chondrokalcynoza
Chondrokalcynoza to schorzenie charakteryzujące się odkładaniem kryształów pirofosforanu wapnia w tkance chrzęstnej stawów. Znana również jako choroba odkładania kryształów pirofosforanu wapnia (CPPD – Calcium Pyrophosphate Deposition Disease) lub dna rzekoma.
Patogeneza chondrokalcynozy wiąże się z zaburzeniami metabolizmu pirofosforanu w chrząstkach stawowych. Choroba może występować jako pierwotna (idiopatyczna) lub wtórna, związana z innymi stanami chorobowymi, takimi jak nadczynność przytarczyc, hemochromatoza, akromegalia czy niedoczynność tarczycy.
W obrazie klinicznym chondrokalcynoza może przebiegać bezobjawowo lub manifestować się jako ostre zapalenie stawów przypominające dnę moczanową. Przewlekła postać choroby często przypomina zwyrodnieniową chorobę stawów z typowym zajęciem stawów kolanowych, nadgarstkowych, łokciowych i barkowych.
Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych (RTG, USG, CT), gdzie widoczne są zwapnienia w chrząstkach stawowych, oraz badaniu płynu stawowego, w którym można stwierdzić obecność kryształów pirofosforanu wapnia o charakterystycznym kształcie romboidalnym i słabej dwójłomności w mikroskopie polaryzacyjnym.
Leczenie chondrokalcynozy jest głównie objawowe i obejmuje stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych, kolchicyny, a w cięższych przypadkach – glikokortykosteroidów. W przypadku chondrokalcynozy wtórnej istotne jest leczenie choroby podstawowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie stawów zakaźne – Epidemiologia
Zapalenie stawów zakaźne (septic arthritis) to stan zapalny stawów wywołany infekcją bakteryjną, charakteryzujący się wysoką śmiertelnością i ryzykiem trwałego uszkodzenia stawu. Zapadalność w krajach rozwiniętych wynosi od 2 do 10 przypadków na 100 000 osób rocznie, z wyższymi wartościami w niektórych regionach, np. 12,0/100 000 w Nowej Zelandii czy 41,2/100 000 w Tajlandii. Choroba wykazuje bimodalny rozkład wiekowy, z szczytem zachorowań u dzieci w wieku 2-3 lat oraz u osób powyżej 55 roku życia, a ryzyko wzrasta znacząco u pacjentów powyżej 80 lat (do 73,4/100 000). Mężczyźni chorują dwukrotnie częściej niż kobiety, z wyjątkiem rzeżączkowego zapalenia stawów, które dominuje u kobiet. Najczęstszym patogenem jest Staphylococcus aureus (50-70% przypadków), w tym szczepy MRSA, co komplikuje terapię. Zakażenia protez stawowych stanowią 1,5-10% wszystkich endoprotez, z wyższym ryzykiem po rewizjach (do 20%). Monoartykularny przebieg dominuje (85-90%), a najczęściej zajęte są stawy kolanowy (45-50%) i biodrowy (30-35%).
anemia sierpowatokrwinkowa, antybiotykoterapia, bakteriemia, chondrokalcynoza, choroba zwyrodnieniowa stawów, cukrzyca, dna moczanowa, endoprotezoplastyka stawu biodrowego, endoprotezoplastyka stawu kolanowego, glikokortykosteroid, gronkowiec koagulazo-ujemny, infekcja bakteryjna, iniekcja dostawowa, Kingella kingae, lek immunosupresyjny, martwica kości, metycylinooporny Staphylococcus aureus, Neisseria gonorrhoeae, posocznica, przewlekła choroba wątroby, przewlekła niewydolność nerek, przewlekła niewydolność serca, rekonstrukcja więzadła krzyżowego przedniego, reumatoidalne zapalenie stawów, rzeżączkowe zapalenie stawów, Staphylococcus aureus, uszkodzenie chrząstki stawowej, wstrząs septyczny, zakażenie HIV, zakażenie protezy stawowej, zakażenie rzeżączką, zapalenie jednostawowe, zapalenie stawów zakaźne, zapalenie wielostawowe - Leksykon chorób i schorzeń
Pseudoartroza – Diagnostyka i diagnoza
Pseudoartroza, czyli choroba odkładania kryształów pirofosforanu wapnia (CPPD), to zapalenie stawów wywołane przez odkładanie się charakterystycznych kryształów w stawach, najczęściej kolanowych, nadgarstkach i stawach śródręczno-paliczkowych. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz przede wszystkim na artrocentezie z analizą płynu stawowego, gdzie identyfikuje się romboidalne lub pręcikowate kryształy CPPD o słabej dodatniej dwójłomności. Płyn stawowy w ostrym zapaleniu zawiera 10 000-50 000 leukocytów/mm³, z przewagą (>90%) neutrofili. Badania obrazowe, takie jak radiografia (uwidaczniająca chondrokalcynozę i charakterystyczne zwapnienia chrząstki) oraz ultrasonografia (czułość 86,7%, swoistość 96,4%), stanowią istotne uzupełnienie diagnostyki, szczególnie gdy artrocenteza jest niemożliwa. W diagnostyce różnicowej należy wykluczyć dnę moczanową, septyczne zapalenie stawów oraz inne choroby zapalne, zwracając uwagę na różnice w rodzaju kryształów, lokalizacji zmian i wynikach badań laboratoryjnych (np. prawidłowy poziom kwasu moczowego w pseudoartrozie).
artrocenteza, badanie fizykalne, chondrokalcynoza, choroba zwyrodnieniowa stawów, chrząstka stawowa, czynnik reumatoidalny, dna moczanowa, dwójłomność, hemochromatoza, leukocyt, łuszczycowe zapalenie stawów, moczan sodu, nadczynność przytarczyc, neutrofile, niedobór magnezu, obrzęk stawów, pirofosforan wapnia, płyn stawowy, przeciwciała anty-CCP, pseudoartroza, reumatoidalne zapalenie stawów, rezonans magnetyczny, septyczne zapalenie stawów, tomografia komputerowa, ultrasonografia, zapalenie stawów, złogi kryształów - Leksykon chorób i schorzeń
Bursitis kolana – Diagnostyka i diagnoza
Bursitis kolana to zapalenie kaletki maziowej, diagnozowane głównie na podstawie wywiadu i badania fizykalnego, które obejmuje ocenę obrzęku, bólu, zakresu ruchu oraz tkliwości w okolicy stawu kolanowego. W diagnostyce różnicowej należy wykluczyć m.in. septic arthritis, uszkodzenia więzadeł i łąkotek, złamania, tendinitis, chorobę zwyrodnieniową oraz cellulitis. Badania obrazowe, takie jak RTG (pomocne w wykluczeniu złamań i wykryciu zwapnień), USG (ocena powierzchownych kaletek i dynamiczna ocena tkanek miękkich) oraz MRI (szczegółowa wizualizacja tkanek miękkich i głębiej położonych kaletek), są stosowane w przypadkach nietypowych objawów lub braku odpowiedzi na leczenie zachowawcze. Aspiracja kaletki, z oceną liczby leukocytów (>2000/mm³ czułość 94%, swoistość 79%), badaniem bakteriologicznym, analizą kryształów i stężenia glukozy, jest kluczowa w podejrzeniu infekcyjnego zapalenia (septic bursitis) lub chorób kryształowych.
analiza kryształów, aspiracja kaletki, badanie bakteriologiczne, badanie fizykalne, badanie laboratoryjne, badanie obrazowe, badanie ultrasonograficzne, białko C-reaktywne, bursitis kolana, cellulitis, chondrokalcynoza, choroba zwyrodnieniowa stawu, dna moczanowa, fizjoterapeuta, infekcyjne zapalenie kaletki, infekcyjne zapalenie stawu, kaletka, kaletka maziowa, kortykosteroid, kryształy moczanu sodu, morfologia krwi, obrzęk, odczyn Biernackiego, pirofosforan wapnia, rentgen, reumatoidalne zapalenie stawów, rezonans magnetyczny, septyczne zapalenie kaletki, stan zapalny, staw kolanowy, uszkodzenie łąkotki, więzadło poboczne przyśrodkowe, zakres ruchu, zapalenie kaletki gęsiej stopki, zapalenie kaletki podrzepkowej, zapalenie kaletki przedrzepkowej, zapalenie ścięgna, złamanie przeciążeniowe - Leksykon chorób i schorzeń
Pseudoartroza – Etiologia i przyczyny
Pseudogout, czyli choroba związana z odkładaniem się kryształów pirofosforanu wapnia dihydratu (CPPD), jest zapalnym zapaleniem stawów charakteryzującym się tworzeniem się kryształów CPP w chrząstce stawowej i płynie stawowym. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmująca zaburzenia równowagi metabolizmu pirofosforanu, mutacje genetyczne (m.in. w genie ANKH, CCAL1, CCAL2) oraz czynniki ryzyka takie jak wiek powyżej 60 lat (ryzyko podwaja się z każdą dekadą, a u 50% osób >85 lat stwierdza się złogi CPP), urazy stawów, zaburzenia metaboliczne (hiperkalcemia, hipomagnezemia, hemochromatoza, hipofosfatazja) i endokrynologiczne (hiperparatyreoza, niedoczynność tarczycy). Choroby współistniejące, takie jak dna moczanowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, reumatoidalne zapalenie stawów oraz przewlekła choroba nerek, również zwiększają ryzyko rozwoju pseudogoutu. Mechanizm zapalny polega na aktywacji neutrofili i makrofagów przez kryształy CPP, co prowadzi do uwalniania mediatorów zapalnych i uszkodzenia tkanek stawowych, manifestującego się ostrym bólem i obrzękiem.
akromegalia, błona maziowa, chondrocyty, chondrokalcynoza, choroba Wilsona, choroba zwyrodnieniowa stawów, chrząstka stawowa, cukrzyca, dna moczanowa, dziedziczenie autosomalne dominujące, gen ANKH, hemochromatoza, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipofosfatazja, hipokalciuryczna hiperkalcemia, hipomagnezemia, hipotyreoizm, metotreksat, moczan sodu, nadczynność przytarczyc, neutrofile, niedoczynność tarczycy, osteoartroza, pirofosforan wapnia, płyn stawowy, probenecyd, przewlekła choroba nerek, pseudoartroza, pseudogout, reumatoidalne zapalenie stawów, zapalenie stawów, zespół Gitelmana