staw śródręczno-paliczkowy
Staw śródręczno-paliczkowy (MCP – metacarpophalangeal joint) stanowi połączenie między kością śródręcza a paliczkiem bliższym. W ludzkiej dłoni występuje pięć stawów śródręczno-paliczkowych, po jednym dla każdego palca. Anatomicznie jest to staw o typie elipsoidalnym (jajowatym), który umożliwia ruchy w dwóch płaszczyznach: zgięcie i wyprost (fleksja i ekstensja) oraz odwodzenie i przywodzenie (abdukcja i addukcja).
Torebka stawowa stawu śródręczno-paliczkowego jest wzmocniona więzadłami bocznymi oraz więzadłem dłoniowym, które łączy się z pochewką ścięgnistą zginaczy. Głowy kości śródręcza tworzą tzw. kłykcie, które odpowiadają za stabilność i zakres ruchu w stawach. Największą ruchomość wykazuje staw śródręczno-paliczkowy kciuka, co jest kluczowe dla funkcji chwytnej dłoni.
Patologie stawów śródręczno-paliczkowych obejmują zmiany zwyrodnieniowe, reumatoidalne zapalenie stawów, urazy (zwichnięcia, podwichnięcia, złamania), deformacje (np. palce łukowate w chorobie Dupuytrena) oraz infekcje. Diagnostyka obejmuje badanie kliniczne, obrazowanie radiologiczne (RTG, USG, MRI) oraz w wybranych przypadkach artroskopię. Leczenie zależy od rodzaju schorzenia i może obejmować farmakoterapię, fizykoterapię, iniekcje dostawowe oraz interwencje chirurgiczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Artretyzm – Objawy
Artretyzm, obejmujący głównie chorobę zwyrodnieniową stawów (osteoartretyzm) oraz reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), charakteryzuje się przewlekłym stanem zapalnym i postępującym uszkodzeniem stawów. Osteoartretyzm dotyka około 3,8% populacji i cechuje się mechanicznym zużyciem chrząstki stawowej, z poranną sztywnością trwającą <30 minut oraz bólem nasilającym się podczas aktywności. RZS, występujące u około 0,24% populacji, ma podłoże autoimmunologiczne, objawia się symetrycznym zajęciem stawów, poranną sztywnością >1 godziny oraz objawami ogólnoustrojowymi (zmęczenie, gorączka, utrata masy ciała). Obie jednostki przebiegają w stadiach, od wczesnych zmian po zaawansowane uszkodzenia, z możliwością wystąpienia erozji kostnych, deformacji i znacznej niepełnosprawności.
błona maziowa stawów, ból stawów, choroba autoimmunologiczna, choroba zwyrodnieniowa stawów, chrząstka stawowa, DMARD, erozja kości, fizjoterapia, guzki reumatoidalne, lek modyfikujący przebieg choroby, nadgarstek, obrzęk stawów, ograniczony zakres ruchu, osteoartretyzm, przykurcz stawu, remisja, remisja choroby, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatolog, stan zapalny, staw śródręczno-paliczkowy, suchość oczu, sztywność stawów, zaostrzenie choroby, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie płuc, zapalenie stawów, zwłóknienie śródmiąższowe - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie stawu kciuka – Patofizjologia i mechanizm
Zapalenie stawu kciuka, czyli choroba zwyrodnieniowa stawu nadgarstkowo-śródręcznego (CMC), jest jedną z najczęstszych lokalizacji zmian zwyrodnieniowych ręki, szczególnie u osób po 40. roku życia, z przewagą kobiet (3:1). Patogeneza opiera się na biomechanicznej niestabilności stawu CMC, którego siodełkowaty kształt zapewnia dużą ruchomość kosztem stabilności, co prowadzi do przeciążenia więzadeł (zwłaszcza więzadła skośnego przedniego) i mięśni. Proces chorobowy obejmuje zapalenie błony maziowej, degenerację chrząstki stawowej (początkowo na powierzchni dłoniowej), tworzenie osteofitów, zwężenie szpary stawowej oraz przesunięcie podstawy kości śródręcza kciuka, co skutkuje deformacjami (np. przykurcz przywiedzeniowy kciuka). Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym i radiologicznym, gdzie ocenia się stopień zwężenia szpary stawowej, obecność osteofitów i podwichnięć, a także stabilność więzadłową. Choroba przebiega w czterech stadiach, od I (zwężenie szpary bez podwichnięcia) do IV (całkowite zniszczenie stawu z zesztywnieniem i geodami).
artrodeza, choroba zwyrodnieniowa stawu nadgarstkowo-śródręcznego, degeneracja chrząstki stawowej, iniekcja kortykosteroidów, kość czworoboczna większa, kwas hialuronowy, niestabilność więzadłowa, osteofit, podwichnięcie stawu, proteza stawowa, przykurcz przywiedzeniowy kciuka, reumatoidalne zapalenie stawów, siła chwytu, sklerotyzacja, staw nadgarstkowo-śródręczny, staw siodełkowaty, staw śródręczno-paliczkowy, torbiel kostna, trapeziektomia, unieruchomienie stawu, więzadło skośne przednie, zaostrzenie zapalne, zapalenie błony maziowej, zapalenie stawu kciuka, zapalenie stawu podstawy kciuka, zespół cieśni nadgarstka, zwężenie szpary stawowej - Leksykon chorób i schorzeń
Artretyzm – Diagnostyka i diagnoza
Artretyzm to heterogenna grupa chorób stawów, obejmująca ponad 100 typów, z których najczęstsze to choroba zwyrodnieniowa stawów, reumatoidalne zapalenie stawów (RA) oraz dna moczanowa. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz kompleksowej ocenie laboratoryjnej i obrazowej. Kluczowe badania serologiczne to czynnik reumatoidalny (RF) obecny u 70-80% pacjentów z RA, przeciwciała anty-CCP o wysokiej specyficzności dla RA, a także markery stanu zapalnego, takie jak CRP i OB/ESR. Badanie płynu stawowego pozwala na ocenę zapalenia, wykluczenie infekcji oraz identyfikację kryształów w dnie moczanowej. Obrazowanie, w tym RTG, USG, MRI i CT, umożliwia ocenę zmian strukturalnych i zapalnych, przy czym MRI i USG są bardziej czułe we wczesnych stadiach choroby. Kryteria klasyfikacyjne ACR/EULAR pomagają w standaryzacji diagnozy RA, przyznając punkty za zajęcie stawów, wyniki serologiczne, markery ostrej fazy i czas trwania objawów.
artretyzm, artrocenteza, artroskopia, badanie fizykalne, badanie płynu stawowego, białko C-reaktywne, błona maziowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, chrząstka, czynnik reumatoidalny, dna moczanowa, infekcyjne zapalenie stawów, łuszczycowe zapalenie stawów, morfologia krwi, nadżerki kostne, odczyn Biernackiego, osteofity, osteopenia okołostawowa, płyn maziowy, przeciwciała anty-CCP, przeciwciała przeciwjądrowe, remisja choroby, reumatoidalne zapalenie stawów, rezonans magnetyczny, spondyloartropatia, staw śródręczno-paliczkowy, szpara stawowa, sztywność poranna, toczeń rumieniowaty układowy, tomografia komputerowa, ultrasonografia, wirusowe zapalenie wątroby, wywiad medyczny, zapalenie błony maziowej, zapalenie ścięgien, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie wielomięśniowe, zapalne zapalenie stawów, zespół cieśni nadgarstka, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, zwyrodnieniowe zapalenie stawów - Leksykon chorób i schorzeń
Przykurcz dupuytrena – Objawy
Przykurcz Dupuytrena to przewlekłe, postępujące schorzenie charakteryzujące się proliferacją miofibroblastów i włóknieniem powięzi dłoniowej, prowadzącym do tworzenia guzków, sznurów łącznotkankowych oraz przykurczu palców, najczęściej serdecznego i małego. Choroba przebiega w trzech fazach: początkowej (guzki, tkliwość, pogrubienie skóry), proliferacyjnej (tworzenie sznurów, wgłębienia skóry) oraz rezydualnej (kurczenie się sznurów, przykurcz palców z ograniczeniem wyprostu). Zaawansowane przykurcze mogą osiągać kąty zgięcia 70-80° lub więcej, znacznie ograniczając funkcję ręki i codzienne czynności. Progresja jest zmienna, z wolnym przebiegiem u większości pacjentów, ale u 10% może dojść do samoistnej regresji. Czynniki ryzyka cięższego przebiegu to wczesny wiek zachorowania (<50 lat), płeć męska, obustronność zmian, wywiad rodzinny oraz tzw. diathesis Dupuytrena.
choroba Dupuytrena, choroba Ledderhose, choroba Peyroniego, dermofasciektomia, dysfagia, fasciektomia, fasciotomia, faza proliferacyjna, faza rezydualna, guzek Garoda, iniekcja steroidów, kolagenaza, powięź dłoniowa, proliferacja miofibroblastów, przykurcz Dupuytrena, radioterapia, staw międzypaliczkowy, staw międzypaliczkowy bliższy, staw śródręczno-paliczkowy, szyna stabilizująca - Leksykon chorób i schorzeń
Złamanie ręki lub nadgarstka – Leczenie
Złamania ręki i nadgarstka wymagają precyzyjnej diagnostyki obejmującej badanie fizykalne oraz obrazowe, głównie RTG, a w wybranych przypadkach MRI. Leczenie zależy od typu złamania, lokalizacji, stopnia przemieszczenia oraz indywidualnych cech pacjenta. W przypadku przemieszczeń stosuje się repozycję zamkniętą lub otwartą, a następnie unieruchomienie za pomocą gipsu (6-8 tygodni), szyny, temblaka lub ortezy. Wskazania do leczenia operacyjnego obejmują złamania otwarte, wieloodłamowe, przezstawowe, niestabilne oraz z uszkodzeniem tkanek miękkich. Metody chirurgiczne to ORIF, fiksacja zewnętrzna oraz przezskórna stabilizacja drutami Kirschnera. Leczenie farmakologiczne obejmuje NLPZ, paracetamol oraz krótkotrwałe stosowanie opioidów, a metody fizykalne, takie jak krioterapia i elewacja kończyny, wspomagają redukcję bólu i obrzęku.
brak zrostu, chrząstka wzrostowa, krioterapia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, osteotomia korekcyjna, otwarta repozycja i wewnętrzna fiksacja, pourazowa choroba zwyrodnieniowa stawów, przeszczep kostny, repozycja otwarta, repozycja zamknięta, rezonans magnetyczny, staw promieniowo-nadgarstkowy, staw śródręczno-paliczkowy, stymulacja elektryczna, supinacja i pronacja, terapia manualna, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, złamanie otwarte, złamanie przedramienia, złamanie śródstawowe, złamanie wieloodłamowe, zrost opóźniony, zrost w nieprawidłowej pozycji - Leksykon chorób i schorzeń
Palec trzaskający – Zapobieganie i profilaktyka
Palec trzaskający (stenosing tenosynovitis) to schorzenie charakteryzujące się ograniczonym przesuwaniem ścięgna zginacza w pochewce ścięgnistej, prowadzącym do przeskakiwania lub blokowania palca podczas ruchu. Profilaktyka opiera się na unikaniu nadmiernego obciążenia dłoni i palców, stosowaniu ergonomicznych technik pracy oraz regularnych przerwach w aktywnościach powtarzalnych. Zalecane jest wykonywanie ćwiczeń rozciągających i wzmacniających mięśnie dłoni i palców 3-5 razy dziennie, obejmujących m.in. zginanie i prostowanie stawów DIP i PIP, ćwiczenia izometryczne mięśnia flexor digitorum profundus oraz odciążone pompki na palcach (3 serie po 10 powtórzeń). Wczesne rozpoznanie i wdrożenie leczenia zachowawczego, w tym odpoczynku, unieruchomienia szyną MCP w zgięciu 10-15° przez 6-10 tygodni oraz stosowania NLPZ (np. ibuprofen, naproksen) i paracetamolu, może zapobiec progresji choroby i konieczności interwencji chirurgicznej.
ćwiczenia izometryczne, dna moczanowa, iniekcja kortykosteroidu, interwencja chirurgiczna, leczenie zachowawcze, masaż poprzeczny, niedoczynność tarczycy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, palec trzaskający, paracetamol, pochewka ścięgnista, przykurcz, rehabilitacja pooperacyjna, reumatoidalne zapalenie stawów, ścięgno zginacza, staw międzypaliczkowy, staw międzypaliczkowy bliższy, staw międzypaliczkowy dalszy, staw śródręczno-paliczkowy, szyna unieruchamiająca, terapia ultradźwiękowa, termoterapia, zerwanie ścięgna - Leksykon chorób i schorzeń
Przykurcz dupuytrena – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Przykurcz Dupuytrena to przewlekłe, postępujące schorzenie charakteryzujące się włóknieniem i skróceniem powięzi dłoniowej, prowadzącym do tworzenia guzków i sznurów włóknistych, które powodują zgięcie palców, głównie serdecznego i małego. Choroba dotyka głównie mężczyzn po 50. roku życia, szczególnie z populacji szkockiej, skandynawskiej, irlandzkiej i wschodnioeuropejskiej. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym, w tym teście tablicy, oraz ocenie kąta przykurczu w stawach MCP i PIP. Wskazaniem do konsultacji chirurgicznej jest przykurcz ≥30° w stawie MCP lub jakikolwiek przykurcz w stawie PIP. W początkowej fazie zaleca się obserwację i fizjoterapię, w tym ćwiczenia rozciągające, noszenie indywidualnych szyn oraz terapię ciepłem i ultradźwiękami. W przypadku progresji lub dolegliwości bólowych stosuje się iniekcje kortykosteroidów (triamcynolon 40 mg/ml) lub kolagenazy Clostridium histolyticum (XIAFLEX), które rozluźniają sznury włókniste.
aponeurotomia igłowa, badanie fizykalne, chirurg ręki, choroba Dupuytrena, choroba Ledderhose, choroba Peyroniego, ćwiczenie rozciągające, ćwiczenie zakresu ruchu, dermofasciektomia, fasciektomia, fasciotomia, fizjoterapia, guzek, guzek Garoda, iniekcja kortykosteroidu, kolagenaza Clostridium histolyticum, powięź dłoniowa, przezskórna fasciotomia igłowa, przykurcz Dupuytrena, radioterapia, rehabilitacja, staw międzypaliczkowy bliższy, staw śródręczno-paliczkowy, szyna ortopedyczna, terapeuta ręki, terapeuta zajęciowy, terapia ręki, terapia zajęciowa, triamcynolon, zapalenie ścięgien, znieczulenie miejscowe, znieczulenie regionalne - Leksykon substancji czynnych
Diklofenak sodu – Wskazania do stosowania
Diklofenak sodu, będący niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ), wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Preparat DIKY 4% w formie aerozolu na skórę zawiera 40 mg diklofenaku sodu na gram roztworu i jest wskazany do miejscowego leczenia łagodnych i umiarkowanych dolegliwości bólowych oraz stanów zapalnych związanych z urazami mechanicznymi. Szczególnie efektywny jest w terapii tępych urazów małych i średnich stawów (np. stawy międzypaliczkowe, łokciowy, kolanowy) oraz struktur okołostawowych, takich jak ścięgna, więzadła i torebki stawowe. Preparat jest dopuszczony do stosowania u dorosłych oraz młodzieży powyżej 14. roku życia, z uwagi na brak danych dotyczących bezpieczeństwa u dzieci młodszych. Po aplikacji aerozol zmienia konsystencję z przezroczystego roztworu o złoto-żółtym zabarwieniu na żel, co poprawia przyleganie i przedłuża działanie miejscowe.
aerozol na skórę, ból pourazowy, diklofenak sodu, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwgorączkowe, działanie przeciwzapalne, efekt pierwszego przejścia, etanol bezwodny, glikol propylenowy, lecytyna sojowa, leczenie miejscowe, naciągnięcie mięśnia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk tkanki miękkiej, ścięgno, skręcenie stawu, stan zapalny, staw kolanowy, staw łokciowy, staw międzypaliczkowy, staw skokowy, staw śródręczno-paliczkowy, struktura okołostawowa, tępy uraz, torebka stawowa, uraz sportowy, więzadło, zapalenie ścięgna, zapalenie więzadła - Leksykon chorób i schorzeń
Reumatoidalne zapalenie stawów związane z łuszczycą – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS) to przewlekła choroba zapalna stawów, której rokowanie jest ściśle związane z czasem rozpoznania i wdrożeniem leczenia. Wczesna diagnoza, szczególnie w ciągu pierwszego roku od pojawienia się objawów, znacząco zwiększa szanse na osiągnięcie minimalnej aktywności choroby (MDA) (OR 2,55, p=0,003) oraz remisji według wskaźnika DAPSA (OR 2,35, p=0,004). Czynniki prognostyczne cięższego przebiegu obejmują podwyższone CRP, płeć żeńską, wysokie nasilenie bólu, obecność zapalenia błony maziowej w USG, wyższy wynik HAQ, liczne zajęte stawy, dactylitis, otyłość, niską aktywność fizyczną, nadciśnienie tętnicze oraz specyficzną lokalizację zmian łuszczycowych. Nowoczesne modele oparte na uczeniu maszynowym wykazują wysoką skuteczność w przewidywaniu rozwoju i progresji ŁZS (AUC do 0,87), co może wspierać wczesną identyfikację pacjentów zagrożonych cięższym przebiegiem choroby.
badanie ultrasonograficzne, białko C-reaktywne, choroba autoimmunologiczna, choroba sercowo-naczyniowa, elektroniczna dokumentacja medyczna, inhibitor TNF-alfa, komórki immunologiczne, kwestionariusz oceny zdrowia, lek biologiczny modyfikujący przebieg choroby, łuszczycowe zapalenie stawów, minimalna aktywność choroby, nadciśnienie tętnicze, palce kiełbaskowate, reumatoidalne zapalenie stawów, staw śródręczno-paliczkowy, szpara pośladkowa, uczenie maszynowe, uszkodzenie stawów, wskaźnik aktywności choroby DAS28-CRP, zapalenie błony maziowej, zapalenie palców - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – DIKY 4% 40 mg/g
DIKY 4% w postaci aerozolu na skórę zawiera diklofenak sodu w stężeniu 40 mg/g i jest wskazany do miejscowego leczenia objawowego bólu o nasileniu łagodnym do umiarkowanego oraz stanów zapalnych po tępych urazach, takich jak stłuczenia czy skręcenia. Preparat jest szczególnie efektywny w obszarze małych i średnich stawów (np. międzypaliczkowych, nadgarstka, łokciowego, kolanowego) oraz struktur okołostawowych (ścięgna, więzadła, kaletki maziowe). Po aplikacji lek przybiera konsystencję żelową, co umożliwia precyzyjne stosowanie na zmienionym chorobowo obszarze. Preparat jest przeznaczony dla pacjentów dorosłych oraz młodzieży powyżej 14. roku życia, z wykluczeniem dzieci poniżej 14 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie.
ból łagodny do umiarkowanego, diklofenak sodu, działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe, kaletka maziowa, leczenie objawowe miejscowe, mikrouraz, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pochewka ścięgnista, ścięgno, staw kolanowy, staw łokciowy, staw mały, staw międzypaliczkowy, staw skokowy, staw śródręczno-paliczkowy, staw śródstopno-paliczkowy, stłuczenie i skręcenie, struktura okołostawowa, torebka stawowa, uraz sportowy, uraz tępy, więzadło - Leksykon chorób i schorzeń
Twardzina – Diagnostyka i diagnoza
Twardzina (scleroderma) to rzadka choroba autoimmunologiczna tkanki łącznej, charakteryzująca się włóknieniem skóry i narządów wewnętrznych. Diagnostyka opiera się na ocenie objawów klinicznych, takich jak objaw Raynauda, sklerodaktylia, teleangiektazje, owrzodzenia opuszek palców oraz autoprzeciwciała specyficzne dla twardziny (antycentromerowe, anty-Scl-70, anty-RNA polimeraza III). Kryteria ACR/EULAR z 2013 roku stosują system punktowy, gdzie suma ≥9 punktów potwierdza rozpoznanie. Diagnostyka obejmuje badania serologiczne (ANA obecne u ~95% pacjentów), badania czynnościowe płuc (spirometria, DLCO), HRCT, echokardiografię, kapilaroskopię wałów paznokciowych oraz ocenę funkcji nerek i przewodu pokarmowego. Wczesne rozpoznanie i monitorowanie zmian skórnych za pomocą zmodyfikowanej skali Rodnana (mRSS) są kluczowe dla zapobiegania nieodwracalnym uszkodzeniom narządów.
badania czynnościowe płuc, badanie fizykalne, badanie kapilaroskopowe, biopsja skóry, cewnikowanie prawego serca, echokardiografia przezklatkowa, ezofagogastroduodenoskopia, kalcynoza, kapilaroskopia wałów paznokciowych, kryteria klasyfikacyjne, nadciśnienie płucne, nieprawidłowości serologiczne, niezróżnicowana choroba tkanki łącznej, objaw Raynauda, objawy kliniczne, obrzęk palców, owrzodzenie opuszek palców, przeciwciała antycentromerowe, przeciwciała przeciwjądrowe, przełom nerkowy, sklerodaktylia, śródmiąższowa choroba płuc, staw śródręczno-paliczkowy, teleangiektazje, twardzina, twardzina ograniczona, włóknienie skóry, zespół nakładania - Leksykon chorób i schorzeń
Złamany palec lub kciuk – Epidemiologia
Złamania palców i kciuków stanowią około 10% wszystkich złamań szkieletu i są najczęstszymi urazami kończyny górnej, z częstością występowania około 12 na 100 000 osób rocznie. Epidemiologia tych złamań wykazuje charakterystyczny rozkład wiekowy i płciowy: najczęściej dotyczą dzieci i osoby starsze, z przewagą chłopców wśród dzieci oraz wyrównanym rozkładem płci u dorosłych. Paliczki dalsze są najczęściej łamanymi kośćmi, a palec mały najczęstszym miejscem złamań paliczków (26%). Złamania kciuka, szczególnie kości śródręcza pierwszej, stanowią około 25% złamań kości śródręcza i występują najczęściej u dzieci poniżej 16 roku życia oraz osób powyżej 65 roku życia. Główne mechanizmy urazów to upadki (29%), urazy zmiażdżeniowe (17%) oraz uderzenia szybko poruszającym się przedmiotem. W populacji zawodowej i sportowej złamania palców są istotnym problemem zdrowotnym, z wysokim odsetkiem amputacji u młodych pracowników oraz znaczną częstością urazów w sportach takich jak piłka ręczna, koszykówka i narciarstwo.
kciuk narciarza, palec młotkowaty, paliczek dalszy, staw międzypaliczkowy bliższy, staw międzypaliczkowy dalszy, staw śródręczno-paliczkowy, uraz mięśniowo-szkieletowy, uraz zmiażdżeniowy, więzadło poboczne łokciowe, zaburzenie funkcji, złamanie Bennetta, złamanie boksera, złamanie kości śródręcza, złamanie kostki, złamanie palca, złamanie paliczka, złamanie śródstawowe, zmiana zwyrodnieniowa stawu - Leksykon chorób i schorzeń
Palec trzaskający – Diagnostyka i diagnoza
Palec trzaskający (stenosing tenosynovitis) to schorzenie dotykające 1-2% populacji, a w grupach ryzyka nawet do 20%, charakteryzujące się zapaleniem i zwężeniem osłonki ścięgna zginacza, co prowadzi do zaburzeń płynności ruchu palca. Diagnostyka opiera się głównie na badaniu klinicznym i wywiadzie, z uwzględnieniem objawów takich jak ból, przeskakiwanie, zatrzaskiwanie oraz ograniczenie ruchomości. Kluczowe jest wykluczenie innych patologii, np. złamań, guzów czy infekcji. Stopień zaawansowania ocenia się według klasyfikacji Greena (I-IV), co pomaga w doborze terapii, choć nie koreluje bezpośrednio z efektem leczenia iniekcyjnego. Badania obrazowe, głównie USG, mogą potwierdzić diagnozę i ocenić stan troczka A1, natomiast RTG jest rzadko wskazane i służy wykluczeniu innych patologii.
badanie kliniczne, badanie palpacyjne, chirurg ręki, choroba de Quervaina, choroba Dupuytrena, czynnik reumatoidalny, dystonia ogniskowa, guzek ścięgna, guzek zapalny, hemoglobina glikowana, iniekcja kortykosteroidów, kciuk narciarza, palec trzaskający, przykurcz zgięciowy, reumatoidalne zapalenie stawów, staw międzypaliczkowy bliższy, staw śródręczno-paliczkowy, terapeuta zajęciowy, troczek A1, więzadło poboczne łokciowe, zapalenie pochewki ścięgnistej - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie pochewek ścięgnistych de quervaina – Patofizjologia i mechanizm
Zapalenie pochewek ścięgnistych de Quervaina dotyczy pierwszego przedziału prostowników nadgarstka, obejmując ścięgna mięśnia odwodziciela długiego kciuka (APL) oraz prostownika krótkiego kciuka (EPB). Schorzenie charakteryzuje się niezapalnym pogrubieniem i zwyrodnieniem śluzowatym pochewek ścięgnistych, prowadzącym do zwężenia kanału włóknisto-kostnego przy wyrostku rylcowatym kości promieniowej. W obrazie histopatologicznym dominują zmiany degeneracyjne, takie jak dezorientacja włókien kolagenowych, złogi tkanki włóknistej, zwiększone unaczynienie i gromadzenie mukopolisacharydów, bez obecności typowych komórek zapalnych. Patogeneza opiera się na mechanizmach zwiększonego tarcia i obrzęku ścięgien, co skutkuje ograniczeniem ruchomości i bólem kciuka, nasilanym przez powtarzalne ruchy i warianty anatomiczne, takie jak przegroda międzyścięgnowa (występująca u 24-91% pacjentów) oraz mnogie pasma ścięgien APL i EPB, które zwiększają ryzyko objawów i komplikują leczenie.
abductor pollicis longus, badanie histopatologiczne, cukrzyca, extensor pollicis brevis, iniekcja kortykosteroidów, mięsień odwodziciel długi kciuka, mukopolisacharyd, niedoczynność tarczycy, pochewka ścięgnista, prostownik krótki kciuka, reumatoidalne zapalenie stawów, staw śródręczno-paliczkowy, toczeń rumieniowaty układowy, troczek prostowników, wyrostek rylcowaty kości promieniowej, zapalenie pochewek ścięgnistych de Quervaina - Leksykon chorób i schorzeń
Przykurcz dupuytrena – Leczenie
Przykurcz Dupuytrena to postępujące schorzenie dłoni, charakteryzujące się zgrubieniem i skróceniem powięzi dłoniowej, prowadzącym do przykurczu palców. Wczesne stadium, bez istotnych dolegliwości i zachowanej funkcji, wymaga obserwacji i terapii zachowawczej, w tym fizykoterapii (ultradźwięki, zabiegi cieplne, ćwiczenia rozciągające, ortezy) oraz iniekcji kortykosteroidów (np. Triamcynolon), które redukują stan zapalny i bolesność guzków. Nowoczesne metody nieinwazyjne to terapia falami uderzeniowymi (ESWT) oraz radioterapia niskodawkowa, hamująca aktywność miofibroblastów i stabilizująca zmiany u około 85% pacjentów. W przypadku wyraźnych pasm włóknistych stosuje się igłoafonerektomię (NA) z szybkim powrotem do funkcji, ale wysokim wskaźnikiem nawrotów (do 65% w 3-4 lata) oraz iniekcje kolagenazy Clostridium histolyticum (Xiaflex), które umożliwiają rozciągnięcie palców po maksymalnie 3 iniekcjach, z czasem rekonwalescencji 1-2 tygodnie i umiarkowanym ryzykiem nawrotów (~50% w 5 lat).
adalimumab, bloker kanału wapniowego, dermofasciektomia, fasciektomia, fasciotomia, fasciotomia igłowa, iniekcja kortykosteroidów, interferon gamma, kolagenaza Clostridium histolyticum, lek biologiczny, miofibroblast, ograniczona fasciektomia, powięź dłoniowa, przykurcz Dupuytrena, radioterapia, staw międzypaliczkowy bliższy, staw śródręczno-paliczkowy, szyna i orteza, terapia falami uderzeniowymi, terapia ultradźwiękowa, tkanka łączna, triamcynolon - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie stawu kciuka – Objawy
Zapalenie stawu nadgarstkowo-śródręcznego kciuka (CMC) to schorzenie zwyrodnieniowe, które dotyka głównie kobiety po 40. roku życia, z częstością około 25% u kobiet powyżej 55 lat. Choroba charakteryzuje się stopniowym zużyciem chrząstki stawowej, prowadzącym do zwężenia szpary stawowej, powstawania osteofitów, podwichnięcia kości śródręcza oraz deformacji stawu. Objawy kliniczne obejmują ból u podstawy kciuka, nasilający się podczas czynności chwytania i ściskania, obrzęk, sztywność, zmniejszenie siły chwytu oraz ograniczenie zakresu ruchu. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym (tkliwość, test „grinding”, trzeszczenia) oraz obrazowaniu radiologicznym, które uwidacznia zwężenie szpary stawowej, osteofity i podwichnięcie. Progresja choroby przebiega przez cztery stadia, od łagodnego zwężenia do całkowitego zniszczenia stawu z zesztywnieniem i deformacjami typu „łabędzia szyja”.
artrodeza, badanie fizykalne, chrząstka stawowa, chwyt szczypcowy, deformacja łabędzia szyja, endoprotezoplastyka, fuzja kości, iniekcja dostawowa, kortykosteroid, kość czworoboczna większa, kość nadgarstka, kość śródręcza, kwas hialuronowy, osteofit, podwichnięcie, przykurcz przywiedzeniowy, staw łódeczkowato-czworoboczny, staw nadgarstkowo-śródręczny, staw nadgarstkowo-śródręczny kciuka, staw śródręczno-paliczkowy, szpara stawowa, torbiel kostna, wyrośl kostna, zapalenie stawów, zesztywnienie stawu - Leksykon chorób i schorzeń
Przykurcz dupuytrena – Diagnostyka i diagnoza
Przykurcz Dupuytrena to postępujące włóknienie rozcięgna dłoniowego prowadzące do zgrubienia i skrócenia tkanki podskórnej, co skutkuje ograniczeniem ruchomości palców, zwłaszcza w stawach śródręczno-paliczkowych (MCP) i międzypaliczkowych bliższych (PIP). Diagnostyka opiera się głównie na badaniu klinicznym, w tym na teście tabletop Huestona, który potwierdza przykurcz przy niemożności pełnego wyprostu palców na płaskiej powierzchni. Stopień zaawansowania ocenia się skalą trójstopniową: od obecności guzków bez przykurczu (stopień 1), przez ograniczenie wyprostu (stopień 2), do przykurczu zgięciowego palców (stopień 3). Diagnostyka różnicowa obejmuje m.in. palec trzaskający, tenosynovitis stenosans, torbiel galaretowatą oraz guzy tkanek miękkich. Badania dodatkowe, takie jak USG, RTG czy MRI, są rzadko konieczne, ale mogą być pomocne w wykluczeniu innych patologii lub w planowaniu leczenia chirurgicznego, zwłaszcza u pacjentów poniżej 40 roku życia.
aponeurotomia igłowa, badanie fizykalne, badanie kliniczne, badanie obrazowe, chirurg ortopedyczny, chirurg ręki, choroba Dupuytrena, dermofasciektomia, fasciektomia, fasciotomia igłowa, guz olbrzymiokomórkowy, mięsak nabłonkowaty, nerwiakowłókniak, palec trzaskający, przykurcz Dupuytrena, rozcięgno dłoniowe, staw śródręczno-paliczkowy, tenosynovitis stenosans, tkanka podskórna dłoni, torbiel galaretowata - Leksykon chorób i schorzeń
Reumatoidalne zapalenie stawów – Diagnostyka i diagnoza
Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to przewlekła choroba autoimmunologiczna charakteryzująca się symetrycznym zapaleniem błony maziowej, głównie małych stawów rąk (MCP, PIP) i stóp (MTP II-V). Wczesne rozpoznanie, oparte na objawach klinicznych, takich jak poranna sztywność trwająca >1 godziny, ból i obrzęk stawów, oraz potwierdzeniu serologicznym (czynnik reumatoidalny [RF] obecny u 70-80% pacjentów, przeciwciała anty-CCP u 60-70%) jest kluczowe dla zapobiegania nieodwracalnym uszkodzeniom stawów. Diagnostyka wspomagana jest badaniami obrazowymi: RTG może wykazać zmiany w późniejszym stadium (nadżerki, zwężenia szpar stawowych), USG i MRI pozwalają na wykrycie wczesnych zmian zapalnych i nadżerek. Monitorowanie aktywności choroby opiera się na wskaźnikach zapalnych, takich jak OB (ESR) i CRP.
białko C-reaktywne, choroba autoimmunologiczna, choroba zwyrodnieniowa stawów, czynnik reumatoidalny, deformacja stawu, dna moczanowa, erozja chrząstki, guzek reumatoidalny, lek modyfikujący przebieg choroby, morfologia krwi, odczyn Biernackiego, płyn stawowy, przeciwciało anty-CCP, przeciwciało przeciwjądrowe, remisja, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatolog, rezonans magnetyczny, staw międzypaliczkowy bliższy, staw śródręczno-paliczkowy, sztywność poranna, tomografia komputerowa, utajona gruźlica, wirusowe zapalenie wątroby, zapalenie błony maziowej, zapalenie wielostawowe, zespół cieśni nadgarstka, zwężenie szpary stawowej