uchyłek rzekomy
Uchyłek rzekomy (pseudouchyłek, uchyłek fałszywy) to nieprawidłowe uwypuklenie ściany narządu jamistego, które w przeciwieństwie do uchyłka prawdziwego nie zawiera wszystkich warstw ściany narządu. W uchyłku rzekomym dochodzi do przepuklenia błony śluzowej i podśluzowej przez defekt w warstwie mięśniowej, podczas gdy uchyłek prawdziwy zawiera wszystkie warstwy ściany narządu.
Uchyłki rzekome najczęściej występują w obrębie jelita grubego, tworząc tzw. uchyłkowatość (divertikulozę). Powstają one głównie w wyniku zwiększonego ciśnienia wewnątrzjelitowego przy współistniejących osłabionych miejscach w ścianie jelita. Czynnikami predysponującymi są dieta ubogobłonnikowa, zaburzenia motoryki jelita, zaparcia oraz zmiany związane z wiekiem w strukturze tkanki łącznej.
Większość uchyłków rzekomych pozostaje bezobjawowa. Jednak u około 10-25% pacjentów z uchyłkowatością rozwijają się powikłania, takie jak zapalenie uchyłka (divertikulitis), krwawienie, perforacja, ropień czy przetoka. Zapalenie uchyłków objawia się bólem brzucha (najczęściej w lewym dolnym kwadrancie), gorączką, nudnościami oraz zmianami w rytmie wypróżnień.
Diagnostyka uchyłków rzekomych opiera się na badaniach obrazowych, takich jak tomografia komputerowa, kolonoskopia czy wlew doodbytniczy z kontrastem. Leczenie zależy od nasilenia objawów – od modyfikacji diety i farmakoterapii w przypadkach niepowikłanych, po interwencję chirurgiczną w ciężkich powikłaniach, takich jak perforacja czy nawracające epizody zapalenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Uchyłek zenkera – Patofizjologia i mechanizm
Uchyłek Zenkera (ZD) to uchyłek rzekomy, powstający w tylnej ścianie gardła dolnego, tuż powyżej górnego zwieracza przełyku (UES), w obszarze anatomicznej słabości zwanym trójkątem Killiana. Patogeneza ZD opiera się na dysfunkcji mięśnia pierścienno-gardłowego (cricopharyngeus), która prowadzi do nieprawidłowego rozkurczu UES podczas połykania, skutkując zwiększonym ciśnieniem wewnątrzświatłowym w gardle dolnym. To ciśnienie powoduje uwypuklenie błony śluzowej i podśluzowej przez trójkąt Killiana, tworząc uchyłek ciśnieniowy (pulsion diverticulum). Manometria wykazuje zwiększone napięcie spoczynkowe mięśnia, niewystarczające rozluźnienie oraz brak koordynacji między skurczem gardła a rozkurczem zwieracza. Histologicznie obserwuje się zwłóknienie i zastępowanie włókien mięśniowych tkanką łączną włóknistą i tłuszczową, co zmniejsza podatność mięśnia. Uchyłek Zenkera występuje najczęściej u osób w wieku 70-90 lat, a czynniki predysponujące obejmują choroby przełyku (np. achalazję), refluks żołądkowo-przełykowy (GERD) oraz zaburzenia motoryki przełyku.
achalazja, błona śluzowa i podśluzowa, dysfagia, gardło dolne, górny zwieracz przełyku, mięsień pierścienno-gardłowy, parakeratoza, przepuklina rozworu przełykowego, rak płaskonabłonkowy, refluks żołądkowo-przełykowy, skurcz mięśni gardła, teoria okluzji, trójkąt Killiana, uchyłek rzekomy, uchyłek Zenkera, zaburzenia motoryki przełyku, zwłóknienie - Leksykon chorób i schorzeń
Uchyłek zenkera – Etiologia i przyczyny
Uchyłek Zenkera to najczęstszy typ uchyłku przełyku, występujący u 0,01-0,11% populacji, głównie u osób w wieku 70-90 lat. Powstaje w obszarze trójkąta Killiana, między mięśniem pierścienno-gardłowym a dolnym zwieraczem gardła, jako pseudodiverticulum obejmujące błonę śluzową i submukozę. Etiopatogeneza opiera się na dysfunkcji mięśnia pierścienno-gardłowego, który nie rozluźnia się prawidłowo podczas połykania, co prowadzi do wzrostu ciśnienia w gardle i uwypuklenia ściany gardła. Czynniki ryzyka to wiek, płeć męska, choroba refluksowa przełyku (GERD), achalazja, zaburzenia motoryki przełyku, stany zapalne oraz czynniki stylu życia, takie jak palenie, alkohol, otyłość i dieta uboga w błonnik.
achalazja, choroba refluksowa przełyku, choroba współistniejąca, dysfagia, eozynofilowe zapalenie przełyku, GERD, górny zwieracz przełyku, mięsień pierścienno-gardłowy, podłoże patofizjologiczne, przepuklina rozworu przełykowego, refluks żołądkowy, skurcz przełyku, teoria mechaniczna, teoria okluzji, trójkąt Killiana, uchyłek rzekomy, uchyłek Zenkera, zaburzenie motoryki przełyku