niedoczynność wtórna

Niedoczynność wtórna to zaburzenie czynności gruczołu lub narządu spowodowane nieprawidłowym funkcjonowaniem nadrzędnych struktur kontrolujących. Najczęściej termin ten odnosi się do niedoczynności tarczycy wtórnej, która powstaje w wyniku niedostatecznej produkcji hormonu tyreotropowego (TSH) przez przysadkę mózgową lub tyreoliberyny (TRH) przez podwzgórze.

W przeciwieństwie do niedoczynności pierwotnej, gdzie problem dotyczy bezpośrednio samego narządu, niedoczynność wtórna rozwija się mimo prawidłowej budowy i potencjalnej zdolności narządu docelowego do funkcjonowania. Przyczyną mogą być guzy przysadki, urazy głowy, stany zapalne, napromienianie okolicy podwzgórzowo-przysadkowej, zabiegi neurochirurgiczne czy choroby infiltracyjne.

Diagnostyka niedoczynności wtórnej opiera się na oznaczaniu stężeń hormonów zarówno gruczołu docelowego, jak i hormonów tropowych. Charakterystyczne dla niedoczynności wtórnej jest obniżone stężenie hormonów tropowych przy niskim poziomie hormonów obwodowych. Leczenie polega głównie na uzupełnianiu niedoborów hormonalnych oraz, jeśli to możliwe, usunięciu przyczyny zaburzeń czynności ośrodków nadrzędnych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl