rozpowszechnienie choroby
Rozpowszechnienie choroby (prevalence) to wskaźnik epidemiologiczny określający liczbę osób w populacji, które mają daną chorobę lub stan zdrowia w określonym momencie lub okresie czasu. Jest to miara statyczna, odzwierciedlająca obciążenie populacji chorobą w danym punkcie czasowym.
W epidemiologii rozpowszechnienie choroby wyrażane jest zwykle jako procent lub liczba przypadków na 100 000 osób. Rozróżnia się rozpowszechnienie punktowe (mierzone w konkretnym momencie), okresowe (w określonym przedziale czasowym) oraz lifetime prevalence (odsetek osób, które kiedykolwiek doświadczyły danej choroby).
Wskaźnik ten różni się od zapadalności (incidence), która mierzy liczbę nowych przypadków choroby w określonym czasie. Rozpowszechnienie jest funkcją zarówno zapadalności, jak i czasu trwania choroby – wzrasta, gdy wzrasta zapadalność lub gdy wydłuża się czas trwania choroby (np. dzięki skuteczniejszym metodom leczenia).
Znajomość rozpowszechnienia choroby ma kluczowe znaczenie dla planowania opieki zdrowotnej, alokacji zasobów medycznych, opracowywania programów profilaktycznych oraz oceny efektywności interwencji zdrowotnych na poziomie populacyjnym.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba stilla u dorosłych – Epidemiologia
Choroba Stilla u dorosłych (AOSD) to rzadkie, wielonarządowe schorzenie autozapalne o nieznanej etiologii, charakteryzujące się dwumodalnym rozkładem wieku zachorowania (15-25 lat oraz 36-46 lat) i nieznaczną przewagą zachorowań u kobiet. Zapadalność waha się od 0,16 do 0,62 przypadków na 100 000 osób rocznie, a chorobowość od 1 do 6,77 na 100 000, z regionalnymi różnicami (np. Polska: zapadalność 0,32/100 000, chorobowość 2,7/100 000). Przebieg kliniczny może być monocykliczny (30-54%), policykliczny (24-30%) lub przewlekły z dominującym zapaleniem stawów (36-40%). Czynniki ryzyka przewlekłego przebiegu to m.in. płeć żeńska, zapalenie stawów proksymalnych, trombocytoza i uzależnienie od kortykosteroidów, natomiast przebieg układowy wiąże się z wysoką gorączką i podwyższonymi markerami zapalnymi. Rokowanie jest generalnie dobre (5-letnia przeżywalność 92,4%, 10-letnia 86,9%), jednak starszy wiek zachorowania (≥50 lat), hepatomegalia, infekcje i zespół aktywacji makrofagów (MAS) znacząco zwiększają ryzyko zgonu.
amyloidoza AA, choroba autoimmunologiczna, choroba autozapalna, choroba erozyjna, choroba Stilla u dorosłych, choroba układu sercowo-naczyniowego, chorobowość, enzym wątrobowy, hepatomegalia, kryteria Yamaguchi, lek biologiczny, marker zapalny, przebieg monocykliczny, rozpowszechnienie choroby, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, trombocytoza, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapadalność, zapalenie opłucnej, zapalenie stawów proksymalnych, zapalenie wielostawowe, zespół aktywacji makrofagów - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekłe zapalenie trzustki – Epidemiologia
Przewlekłe zapalenie trzustki (PZT) to przewlekły proces zapalny prowadzący do nieodwracalnego włóknienia trzustki, z roczną zapadalnością globalnie około 10 przypadków na 100 000 osób, choć wartości te różnią się regionalnie (np. USA: 4-32/100 000, Europa: 4-13,4/100 000, Chiny: 6,81/100 000). Chorobowość waha się od 37 do 125 przypadków na 100 000 osób, a rozpowszechnienie w Chinach w 2021 roku wyniosło 45,52/100 000. Wiek rozpoznania to średnio 46 lat, z przewagą mężczyzn (60-80%). Etiologia PZT jest wieloczynnikowa, z dominującym udziałem alkoholu (obecnie około 35% przypadków) oraz rosnącym znaczeniem czynników genetycznych (mutacje w genach PRSS1, SPINK1, CFTR, CTRC). Palenie tytoniu stanowi istotny, niezależny czynnik ryzyka, często przewyższający wpływ alkoholu. Wzrost zapadalności obserwuje się w ostatnich dekadach, co wiąże się z lepszą diagnostyką i zmianami w czynnikach ryzyka.
badania przesiewowe, bimodalny rozkład wieku, CA 19-9, chorobowość, cukrzyca, czynniki genetyczne, dziedziczne zapalenie trzustki, endosonografia, ERCP, gruczolakorak trzustki, idiopatyczne zapalenie trzustki, lata życia skorygowane niepełnosprawnością, MRCP, mutacje genów, niewydolność zewnątrzwydzielnicza trzustki, ostre zapalenie trzustki, proces zapalny, przewlekłe zapalenie trzustki, rak trzustki, rezonans magnetyczny, rozpowszechnienie choroby, stan zapalny, standaryzowana wiekowo zapadalność, standaryzowany współczynnik umieralności, tomografia komputerowa, włóknienie, włóknienie trzustki, zapadalność, zapalenie trzustki alkoholowe, zwapnienia trzustki - Leksykon chorób i schorzeń
Atopowe zapalenie skóry (azs) – Epidemiologia
Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest przewlekłą, nawrotową chorobą zapalną skóry o wysokiej częstości występowania, szczególnie u dzieci w krajach rozwiniętych, gdzie dotyka 15-30% populacji dziecięcej oraz 2-10% dorosłych. W USA około 31,6 mln osób (10% populacji) cierpi na AZS, z 6,6 mln dorosłych z umiarkowanym do ciężkiego przebiegiem. Epidemiologia AZS wykazuje znaczne zróżnicowanie geograficzne – od 0,65% w Tunezji do 34% w Szwecji u dzieci, a także różnice demograficzne, z wyższą częstością u dzieci młodszych (do 5 lat: 16,2%) i u osób z historią atopii w rodzinie. Wzrost częstości występowania AZS w ostatnich dekadach, szczególnie w krajach uprzemysłowionych, jest potwierdzony danymi z badań takich jak NHIS i ISAAC, choć w niektórych regionach obserwuje się stabilizację. Czynniki środowiskowe, takie jak zanieczyszczenia, klimat, ekspozycja na alergeny oraz czynniki genetyczne i rasowe, wpływają na ryzyko rozwoju AZS. Choroba wiąże się z wysokim obciążeniem klinicznym, obejmującym świąd, zaburzenia snu i problemy psychiczne, a także z komorbidnościami atopowymi i autoimmunologicznymi (np. astma, alergie pokarmowe, choroby zapalne jelit, łysienie plackowate).
alergen powietrznopochodny, alergia pokarmowa, alergiczny nieżyt nosa, atopowe zapalenie skóry, autoimmunologiczna choroba wątroby, badanie przekrojowe, biomarker, chłoniak Hodgkina, choroba Crohna, choroba trzewna, choroba zapalna skóry, czynnik immunologiczny, czynniki ryzyka, fenotyp choroby, iloraz szans, jakość życia, lata życia skorygowane niepełnosprawnością, łysienie plackowate, nasilenie choroby, obciążenie ekonomiczne, obciążenie objawami, pokrzywka, przedział ufności, rozpowszechnienie choroby, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapadalność na chorobę, zespół jelita drażliwego - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie skóry – Epidemiologia
Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest jedną z najczęstszych dermatoz o przewlekłym, nawracającym przebiegu, dotykającą globalnie około 2,6% populacji (204,05 mln osób), w tym 2,0% dorosłych (101,27 mln) i 4,0% dzieci (102,78 mln). W krajach rozwiniętych częstość występowania u dzieci sięga 15-30%, a u dorosłych 2-10%. W USA około 31,6 mln osób cierpi na zapalenie skóry, z czego 16,5 mln dorosłych i 9,6 mln dzieci ma AZS, a 6,6 mln dorosłych oraz jedna trzecia dzieci prezentuje umiarkowaną do ciężką postać choroby. Czynniki ryzyka obejmują płeć żeńską, pochodzenie etniczne (większa częstość i ciężkość u Afroamerykanów i rdzennych Amerykanów), historię atopową w rodzinie (37-56% pacjentów) oraz czynniki środowiskowe, takie jak zanieczyszczenie i warunki miejskie. AZS rozpoczyna się najczęściej we wczesnym dzieciństwie (80% przed 6 r.ż.), z 20-50% przypadków utrzymujących się w dorosłości, a 25% dorosłych zgłasza początek objawów w wieku dorosłym. Kontaktowe zapalenie skóry, szczególnie zawodowe, jest powszechne w grupach zawodowych narażonych na drażniące substancje, z roczną zachorowalnością do 46,9/10 000 u fryzjerów.
alergia pokarmowa, alergiczny nieżyt nosa, atopowe zapalenie skóry, biomarker, choroby atopowe, choroby współistniejące, ciężka postać choroby, częstość występowania AZS, dystrybucja choroby, historia rodzinna, kontaktowe zapalenie skóry, lata życia skorygowane niepełnosprawnością, lichenifikacja, nadzór epidemiologiczny, opieka zdrowotna, podrażnieniowe kontaktowe zapalenie skóry, remisja, rozpowszechnienie choroby, substancje drażniące, wyprysk rąk, zachorowalność, zaostrzenie choroby, zapalenie skóry, zawodowe kontaktowe zapalenie skóry, zmiany sączące, zmienność sezonowa - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie opozycyjno-buntownicze – Epidemiologia
Zaburzenie opozycyjno-buntownicze (ODD) charakteryzuje się zmiennym rozpowszechnieniem w populacji dziecięcej, wynoszącym średnio 3,3% według DSM-5-TR, z zakresami od 1% do 16% w zależności od metodologii i grupy badanej. W próbach klinicznych wskaźniki sięgają 28-65%, a w populacyjnych 2,6-15,6%, z tendencją do spadku wraz z wiekiem. ODD manifestuje się zwykle do 8 roku życia, z krzywoliniowym przebiegiem zapadalności, osiągając skumulowane ryzyko 21,9% do 9 roku życia. Występuje częściej u chłopców (RR ~1,6), zwłaszcza przed okresem dojrzewania, jednak różnice płciowe zacierają się w okresie adolescencji. Zaburzenie często współwystępuje z ADHD (40-50% przypadków), zaburzeniami nastroju, lękowymi, uczenia się i językowymi, a nieleczone może prowadzić do poważnych konsekwencji psychospołecznych oraz progresji do zaburzenia zachowania (30-40% ryzyka), które z kolei wiąże się z ryzykiem antyspołecznego zaburzenia osobowości w dorosłości (ok. 40%).
ADHD, antyspołeczne zaburzenie osobowości, badanie epidemiologiczne, diagnoza zaburzenia, klasyfikacja DSM-5-TR, kryterium diagnostyczne, objaw ODD, obraz kliniczny, psychiatra dziecięcy, psycholog dziecięcy, rokowanie, rozpowszechnienie choroby, ryzyko samobójcze, wskaźnik rozpowszechnienia, zaburzenie depresyjne, zaburzenie językowe, zaburzenie lękowe, zaburzenie nastroju, zaburzenie opozycyjno-buntownicze, zaburzenie psychiczne, zaburzenie uczenia się, zaburzenie współistniejące, zaburzenie zachowania, zapadalność, zespół nadpobudliwości psychoruchowej