kumulacja żelaza

Kumulacja żelaza to proces nadmiernego gromadzenia się tego pierwiastka w tkankach organizmu, prowadzący do potencjalnie poważnych konsekwencji zdrowotnych. W warunkach fizjologicznych organizm ludzki utrzymuje ścisłą homeostazę żelaza, jednak w przypadku zaburzeń tego mechanizmu dochodzi do patologicznego odkładania się żelaza w wątrobie, sercu, trzustce, przysadce mózgowej i innych narządach.

Najczęstszą przyczyną kumulacji żelaza jest hemochromatoza pierwotna – genetycznie uwarunkowane zaburzenie metabolizmu żelaza, związane głównie z mutacją genu HFE. Wtórna kumulacja żelaza może wystąpić w przebiegu chorób przewlekłych, po wielokrotnych transfuzjach krwi, w niedokrwistościach hemolitycznych oraz w chorobach wątroby.

Diagnostyka obejmuje badania biochemiczne (ferrytyna, transferyna, saturacja transferyny), obrazowe oraz biopsję narządów. Najbardziej wartościowymi wskaźnikami laboratoryjnymi są podwyższone stężenie ferrytyny w surowicy oraz wysoki odsetek wysycenia transferyny. W przypadku podejrzenia hemochromatozy pierwotnej wykonuje się badania genetyczne.

Leczenie kumulacji żelaza polega na regularnych krwioupustach (flebotomii) w celu zmniejszenia całkowitych zasobów żelaza w organizmie. W przypadkach, gdy krwioupusty są przeciwwskazane lub niewystarczające, stosuje się leki chelatujące żelazo, takie jak deferoksamina, deferypron czy deferasiroks. Wczesne rozpoznanie i leczenie zapobiega nieodwracalnym uszkodzeniom narządów i znacząco poprawia rokowanie.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl