Właściwości farmakodynamiczne
Anticol 500 mg

Właściwości farmakodynamiczne

Disulfiram, substancja czynna produktu leczniczego ANTICOL (500 mg, tabletki), należy do grupy farmakoterapeutycznej środków stosowanych w leczeniu uzależnienia od alkoholu (kod ATC: N07BB01). Mechanizm działania tej substancji opiera się na specyficznym oddziaływaniu na metabolizm alkoholu etylowego w organizmie, co stanowi podstawę jej zastosowania terapeutycznego.¹

Mechanizm działania

Główny mechanizm działania disulfiramu polega na nieodwracalnej inaktywacji enzymu wątrobowego – dehydrogenazy aldehydowej (ALDH). Enzym ten odpowiada za metabolizm aldehydu octowego, który jest produktem pośrednim w procesie rozkładu etanolu w organizmie. Inaktywacja ALDH powoduje zablokowanie prawidłowego metabolizmu etanolu, co w konsekwencji prowadzi do znaczącego wzrostu wewnątrzkomórkowego stężenia aldehydu octowego.²

Reakcja disulfiram-alkohol (DAR)

Podwyższone stężenie aldehydu octowego jest główną przyczyną wystąpienia objawów reakcji disulfiram-alkohol (DAR). Objawy te manifestują się szeregiem niekorzystnych reakcji fizjologicznych po spożyciu nawet niewielkich ilości alkoholu przez osobę przyjmującą disulfiram.³

W mechanizmie reakcji disulfiram-alkohol istotną rolę odgrywa również zahamowanie przekształcania dopaminy do noradrenaliny. Wyczerpanie noradrenaliny w sercu i naczyniach krwionośnych umożliwia bezpośrednie oddziaływanie aldehydu octowego na te tkanki. Efektem tego oddziaływania są charakterystyczne objawy kliniczne, w tym:⁴

• Zaczerwienienie twarzy – wyraźne rozszerzenie naczyń krwionośnych twarzy i szyi, będące efektem bezpośredniego działania aldehydu octowego na naczynia krwionośne
• Tachykardia – przyspieszenie akcji serca, stanowiące odpowiedź na zaburzenia hemodynamiczne spowodowane rozszerzeniem naczyń
• Niedociśnienie – spadek ciśnienia tętniczego krwi, będący konsekwencją rozszerzenia naczyń krwionośnych i zmniejszenia oporu obwodowego

Wpływ na inne układy enzymatyczne

Disulfiram wykazuje działanie wykraczające poza wpływ na dehydrogenazę aldehydową. Substancja ta hamuje również aktywność innych ważnych układów enzymatycznych, takich jak:⁵

1. Beta-hydroksylaza dopaminy – enzym odpowiedzialny za przekształcanie dopaminy w noradrenalinę, co dodatkowo wzmacnia efekt niedoboru noradrenaliny w układzie sercowo-naczyniowym
2. Wątrobowe oksydazy mikrosomalne o mieszanej funkcji – enzymy uczestniczące w metabolizmie wielu leków, co ma istotne znaczenie dla interakcji farmakologicznych

Interakcje lekowe wynikające z właściwości farmakodynamicznych

Ze względu na hamujący wpływ disulfiramu na wątrobowe oksydazy mikrosomalne o mieszanej funkcji, substancja ta może nasilać działanie produktów leczniczych metabolizowanych przez te enzymy. Ma to szczególne znaczenie kliniczne w przypadku stosowania disulfiramu jednocześnie z innymi lekami, gdyż może prowadzić do zwiększenia stężenia i nasilenia działania tych leków w organizmie.⁶