tolerancja na lek

Tolerancja na lek to zjawisko kliniczne, w którym organizm adaptuje się do stałej obecności substancji leczniczej, co prowadzi do zmniejszenia jej efektywności przy tej samej dawce. Proces ten wymaga zwiększania dawki leku dla utrzymania pierwotnego efektu terapeutycznego.

Mechanizmy tolerancji obejmują adaptację na poziomie receptorowym (down-regulacja receptorów), enzymatycznym (indukcja enzymów metabolizujących) oraz komórkowym (reorganizacja szlaków sygnałowych). Zjawisko to jest szczególnie istotne w farmakoterapii przewlekłej, zwłaszcza przy stosowaniu opioidów, benzodiazepin i niektórych leków psychotropowych.

Klinicznie tolerancja może manifestować się jako osłabienie działania terapeutycznego, skrócenie czasu działania leku lub konieczność stopniowego zwiększania dawki. Istotne jest różnicowanie tolerancji od tachyfilaksji (szybko rozwijającej się tolerancji) oraz od uzależnienia, które wiąże się z dodatkowymi komponentami psychologicznymi i behawioralnymi.

Zarządzanie tolerancją w praktyce klinicznej może obejmować rotację leków, stosowanie przerw terapeutycznych, kombinacje leków o różnych mechanizmach działania lub stosowanie leków adjuwantowych. Monitorowanie efektywności terapii jest kluczowe dla optymalizacji leczenia i minimalizacji ryzyka niepowodzenia terapeutycznego.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl