dystrybucja i eliminacja

Dystrybucja i eliminacja to dwa kluczowe procesy farmakokinetyczne, które determinują losy substancji leczniczej w organizmie po jej podaniu. Dystrybucja odnosi się do transportu leku z miejsca podania do tkanek i płynów ustrojowych, natomiast eliminacja obejmuje procesy usuwania leku z organizmu.

W fazie dystrybucji lek transportowany jest przez krew do różnych narządów i tkanek. Szybkość i zakres dystrybucji zależą od wielu czynników, takich jak lipofilność substancji, wiązanie z białkami osocza, ukrwienie tkanek czy obecność barier fizjologicznych (np. bariera krew-mózg). Dystrybucję ilościowo określa się parametrem objętości dystrybucji (Vd), który informuje o tym, jak szeroko lek rozprzestrzenia się w organizmie.

Eliminacja obejmuje dwa główne procesy: metabolizm (biotransformację) oraz wydalanie. Metabolizm leku zachodzi głównie w wątrobie, gdzie enzymy (szczególnie z rodziny cytochromu P450) przekształcają substancje w metabolity, zwykle bardziej polarne i łatwiejsze do wydalenia. Wydalanie następuje przede wszystkim przez nerki (z moczem), a także z żółcią, przez płuca, skórę czy gruczoły.

Parametry ilościowe eliminacji to klirens (miara zdolności organizmu do oczyszczania osocza z leku) oraz biologiczny okres półtrwania (t₁/₂), czyli czas potrzebny do zmniejszenia stężenia leku we krwi o połowę. Znajomość dystrybucji i eliminacji jest kluczowa dla ustalenia optymalnego dawkowania leków, przewidywania interakcji lekowych oraz indywidualizacji terapii.

Powiązane wpisy

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl