zaburzenie wentylacyjno-perfuzyjne
Zaburzenie wentylacyjno-perfuzyjne (zaburzenie V/Q) to stan patofizjologiczny, w którym dochodzi do nieprawidłowego dopasowania wentylacji pęcherzykowej (V) do perfuzji płucnej (Q). W warunkach fizjologicznych stosunek V/Q wynosi około 0,8-1, co zapewnia optymalną wymianę gazową w płucach.
Zaburzenia V/Q mogą przybierać różne formy: obszary niskiego stosunku V/Q (niedostateczna wentylacja w stosunku do perfuzji), wysokiego stosunku V/Q (nadmierna wentylacja w stosunku do perfuzji), a w skrajnych przypadkach mogą prowadzić do powstania przestrzeni martwej fizjologicznej (V/Q = ∞) lub prawdziwego przecieku (V/Q = 0).
Najczęstszymi przyczynami zaburzeń wentylacyjno-perfuzyjnych są: przewlekła obturacyjna choroba płuc, astma, zapalenie płuc, zatorowość płucna, zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS), rozedma płuc oraz niewydolność serca. Konsekwencją tych zaburzeń jest hipoksemia, która w zależności od nasilenia i mechanizmu może być oporna na tlenoterapię.
Diagnostyka zaburzeń V/Q opiera się na badaniach czynnościowych płuc, gazometrii krwi tętniczej, scyntygrafii perfuzyjnej płuc oraz tomografii komputerowej. W leczeniu kluczowe jest usunięcie przyczyny zaburzeń oraz optymalizacja wentylacji i perfuzji poprzez odpowiednią farmakoterapię, tlenoterapię lub wentylację mechaniczną.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Perlinganit
Glicerolu triazotan (Perlinganit, 1 mg/ml) stosowany do infuzji wymaga ścisłego monitorowania hemodynamicznego, zwłaszcza u pacjentów z niskim ciśnieniem napełniania, niewydolnością lewej komory, czy hipowolemią. Należy unikać spadku ciśnienia skurczowego poniżej 90 mm Hg, gdyż lek może powodować znaczny spadek ciśnienia tętniczego, paradoksalną bradykardię oraz niedotlenienie mózgu. Szczególną ostrożność należy zachować u chorych z kardiomiopatią przerostową ze zwężeniem drogi odpływu z lewej komory oraz w przypadku ryzyka zjawiska odbicia po przerwaniu wlewu. W celu minimalizacji tolerancji na lek zaleca się stosowanie najmniejszych skutecznych dawek oraz rozważenie okresowej rotacji z innymi lekami rozszerzającymi naczynia. Infuzję należy prowadzić za pomocą pompy infuzyjnej lub kroplówki zapewniającej stałą szybkość wlewu, z uwzględnieniem materiału zestawu infuzyjnego (zalecane: PE, PP, PTFE; niezalecane: PVC, PU ze względu na adsorpcję leku). Dawkowanie w przypadku użycia PVC lub PU wymaga indywidualnej korekty.
adsorpcja leku, błękit metylenowy, ból wieńcowy, choroba niedokrwienna serca, ciężka niedokrwistość, dławica piersiowa, działanie hipotensyjne, glicerolu triazotan, hipoksemia tętnicza, hipoksja pęcherzykowa, hipotonia, hipowolemia, inhibitor 5-fosfodiesterazy, kardiomiopatia przerostowa, methemoglobinemia, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór reduktazy methemoglobinowej, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwienie mózgu, niedotlenienie mózgu, niewydolność lewej komory, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nitrogliceryna, perfuzja mózgowa, tolerancja krzyżowa, tolerancja na lek, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie wentylacyjno-perfuzyjne, zawał mięśnia sercowego, zjawisko odbicia