zatrucie ostre

Zatrucie ostre to stan kliniczny będący wynikiem ekspozycji organizmu na substancję toksyczną w ilości wystarczającej do wywołania objawów w krótkim czasie od momentu narażenia. Najczęściej dotyczy jednorazowego przyjęcia dużej dawki ksenobiotyku, choć może też wynikać z krótkiej, ale intensywnej ekspozycji środowiskowej.

Objawy zatrucia ostrego mogą obejmować szerokie spektrum zaburzeń – od łagodnych dolegliwości żołądkowo-jelitowych, poprzez zaburzenia neurologiczne (drgawki, zaburzenia świadomości), sercowo-naczyniowe (arytmie, hipotensja), oddechowe (depresja oddechowa), aż po niewydolność wielonarządową i zgon. Charakter i nasilenie objawów zależą od rodzaju toksyny, przyjętej dawki, drogi ekspozycji oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta.

Diagnostyka zatrucia ostrego opiera się na wywiadzie (jeśli jest możliwy do zebrania), badaniu przedmiotowym, badaniach laboratoryjnych i toksykologicznych. Kluczowe znaczenie ma szybka identyfikacja substancji toksycznej, co nie zawsze jest możliwe, dlatego często leczenie rozpoczyna się empirycznie.

Postępowanie w zatruciu ostrym obejmuje: dekontaminację (np. płukanie żołądka, podanie węgla aktywowanego), zapobieganie dalszemu wchłanianiu toksyny, podtrzymywanie funkcji życiowych, leczenie objawowe oraz – jeśli jest dostępne – podanie swoistej odtrutki. W niektórych przypadkach konieczne jest zastosowanie technik eliminacji pozaustrojowej (np. hemodializa, hemoperfuzja).

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl