białko ochronne

Białko ochronne to ogólny termin odnoszący się do szerokiej grupy białek, których główną funkcją jest ochrona organizmu przed różnymi formami stresu lub uszkodzeń. Te specjalistyczne proteiny pełnią kluczową rolę w utrzymaniu homeostazy komórkowej i tkankowej.

Do najważniejszych białek ochronnych należą białka szoku cieplnego (HSP), które chronią inne białka przed denaturacją podczas stresu termicznego i innych czynników stresogennych. Białka ochronne obejmują również enzymy antyoksydacyjne (np. dysmutaza ponadtlenkowa, katalaza, peroksydaza glutationowa), które neutralizują wolne rodniki i chronią komórki przed stresem oksydacyjnym.

W kontekście immunologicznym, białka ochronne to m.in. przeciwciała, białka układu dopełniacza oraz defensyny i katelicydyny wykazujące działanie przeciwdrobnoustrojowe. Z kolei w centralnym układzie nerwowym, neurotrofiny (jak BDNF czy NGF) chronią neurony przed degeneracją i wspomagają ich przeżycie.

Zaburzenia w ekspresji lub funkcji białek ochronnych są związane z wieloma stanami patologicznymi, w tym chorobami neurodegeneracyjnymi, nowotworami i chorobami autoimmunologicznymi. Terapeutyczne strategie ukierunkowane na modulację białek ochronnych stanowią obiecujący kierunek badań w medycynie.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl