heksozaminidaza A
Heksozaminidaza A to enzym lizosomowy kodowany przez gen HEXA, który odgrywa kluczową rolę w metabolizmie glikosfingolipidów. Jego główną funkcją jest rozkładanie gangliozydów GM2 poprzez odłączanie reszt N-acetyloheksozaminowych.
Niedobór heksozaminidazy A prowadzi do rozwoju choroby Tay-Sachsa – postępującego schorzenia neurodegeneracyjnego dziedziczonego autosomalnie recesywnie. W tej chorobie dochodzi do gromadzenia się gangliozydów GM2 w komórkach nerwowych, co prowadzi do ich dysfunkcji i obumierania.
Diagnostyka enzymatyczna aktywności heksozaminidazy A ma istotne znaczenie w badaniach przesiewowych i prenatalnych w kierunku choroby Tay-Sachsa, szczególnie w grupach etnicznych o podwyższonym ryzyku (Żydzi aszkenazyjscy, francuscy Kanadyjczycy). Oznaczenie aktywności enzymu można przeprowadzić w leukocytach, fibroblastach skóry, hodowlach komórek owodniowych lub kosmówki.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba tay-sachsa – Zapobieganie i profilaktyka
Choroba Tay-Sachsa to dziedziczna, neurodegeneracyjna choroba genetyczna, prowadząca do przedwczesnego zgonu, dla której nie istnieje skuteczne leczenie. Profilaktyka opiera się głównie na badaniach przesiewowych nosicieli, które obejmują ocenę aktywności enzymu heksozaminidazy A w surowicy lub leukocytach oraz analizę molekularną mutacji genu HEXA. Programy przesiewowe, szczególnie w populacjach wysokiego ryzyka (np. Żydzi aszkenazyjscy, francuscy Kanadyjczycy, Cajunowie), doprowadziły do redukcji liczby przypadków choroby o ponad 90%, przy częstości nosicielstwa około 1:30 i częstości choroby 1:4000 urodzeń w populacji aszkenazyjskiej. Diagnostyka prenatalna (biopsja kosmówki między 10.-14. tygodniem ciąży, amniocenteza między 15.-18. tygodniem) umożliwia wykrycie choroby z ryzykiem poronienia ≤1%. Dla par obojga nosicieli dostępna jest także diagnostyka preimplantacyjna (PGD) w połączeniu z IVF, pozwalająca na selekcję zdrowych zarodków i uniknięcie urodzenia dziecka z chorobą.
American College of Obstetricians and Gynecologists, amniocenteza, badanie przesiewowe, biopsja kosmówki, choroba Sandhoffa, choroba Tay-Sachsa, delecja, diagnostyka genetyczna preimplantacyjna, enzymatyczna terapia zastępcza, gen HEXA, heksozaminidaza A, neurodegeneracja, płyn owodniowy, poradnictwo genetyczne, poronienie, przeszczep krwi pępowinowej, terapia chaperonowa, terapia genowa, zapłodnienie in vitro, Żydzi aszkenazyjscy - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba tay-sachsa – Diagnostyka i diagnoza
Choroba Tay-Sachsa to autosomalne recesywne schorzenie neurodegeneracyjne wynikające z niedoboru enzymu heksozaminidazy A (Hex A), prowadzące do progresywnego uszkodzenia neuronów. Diagnostyka opiera się na pomiarze aktywności Hex A w surowicy, leukocytach lub hodowlach tkankowych, gdzie w klasycznej postaci infantylnej aktywność Hex A wynosi 0-5%, a w postaciach późnych 10-15%. Wykorzystuje się syntetyczne substraty 4-MUG i 4-MUGS do oceny procentowej i specyficznej aktywności enzymu. Badania molekularne genu HEXA, w tym sekwencjonowanie, analiza najczęstszych mutacji oraz delecji/duplikacji, stanowią uzupełnienie diagnostyki enzymatycznej, szczególnie w przypadkach niejednoznacznych wyników lub podejrzenia pseudodeficytu. Charakterystycznym objawem klinicznym jest wiśniowo-czerwona plamka w dnie oka, widoczna podczas badania okulistycznego, co wspomaga rozpoznanie choroby.
amniocenteza, badanie okulistyczne, badanie przesiewowe nosicielstwa, badanie przesiewowe noworodków, biopsja kosmówki, choroba Sandhoffa, choroba Tay-Sachsa, diagnostyka enzymatyczna, diagnostyka molekularna, diagnostyka preimplantacyjna, diagnostyka prenatalna, diagnostyka różnicowa, genetyk kliniczny, heksozaminidaza A, hipotonia, leukodystrofia, lizosomalna choroba spichrzeniowa, mutacja patogenna, nieinwazyjne badanie prenatalne, poradnictwo genetyczne, schorzenie neurodegeneracyjne, sekwencjonowanie genu, uszkodzenie neuronów