reakcja disulfiram-alkohol
Reakcja disulfiram-alkohol jest efektem farmakologicznym powstającym po spożyciu alkoholu przez osobę przyjmującą disulfiram. Disulfiram, znany pod nazwą handlową Esperal lub Antabus, hamuje aktywność dehydrogenazy aldehydowej, enzymu odpowiedzialnego za metabolizm aldehydu octowego – produktu pośredniego w metabolizmie etanolu.
Mechanizm reakcji polega na kumulacji aldehydu octowego we krwi, co prowadzi do wystąpienia nieprzyjemnych i potencjalnie niebezpiecznych objawów: zaczerwienienia twarzy, bólu głowy, nudności, wymiotów, tachykardii, spadku ciśnienia tętniczego, duszności, a w ciężkich przypadkach nawet zapaści sercowo-naczyniowej. Objawy pojawiają się zazwyczaj w ciągu 10-30 minut od spożycia alkoholu i mogą utrzymywać się przez kilka godzin.
Reakcja disulfiram-alkohol jest wykorzystywana w leczeniu uzależnienia od alkoholu jako metoda awersyjna. Pacjent, świadomy nieprzyjemnych konsekwencji spożycia alkoholu podczas terapii disulfiramem, jest motywowany do zachowania abstynencji. Należy podkreślić, że leczenie disulfiramem powinno być prowadzone pod ścisłą kontrolą lekarską i łączone z psychoterapią oraz wsparciem socjalnym.
Przeciwwskazania do stosowania disulfiramu obejmują: ciężkie choroby układu sercowo-naczyniowego, psychozy, ciążę, niewydolność wątroby i nerek. Pacjenci muszą być poinformowani o konieczności unikania alkoholu w jakiejkolwiek formie, również w produktach spożywczych, lekach czy kosmetykach, ze względu na ryzyko wywołania reakcji disulfiram-alkohol.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Disulfiram – Działania niepożądane
Disulfiram, stosowany w terapii uzależnienia od alkoholu (dostępny m.in. w postaci tabletek 500 mg i implantów 100 mg), wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które wymagają ścisłego monitorowania. Do najważniejszych należą zaburzenia psychiczne, takie jak reakcje psychotyczne, stany depresyjne, paranoja, schizofrenia oraz mania, a także obniżenie libido. W obrębie układu nerwowego obserwuje się senność, zapalenie nerwów obwodowych i nerwu wzrokowego, encefalopatię oraz charakterystyczny metaliczny posmak w ustach. Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego obejmują nudności i wymioty, które mogą prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalną hepatotoksyczność leku, wymagającą regularnej kontroli enzymów wątrobowych. Ponadto mogą wystąpić reakcje alergiczne skórne oraz przemijająca impotencja, zmęczenie i cuchnący oddech.
alergiczne zapalenie skóry, arytmia, dehydrogenaza aldehydu octowego, depresja oddechowa, disulfiram, drgawki, duszność, działanie hepatotoksyczne, encefalopatia, enzymy wątrobowe, hiperwentylacja, kołatanie serca, mania, methemoglobinemia, nadciśnienie, niedociśnienie, obniżenie libido, obniżenie odcinka ST, paranoja, pokrzywka, przemijająca impotencja, reakcja disulfiram-alkohol, reakcja disulfiramowa, reakcja psychotyczna, rozszerzenie naczyń krwionośnych, schizofrenia, skurcz oskrzeli, stan depresyjny, tachykardia, terapia odwykowa, uszkodzenie komórek wątroby, uzależnienie od alkoholu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia widzenia, zapalenie nerwów obwodowych, zapalenie nerwu wzrokowego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Anticol 500 mg
Lek Anticol zawierający disulfiram w dawce 500 mg w postaci tabletek jest stosowany w terapii uzależnienia od alkoholu. Terapia powinna być rozpoczęta po co najmniej 24-godzinnej abstynencji od alkoholu. Dawka początkowa wynosi 500 mg (1 tabletka) raz na dobę, przyjmowana zwykle rano lub wieczorem (w przypadku nasilonego efektu uspokajającego). Po 1-2 tygodniach stosuje się dawkę podtrzymującą, standardowo 250 mg (1/2 tabletki), z możliwością indywidualnej modyfikacji w zakresie 125-500 mg (1/4 do 1 tabletki) na dobę. Maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 500 mg ze względu na ryzyko działań niepożądanych. Tabletki mają kremową barwę, są podzielne na cztery części, co umożliwia precyzyjne dawkowanie.