hemopoeza pozaszpikowa

Hemopoeza pozaszpikowa (inaczej hematopoeza pozaszpikowa) to proces tworzenia komórek krwi poza szpikiem kostnym. W warunkach fizjologicznych proces ten zachodzi u płodu w wątrobie, śledzionie oraz węzłach chłonnych, natomiast po urodzeniu głównym miejscem hematopoezy staje się szpik kostny.

U osób dorosłych hemopoeza pozaszpikowa występuje jako mechanizm kompensacyjny w przebiegu chorób, które upośledzają prawidłową funkcję szpiku kostnego. Najczęściej dotyczy to schorzeń hematologicznych, takich jak talasemie, niedokrwistości hemolityczne, mielofibroza, czy niektóre nowotwory układu krwiotwórczego. Zazwyczaj proces ten zachodzi w wątrobie i śledzionie, ale może również obejmować węzły chłonne, grasicę, nadnercza, opłucną czy przestrzeń zaotrzewnową.

Diagnostyka hematopoezy pozaszpikowej opiera się na badaniach obrazowych (USG, TK, MRI), które mogą wykazać powiększenie wątroby, śledziony lub obecność mas tkankowych. W niektórych przypadkach konieczne jest wykonanie biopsji w celu potwierdzenia diagnozy. Leczenie jest ukierunkowane przede wszystkim na chorobę podstawową, ale w przypadku ucisku ważnych struktur przez ogniska hematopoezy pozaszpikowej może być konieczne zastosowanie radioterapii lub interwencji chirurgicznej.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Leuzek 100 mg

Lek Leuzek, zawierający imatynib w postaci metanosulfonianu, wymaga indywidualnego dostosowania dawkowania w zależności od jednostki chorobowej oraz stanu klinicznego pacjenta. U dorosłych z przełomem blastycznym CML zalecana dawka wynosi 600 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 800 mg/dobę w przypadku braku odpowiedzi lub progresji choroby, podawana w dwóch dawkach po 400 mg. U dzieci dawkowanie ustala się na podstawie powierzchni ciała (mg/m²), standardowo 340 mg/m²/dobę, z maksymalną dawką 800 mg/dobę. W Ph+ ALL u dorosłych stosuje się 600 mg/dobę, a u dzieci 340 mg/m²/dobę (maksymalnie 600 mg). W MDS/MPD dawka wynosi 400 mg/dobę, w HES/CEL początkowo 100 mg/dobę z możliwością zwiększenia do 400 mg, a w DFSP 800 mg/dobę. Leczenie prowadzi się do progresji choroby lub utrzymania korzyści klinicznej, pod ścisłym nadzorem hematologicznym. Podawanie leku powinno odbywać się doustnie z posiłkiem i dużą ilością wody, a w przypadku trudności z połykaniem kapsułki można rozpuścić w wodzie niegazowanej lub soku jabłkowym (ok. 50 ml na 100 mg kapsułki, 200 ml na 400 mg).
aminotransferaza, aspiracja szpiku, bezwzględna liczba neutrofili, bilirubina, chromosom Philadelphia, ciężka neutropenia, działanie niepożądane, faza akceleracji CML, faza indukcji, hemopoeza pozaszpikowa, metanosulfonian imatynibu, neutropenia, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, podrażnienie przewodu pokarmowego, powierzchnia ciała, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Marelim 180 mg

Dane przedkliniczne dotyczące mykofenolanu sodu (substancji czynnej leku Marelim) wskazują na toksyczność układu krwiotwórczego i limfatycznego u gryzoni, gdzie obserwowano regeneracyjną niedokrwistość aplastyczną oraz zmniejszenie liczby erytroblastów w szpiku kostnym. Zmiany te występowały przy ekspozycji ogólnoustrojowej równej lub mniejszej niż kliniczna (po dawce 1,44 g/dobę). U psów stwierdzono toksyczność układu pokarmowego przy podobnej ekspozycji. Potencjał genotoksyczny oceniono w testach in vitro i in vivo, gdzie wykazano możliwość indukcji aberracji chromosomowych, co może wynikać z hamowania syntezy nukleotydów, choć inne testy in vitro nie potwierdziły genotoksyczności. Badania rakotwórczości na szczurach i myszach nie wykazały działania kancerogennego przy ekspozycji do 5-krotnie wyższej niż kliniczna.
aberracja chromosomowa, ekspozycja układowa na lek, erytroblasty polichromatyczne, fototoksyczność, hamowanie syntezy nukleotydów, hemopoeza pozaszpikowa, komórki erytroidalne, kwas mykofenolowy, mykofenolan sodu, normoblasty, odruch źreniczny, przepuklina pępkowa, splenomegalia, szpik kostny, układ krwiotwórczy, wada rozwojowa

hemopoeza pozaszpikowa

Powiązane wpisy

Dawkowanie i sposób podawania – Leuzek 100 mg

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Marelim 180 mg