, czyli tkanek otaczających i podtrzymujących zęby, wraz z ozębną, cementem korzeniowym i kością wyrostka zębodołowego.
Zdrowe dziąsła charakteryzują się bladoróżowym kolorem, jędrną konsystencją i ziarnistą powierzchnią. Tworzą one tzw. kołnierz dziąsłowy wokół szyjki zęba, przylegając do powierzchni szkliwa. Pomiędzy dziąsłem a powierzchnią zęba znajduje się szczelina dziąsłowa o głębokości 0,5-3 mm, która w warunkach fizjologicznych nie powinna przekraczać 3 mm.
Patologie dziąseł obejmują głównie zapalenie dziąseł (gingivitis) oraz zapalenie przyzębia (periodontitis). Zapalenie dziąseł objawia się zaczerwienieniem, obrzękiem, krwawieniem podczas szczotkowania i nieprzyjemnym zapachem z ust. Nieleczone może prowadzić do zapalenia przyzębia, skutkującego recesją dziąseł, odsłonięciem korzeni zębów, rozchwianiem i utratą zębów.
Podstawą profilaktyki chorób dziąseł jest prawidłowa higiena jamy ustnej, obejmująca regularne szczotkowanie zębów, stosowanie nici dentystycznej, płukanek przeciwbakteryjnych oraz profesjonalne zabiegi stomatologiczne. Istotne są również regularne wizyty kontrolne u stomatologa, podczas których możliwe jest wczesne wykrycie i leczenie zmian patologicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z mięty pieprzowej – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Olejek eteryczny z mięty pieprzowej (Menthae piperitae aetheroleum) jest składnikiem aktywnym preparatu Mucosit, stosowanego miejscowo na dziąsła, w stężeniu 0,3 g na 100 g żelu. Ze względu na miejscowe zastosowanie oraz niskie stężenie olejku, preparat nie wykazuje wpływu na zdolności psychomotoryczne pacjenta, w tym na prowadzenie pojazdów mechanicznych oraz obsługę maszyn. Brak działania ogólnoustrojowego olejku w tym kontekście jest potwierdzony w charakterystyce produktu leczniczego, co ma istotne znaczenie kliniczne dla pacjentów prowadzących aktywny tryb życia lub wykonujących zawody wymagające pełnej sprawności psychofizycznej.
bezpieczeństwo farmakoterapii, charakterystyka produktu leczniczego, działanie ogólnoustrojowe, dziąsła, Menthae piperitae aetheroleum, olejek eteryczny z mięty pieprzowej, praktyka kliniczna, preparat Mucosit, prowadzenie pojazdów mechanicznych, stosowanie miejscowe, zaleta terapeutyczna, zdolności psychomotoryczne, żel do stosowania miejscowego - Leksykon substancji czynnych
Ekstrakt gęsty z koszyczka nagietka – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ekstrakt gęsty z koszyczka nagietka (Calendulae anthodio) jest składnikiem czynnym preparatu leczniczego Mucosit, stosowanego miejscowo na dziąsła w formie żelu zawierającego 0,5 części ekstraktu na 10,0 g ekstraktu w 100 g żelu (ekstrakt gęsty 6-12:1). Aktualne dane kliniczne nie potwierdzają bezpieczeństwa stosowania tego preparatu w okresie ciąży oraz laktacji, co skutkuje jednoznacznym przeciwwskazaniem do jego stosowania u kobiet ciężarnych i karmiących piersią. Brak jest również informacji dotyczących wpływu ekstraktu na płodność u obu płci. Lekarz powinien poinformować pacjentki o ryzyku i zalecić alternatywne, bezpieczne metody leczenia schorzeń jamy ustnej w tych grupach pacjentek.
Calendulae anthodium, ciąża, dziąsła, ekstrakt gęsty, ekstrakt gęsty z koszyczka nagietka, karmienie piersią, laktacja, Mucosit, płodność, preparat ziołowy, profil bezpieczeństwa, przeciwwskazanie, przenikanie substancji do mleka matki, schorzenia jamy ustnej, zdolności rozrodcze, złożony preparat ziołowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dynexan 20 mg/g
Dynexan to żel do stosowania miejscowego w jamie ustnej, zawierający 20 mg/g lidokainy chlorowodorku (w formie uwodnionej), przeznaczony do krótkotrwałego, objawowego leczenia bólu błony śluzowej jamy ustnej, dziąseł oraz warg. Preparat jest wskazany u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 6. roku życia. Substancją pomocniczą o działaniu antyseptycznym jest chlorek benzalkoniowy w stężeniu 1 mg/g. Żel charakteryzuje się białą barwą i konsystencją zbliżoną do maści, co zapewnia dobre przyleganie do błony śluzowej i przedłużone działanie lidokainy poprzez blokadę kanałów sodowych, skutkując miejscowym znieczuleniem i redukcją bólu.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Pelogel –
Produkt leczniczy Pelogel, zawierający 80g wodnego wyciągu borowinowego w 100g żelu, stosowany miejscowo na dziąsła, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w okresie rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Brak dedykowanych badań klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tego preparatu w tych grupach pacjentów uniemożliwia jednoznaczną ocenę ryzyka. W szczególności nie dysponujemy danymi dotyczącymi wpływu na rozwój płodu ani przenikania substancji czynnych do mleka kobiecego. Decyzja o zastosowaniu Pelogelu w ciąży powinna być podjęta wyłącznie po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka, z uwzględnieniem potencjalnych zagrożeń dla płodu. Podobnie, w okresie laktacji zaleca się ostrożność, biorąc pod uwagę prawdopodobnie niską, ale niepotwierdzoną ekspozycję ogólnoustrojową na substancje czynne.
- Leksykon substancji czynnych
Alantoina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Alantoina, stosowana miejscowo w różnych produktach leczniczych, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony danymi przedklinicznymi oraz wieloletnim doświadczeniem klinicznym. W preparacie Contractubex (10 mg/g żelu) nie stwierdzono działania mutagennego, teratogennego ani rakotwórczego. Podobnie, w kremie i maści Dernilan zawierających 300 mg alantoiny na 100 g preparatu, wykluczono toksyczność po podaniu wielokrotnym, a substancja nie wykazuje działania drażniącego, alergizującego ani fototoksycznego. Produkt Mucosit (0,1 g alantoiny/100 g żelu) jest dobrze tolerowany i stosowany tradycyjnie, co potwierdza jego bezpieczeństwo w profilaktyce i terapii miejscowej. Dane dotyczące produktu Baikaderm (1,00 g alantoiny/100 g kremu) są ograniczone, gdyż badania koncentrują się na innym składniku aktywnym, jednak nie wskazują na negatywny wpływ alantoiny.
Alantan-Plus, alantoina, aplikacja miejscowa, Baikaderm, bajkalina, Cepan, charakterystyka produktu leczniczego, Contractubex, Dernilan, działanie alergizujące, działanie drażniące, działanie fototoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, dziąsła, Mucosit, potencjał alergizujący, Scutellaria baicalensis, toksyczność wielokrotna, tolerancja miejscowa - Leksykon substancji czynnych
Cetalkoniowy chlorek – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Cetalkoniowy chlorek, będący składnikiem Sachol żelu stomatologicznego w stężeniu 0,1 mg/g, stosowany jest miejscowo na błonę śluzową jamy ustnej i dziąsła. Ze względu na niskie stężenie i miejscowe zastosowanie, wchłanianie ogólnoustrojowe jest prawdopodobnie ograniczone, jednak brak jest szczegółowych danych dotyczących jego wpływu na płodność oraz przebieg ciąży. Kluczowym aspektem oceny bezpieczeństwa jest obecność choliny salicylanu (87,1 mg/g), pochodnej kwasu salicylowego, która jest przeciwwskazana w III trymestrze ciąży. W I i II trymestrze stosowanie produktu wymaga ostrożności i dokładnej oceny stosunku korzyści do ryzyka, gdyż brak jest danych potwierdzających bezpieczeństwo w tych okresach.
błona śluzowa jamy ustnej, cetalkoniowy chlorek, cholina salicylanu, czwartorzędowa sól amoniowa, działanie niepożądane, dziąsła, karmienie piersią, mleko kobiece, pochodna kwasu salicylowego, przenikanie do mleka matki, stosunek korzyści do ryzyka, trymestr ciąży, trzeci trymestr ciąży, wchłanianie ogólnoustrojowe, żel stomatologiczny - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg borowinowy – Dawkowanie i sposób podawania
Wyciąg borowinowy jest składnikiem aktywnym w preparatach do stosowania miejscowego, takich jak Maść borowinowa (40% wyciągu, 400 mg/g), Reumogel (48% wyciągu) oraz Pelogel (80% wyciągu). Maść borowinową należy aplikować 1-3 razy dziennie, wcierając 1-2 cm maści w okolice chorych stawów i mięśni przez 2-3 tygodnie. Reumogel stosuje się 3 razy dziennie, wcierając żel w chore stawy przez 2-3 tygodnie, po czym wymagana jest konsultacja lekarska w celu oceny dalszego leczenia. Pelogel przeznaczony jest do stosowania na dziąsła, w dawce jednorazowej około 2,5 g (½ łyżeczki), aplikowany 2-3 razy dziennie przez masaż dziąseł miękką szczoteczką lub opuszką palca; po aplikacji pacjent powinien powstrzymać się od jedzenia i picia przez około 30 minut. Zalecany czas terapii dla wszystkich preparatów wynosi około 2-3 tygodni.
- Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z mięty pieprzowej – Wskazania do stosowania
Olejek eteryczny z mięty pieprzowej (Menthae piperitae aetheroleum) w stężeniu 0,3 g/100 g żelu, zawarty w preparacie Mucosit, wykazuje wielokierunkowe działanie terapeutyczne w obrębie jamy ustnej. Jego właściwości ściągające, przeciwzapalne, przeciwbakteryjne oraz miejscowo znieczulające przyczyniają się do przyspieszenia ziarninowania i gojenia ran. Preparat jest rekomendowany do miejscowej aplikacji na błony śluzowe jamy ustnej w leczeniu chorób przyzębia, stanów zapalnych różnego pochodzenia, w tym odleżyn po protezach zębowych, oraz po zabiegach chirurgicznych na przyzębiu, przy czym stosowanie pooperacyjne wymaga nadzoru lekarza stomatologa.
alantoina, błona śluzowa jamy ustnej, choroba przyzębia, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwzapalne, dziąsła, ekstrakt gęsty, gojenie ran, leczenie periodontologiczne, odleżyna protetyczna, olejek eteryczny z mięty pieprzowej, olejek rumiankowy, periodontologia, schorzenia jamy ustnej, stan zapalny jamy ustnej, stomatolog, wyciąg ziołowy, zabieg chirurgiczny przyzębia, zapalenie przyzębia, ziarninowanie tkanek, znieczulenie miejscowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – elmex Duraphat 1,1% w/w
Elmex DURAPHAT to pasta do zębów zawierająca 1,1% fluoru w postaci sodu fluoru, co odpowiada 5000 ppm fluoru, czyli 5 mg fluoru na 1 g pasty. Preparat jest przeznaczony do codziennej higieny jamy ustnej, stosowany 3 razy dziennie po każdym posiłku. Zalecana ilość pasty na jedno szczotkowanie to około 2 cm, co dostarcza od 3 do 5 mg fluoru. Szczotkowanie powinno trwać około 3 minut, wykonywane pionowymi ruchami od dziąseł w kierunku końców zębów. Po szczotkowaniu pacjent powinien wypluć nadmiar piany i unikać połykania pasty ze względu na wysokie stężenie fluoru.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Dentinox N 15% + 0,34% + 0,32%
Dentinox N to żel do stosowania miejscowego na dziąsła, zawierający trzy główne składniki aktywne: nalewkę z rumianku (Chamomillae tinctura) w ilości 1500 mg (15%), lidokainę chlorowodorek 34 mg (0,34%) oraz makrogolu eter laurylowy 32 mg (0,32%) na 10 g produktu. Całkowita zawartość etanolu wynosi maksymalnie 9,5%. Preparat zawiera również substancje pomocnicze o działaniu stabilizującym, nawilżającym i słodzącym, takie jak glikol propylenowy (1500 mg), sorbitol ciekły (1000 mg), karbomer 934 P, lewomentol, wersenian dwusodowy, polisorbat 20, ksylitol oraz inne. Żel jest przeznaczony do bezpośredniego nanoszenia na błonę śluzową jamy ustnej, szczególnie na dziąsła, co umożliwia miejscowe działanie przeciwbólowe i łagodzące podrażnienia.
błona śluzowa jamy ustnej, działanie przeciwpróchnicze, dziąsła, glikol propylenowy, karbomer, ksylitol, lewomentol, lidokainy chlorowodorek, makrogolu eter laurylowy, nalewka z rumianku, niezgodność farmaceutyczna, polisorbat, postać farmaceutyczna, sodu wodorotlenek, sól sodowa sacharyny, sorbitol ciekły, substancja czynna, substancja pomocnicza, żel do dziąseł