reakcja ortostatyczna

Reakcja ortostatyczna to zespół fizjologicznych zmian zachodzących w organizmie w odpowiedzi na zmianę pozycji ciała z leżącej na stojącą. Proces ten angażuje złożone mechanizmy regulacyjne układu krążenia, które mają na celu utrzymanie prawidłowego przepływu krwi do mózgu i innych narządów.

W czasie pionizacji dochodzi do przemieszczenia około 500-700 ml krwi do naczyń kończyn dolnych i jamy brzusznej, co skutkuje zmniejszeniem powrotu żylnego do serca. Organizm reaguje na to poprzez aktywację baroreceptorów zlokalizowanych w łuku aorty i zatokach szyjnych, co prowadzi do zwiększenia aktywności układu współczulnego i zmniejszenia napięcia nerwu błędnego. Efektem jest przyspieszenie akcji serca, zwiększenie kurczliwości mięśnia sercowego oraz skurcz naczyń obwodowych.

Zaburzenia reakcji ortostatycznej mogą prowadzić do hipotonii ortostatycznej, charakteryzującej się spadkiem ciśnienia tętniczego o co najmniej 20 mmHg dla ciśnienia skurczowego lub 10 mmHg dla ciśnienia rozkurczowego w ciągu 3 minut od pionizacji. Stan ten może objawiać się zawrotami głowy, zaburzeniami widzenia, osłabieniem, a w skrajnych przypadkach omdleniem. Hipotonia ortostatyczna występuje częściej u osób starszych, pacjentów z neuropatią autonomiczną, odwodnionych oraz przyjmujących leki hipotensyjne.

Diagnostyka zaburzeń reakcji ortostatycznej obejmuje test pochyleniowy (tilt test), pomiary ciśnienia w pozycji leżącej i stojącej oraz ocenę zmienności rytmu serca. Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować modyfikację farmakoterapii, zwiększenie podaży płynów i soli, stosowanie pończoch uciskowych oraz trening ortostatyczny.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl