chondrocyty
Chondrocyty to podstawowe komórki tkanki chrzęstnej, odpowiedzialne za produkcję i utrzymanie macierzy zewnątrzkomórkowej chrząstki. Charakteryzują się okrągłym lub owalnym kształtem, są zlokalizowane w jamkach chrzęstnych (lakuna) i stanowią jedyny typ komórek występujący w dojrzałej chrząstce.
Główną funkcją chondrocytów jest synteza składników macierzy chrząstki, w tym kolagenu typu II, IX i XI oraz proteoglikanów (głównie agrekanu). Komórki te wydzielają również enzymy odpowiedzialne za przebudowę macierzy, utrzymując homeostazę tkanki chrzęstnej. W przeciwieństwie do większości tkanek, chrząstka jest tkanką awaskularną, a chondrocyty otrzymują składniki odżywcze poprzez dyfuzję.
W praktyce klinicznej chondrocyty mają istotne znaczenie w leczeniu uszkodzeń chrząstki stawowej. Techniki takie jak implantacja autologicznych chondrocytów (ACI) wykorzystują pobrane od pacjenta komórki, które są namnażane w warunkach laboratoryjnych, a następnie wszczepiane w miejsce ubytku chrząstki. Zaburzenia funkcji chondrocytów odgrywają kluczową rolę w patogenezie chorób zwyrodnieniowych stawów.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Pseudoartroza – Etiologia i przyczyny
Pseudogout, czyli choroba związana z odkładaniem się kryształów pirofosforanu wapnia dihydratu (CPPD), jest zapalnym zapaleniem stawów charakteryzującym się tworzeniem się kryształów CPP w chrząstce stawowej i płynie stawowym. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmująca zaburzenia równowagi metabolizmu pirofosforanu, mutacje genetyczne (m.in. w genie ANKH, CCAL1, CCAL2) oraz czynniki ryzyka takie jak wiek powyżej 60 lat (ryzyko podwaja się z każdą dekadą, a u 50% osób >85 lat stwierdza się złogi CPP), urazy stawów, zaburzenia metaboliczne (hiperkalcemia, hipomagnezemia, hemochromatoza, hipofosfatazja) i endokrynologiczne (hiperparatyreoza, niedoczynność tarczycy). Choroby współistniejące, takie jak dna moczanowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, reumatoidalne zapalenie stawów oraz przewlekła choroba nerek, również zwiększają ryzyko rozwoju pseudogoutu. Mechanizm zapalny polega na aktywacji neutrofili i makrofagów przez kryształy CPP, co prowadzi do uwalniania mediatorów zapalnych i uszkodzenia tkanek stawowych, manifestującego się ostrym bólem i obrzękiem.
akromegalia, błona maziowa, chondrocyty, chondrokalcynoza, choroba Wilsona, choroba zwyrodnieniowa stawów, chrząstka stawowa, cukrzyca, dna moczanowa, dziedziczenie autosomalne dominujące, gen ANKH, hemochromatoza, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipofosfatazja, hipokalciuryczna hiperkalcemia, hipomagnezemia, hipotyreoizm, metotreksat, moczan sodu, nadczynność przytarczyc, neutrofile, niedoczynność tarczycy, osteoartroza, pirofosforan wapnia, płyn stawowy, probenecyd, przewlekła choroba nerek, pseudoartroza, pseudogout, reumatoidalne zapalenie stawów, zapalenie stawów, zespół Gitelmana