toksyczne produkty przemiany materii

Toksyczne produkty przemiany materii to substancje powstające w organizmie jako efekt uboczny procesów metabolicznych, które w nadmiarze mogą wykazywać działanie szkodliwe. W warunkach fizjologicznych są one neutralizowane i wydalane, jednak w przypadku dysfunkcji narządów odpowiedzialnych za detoksykację (wątroba, nerki) mogą kumulować się w organizmie, prowadząc do zaburzeń homeostazy.

Do najważniejszych toksycznych produktów przemiany materii należą: amoniak (powstający podczas metabolizmu białek), kwas moczowy (końcowy produkt metabolizmu puryn), mleczany (wytwarzane podczas glikolizy beztlenowej), ketony (produkty niepełnego utleniania kwasów tłuszczowych) oraz bilirubina (powstająca z rozpadu hemoglobiny). Ich nagromadzenie może prowadzić do różnorodnych zespołów klinicznych, takich jak encefalopatia wątrobowa, kwasica metaboliczna czy dna moczanowa.

Diagnostyka zaburzeń związanych z toksycznymi produktami przemiany materii obejmuje oznaczanie ich stężeń we krwi i moczu. Leczenie polega na usuwaniu przyczyn zaburzeń metabolicznych, podawaniu leków wspomagających detoksykację oraz w ciężkich przypadkach stosowaniu metod pozaustrojowego oczyszczania krwi, takich jak hemodializa czy hemofiltracja.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl