choroby zapalne przewodu pokarmowego

Choroby zapalne przewodu pokarmowego (IBD – Inflammatory Bowel Disease) to grupa przewlekłych schorzeń o podłożu autoimmunologicznym, których główne postacie to wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG) oraz choroba Leśniowskiego-Crohna (ChL-C). Ich etiopatogeneza jest wieloczynnikowa i obejmuje predyspozycje genetyczne, zaburzenia mikrobioty jelitowej, dysfunkcję bariery jelitowej oraz nieprawidłową odpowiedź immunologiczną.

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego charakteryzuje się ciągłym zapaleniem błony śluzowej okrężnicy, rozpoczynającym się od odbytnicy i mogącym rozszerzać się proksymalnie. Choroba Leśniowskiego-Crohna może natomiast zajmować każdy odcinek przewodu pokarmowego, od jamy ustnej do odbytu, z charakterystycznymi przeskakującymi zmianami zapalnymi obejmującymi pełną grubość ściany jelita.

Objawy IBD obejmują biegunkę (często z domieszką krwi), bóle brzucha, utratę masy ciała, zmęczenie, a w ciężkich przypadkach niedożywienie i wyniszczenie. Charakterystyczne są okresy zaostrzeń i remisji. U około 30% pacjentów występują manifestacje pozajelitowe dotyczące stawów, skóry, oczu czy wątroby.

Diagnostyka IBD wymaga kompleksowego podejścia łączącego badania laboratoryjne (markery stanu zapalnego, kalprotektyna w kale), endoskopowe z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego, oraz badania obrazowe (USG, MR enterografia, TK). Różnicowanie między WZJG i ChL-C ma kluczowe znaczenie dla doboru odpowiedniej strategii terapeutycznej.

Leczenie obejmuje farmakoterapię (aminosalicylany, kortykosteroidy, leki immunosupresyjne, leki biologiczne), odpowiednią dietę oraz w wybranych przypadkach leczenie chirurgiczne. Nowoczesne strategie terapeutyczne koncentrują się na osiągnięciu głębokiej remisji (klinicznej, biochemicznej i endoskopowej), co znacząco zmniejsza ryzyko powikłań i poprawia jakość życia pacjentów.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl