Przedawkowanie Aethylum Chloratum Filofarm

Chlorek etylu zawarty w produkcie Aethylum Chloratum Filofarm 70 g aerozol stanowi silną truciznę dla układu nerwowego. Jego toksyczność wynika z wytwarzania w organizmie metabolitów: metanolu i chlorowodoru. Zatrucie chlorkiem etylu przypomina zatrucie etanolem. Ze względu na silne właściwości lipofilne oraz metabolizm zachodzący również w komórkach ośrodkowego układu nerwowego, substancja ta może prowadzić do znacznego uszkodzenia tkanki mózgowej.¹

Wchłanianie chlorku etylu odbywa się głównie drogami oddechowymi. W wysokich stężeniach wykazuje działanie narkotyczne. Już dwa wdechy powietrza zawierającego 4% chloroetanu mogą wywołać podrażnienia oczu, zawroty głowy oraz bóle żołądka.²

Objawy zatrucia ostrego

Konsekwencje ostrego zatrucia chlorkiem etylu mogą dotyczyć różnych układów organizmu, w zależności od drogi ekspozycji:³

• Skażenie oczu – niezamierzone spryskanie oczu produktem leczniczym wywołuje zaczerwienienie spojówek. Kontakt ciekłego chlorku etylu z oczami może prowadzić do poważniejszych zmian w spojówkach i rogówce.⁴
• Skażenie skóry – kontakt skóry z chlorkiem etylu może prowadzić do jej miejscowego odmrożenia.⁵
• Ekspozycja wziewna – wdychanie par chlorku etylu powoduje zaburzenia czynności ośrodkowego układu nerwowego. W zależności od stężenia par i czasu ekspozycji, rozwijają się objawy znieczulenia ogólnego.⁶

W przebiegu zatrucia wziewnego, objawy rozwijają się w charakterystycznej sekwencji. Początkowo występuje pobudzenie psychiczne i ruchowe, po którym następuje całkowita utrata świadomości, wygaśnięcie odruchów oraz zwiotczenie mięśni. Czynność serca ulega zwolnieniu, ciśnienie tętnicze krwi spada. Obserwuje się również zmniejszenie ciepłoty ciała. Przy mniejszych ilościach wchłoniętej substancji, zjawiska te mają charakter odwracalny. Natomiast przy większych ilościach może dojść do zatrzymania akcji serca i oddechu, co stanowi bezpośrednie zagrożenie życia.⁷

Objawy zatrucia przewlekłego

Długotrwała ekspozycja na chlorek etylu może prowadzić do:⁸

• Przewlekłego kontaktowego zapalenia skóry – powstającego wskutek odtłuszczenia skóry
• Uszkodzenia wątroby – zaburzenia funkcji hepatocytów
• Uszkodzenia nerek – pogorszenie funkcji wydalniczej i filtracyjnej

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie zatrucia chlorkiem etylu zależy od drogi ekspozycji i objawów klinicznych:⁹

1. Skażenie oczu:
   • Płukanie oczu przez około 15 minut dużą ilością letniej wody lub roztworem chlorku sodu 0,9%
   • Płukanie należy wykonywać przy wywiniętych powiekach
   • W każdym przypadku skażenia oczu wymagana jest pilna konsultacja okulistyczna
2. Skażenie skóry:¹⁰
   • Spłukanie skażonego miejsca dużą ilością zimnej wody
   • Założenie jałowego opatrunku na odmrożoną lub zaczerwienioną skórę
   • Ochrona przed utratą ciepła
   • W przypadku utrzymującego się podrażnienia skóry – konsultacja dermatologiczna
3. Zatrucie wziewne:¹¹
   • Zapewnienie pacjentowi dostępu do świeżego powietrza
   • W przypadku zatrzymania akcji serca – natychmiastowe rozpoczęcie resuscytacji krążeniowo-oddechowej (zewnętrzny masaż serca z jednoczesnym sztucznym oddychaniem)
   • Podanie tlenu z 5% dodatkiem dwutlenku węgla
   • Zastosowanie leków pobudzających ośrodek oddechowy
   • Utrzymywanie drożności dróg oddechowych
   • Zapewnienie pacjentowi całkowitego spokoju i ciepła (nawet w przypadku pozornie lekkich zatruć)

Ważne wskazówki terapeutyczne: W leczeniu zatrucia chlorkiem etylu nie zaleca się stosowania adrenaliny. Szczególnej uwagi wymaga zapewnienie pacjentowi ciepła i spokoju, nawet jeśli zatrucie wydaje się mieć łagodny przebieg.¹²