ślepa plama

Ślepa plama, zwana także plamką ślepą lub tarczą nerwu wzrokowego, to obszar w siatkówce oka, w którym znajduje się wyjście włókien nerwu wzrokowego z gałki ocznej. W tym miejscu nie występują komórki światłoczułe (fotoreceptory), co powoduje brak percepcji bodźców wzrokowych z tego obszaru pola widzenia.

Fizjologicznie ślepa plama znajduje się około 15 stopni przyśrodkowo od plamki żółtej i nie powoduje zauważalnych ubytków w polu widzenia dzięki zjawisku kompensacji mózgowej. Mózg uzupełnia brakujące informacje na podstawie obrazu z drugiego oka oraz otaczających obszarów siatkówki, co sprawia, że w normalnych warunkach nie jesteśmy świadomi jej istnienia.

Powiększenie ślepej plamy lub pojawienie się dodatkowych ubytków w polu widzenia może wskazywać na patologie nerwu wzrokowego, takie jak jaskra, neuropatia niedokrwienna, zapalenie nerwu wzrokowego czy obrzęk tarczy nerwu wzrokowego. Badanie pola widzenia (perymetria) pozwala wykryć takie nieprawidłowości i stanowi ważny element diagnostyki okulistycznej.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Choroby siatkówki – Diagnostyka i diagnoza

Choroby siatkówki, takie jak retinopatia cukrzycowa (DR), retinopatia wcześniaków (ROP) oraz zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem (AMD), stanowią istotne zagrożenie dla widzenia, prowadząc do znacznej utraty wzroku lub ślepoty. Diagnostyka opiera się na kompleksowym badaniu okulistycznym, w tym badaniu dna oka z rozszerzeniem źrenicy, oraz zaawansowanych technikach obrazowania, takich jak optyczna koherentna tomografia (OCT) o rozdzielczości około 6 μm, angiografia fluoresceinowa (FA), angiografia indocyjaninowa (ICG), autofluorescencja dna oka (FAF), OCT-angiografia (OCTA) i ultrasonografia oka. Badania elektrofizjologiczne (ERG, mfERG, EOG, VEP) oraz testy funkcjonalne, np. test siatki Amslera i perymetria komputerowa, uzupełniają diagnostykę, pozwalając na ocenę funkcji siatkówki i pola widzenia. W przypadku chorób dziedzicznych siatkówki (IRD) kluczowe jest wykonanie badań genetycznych (sekwencjonowanie pojedynczych genów, panele genowe, WES, WGS) oraz poradnictwo genetyczne, co umożliwia potwierdzenie diagnozy, ocenę ryzyka rodzinnego oraz kwalifikację do terapii genowych, np. voretigene neparvovec-rzyl (Luxturna) dla mutacji RPE65.
angiografia fluoresceinowa, angiografia indocyjaninowa, autofluorescencja dna oka, badanie dna oka, badanie genetyczne, badanie okulistyczne, choroba siatkówki, dystrofia siatkówki, dziedziczna choroba siatkówki, elektrookulografia, elektroretinografia, głęboka sieć neuronowa, konwolucyjna sieć neuronowa, mikroaneuryzmat, nabłonek barwnikowy siatkówki, naczyniówka, nadciśnienie tętnicze, neowaskularyzacja, neowaskularyzacja podsiatkówkowa, niedobór witaminy A, obrzęk plamki żółtej, OCT angiografia, odwarstwienie siatkówki, optyczna koherentna tomografia, plamka żółta, poradnictwo genetyczne, potencjały wywołane wzrokowo, retinopatia cukrzycowa, retinopatia wcześniaków, sekwencjonowanie eksomowe, sekwencjonowanie genomowe, siatkówka, ślepa plama, sucha postać AMD, sztuczna inteligencja w okulistyce, terapia genowa, test Amslera, ultrasonografia oka, wrodzona ślepota Lebera, wysiękowa postać AMD, zespół Ushera, zwyrodnienie barwnikowe siatkówki, zwyrodnienie plamki żółtej
Leksykon chorób i schorzeń
Histoplazmoza – Objawy

Histoplazmoza, wywoływana przez grzyb Histoplasma capsulatum, jest najczęstszą endemiczną mykozą w USA, szczególnie w dorzeczach Missisipi, Ohio i Missouri. Przebieg kliniczny jest zróżnicowany, od bezobjawowych infekcji (ok. 90%) po ciężkie postacie rozsiane. Okres inkubacji wynosi 3-17 dni (średnio 10-14 dni). Ostra płucna histoplazmoza manifestuje się gorączką, kaszlem, dusznością i bólem w klatce piersiowej, ustępując zwykle samoistnie w 2-4 tygodnie. Przewlekła postać płucna dotyczy głównie pacjentów z chorobami płuc (POChP, rozedma) i charakteryzuje się przewlekłym kaszlem, utratą masy ciała, potami nocnymi i postępującą dusznością. Rozsiana histoplazmoza, występująca u niemowląt i osób z immunosupresją (np. HIV/AIDS, chemioterapia), cechuje się wysoką śmiertelnością (>90% bez leczenia), objawami ogólnoustrojowymi (gorączka u 89%, hepatosplenomegalia u 70%, limfadenopatia u 40%) oraz zajęciem wielu narządów, w tym szpiku kostnego i ośrodkowego układu nerwowego.
anemia, duszność, hepatosplenomegalia, hipotensja, Histoplasma capsulatum, koagulopatia, leukopenia, limfadenopatia, limfohistiocytoza hemofagocytarna, metamorfopsja, naciek płucny, naciek śródmiąższowy, neowaskularyzacja naczyniówkowa, niewydolność nadnerczy, niewydolność wielonarządowa, oczna histoplazmoza, odkrztuszanie krwi, okres inkubacji, ostra płucna histoplazmoza, owrzodzenia błony śluzowej, plamka żółta, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekła płucna histoplazmoza, rabdomioliza, rozedma płuc, rozsiana histoplazmoza, rumień guzowaty, ślepa plama, trombocytopenia, układ krwionośny, zajęcie szpiku kostnego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie osierdzia, zespół ocznej histoplazmozy, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwłóknienie śródpiersia, zwyrodnienie plamki żółtej
Leksykon chorób i schorzeń
Otwór plamki żółtej – Diagnostyka i diagnoza

Otwór plamki żółtej to przerwanie w centralnej części siatkówki, kluczowe dla centralnego widzenia, którego wczesne wykrycie i prawidłowa diagnoza są niezbędne dla skutecznego leczenia i zapobiegania trwałej utracie wzroku. Diagnostyka opiera się na kompleksowym badaniu okulistycznym, w tym ocenie ostrości wzroku, badaniu dna oka po rozszerzeniu źrenicy, biomikroskopii lampą szczelinową oraz przede wszystkim na optycznej koherentnej tomografii (OCT), która umożliwia ocenę wielkości otworu (np. otwory <250 µm mają 98% wskaźnik zamknięcia po operacji, a otwory >400 µm około 90%), grubości siatkówki, obecności obrzęku i trakcji szklistkowo-plamkowej. Angiografia fluoresceinowa (FA) jest pomocna w różnicowaniu otworu od innych patologii, a dodatkowo stosuje się ultrasonografię typu B, siatkę Amslera, mikroperimetrię oraz test Watzke-Allena. Klasyfikacja otworu obejmuje trzy stadia: odwarstwienie dołeczka (stadium 1), otwór niepełnej grubości (stadium 2) oraz otwór pełnej grubości (stadium 3), z uwzględnieniem systemu IVTS, który podkreśla rolę trakcji szklistkowo-plamkowej w patogenezie.
angiografia, autofluorescencja, badanie dna oka, biomikroskopia, błona graniczna wewnętrzna, błona nasiatkówkowa, centralne widzenie, elektroretinografia, krótkowzroczność, lampa szczelinowa, mikroperimetria, nabłonek barwnikowy siatkówki, neowaskularyzacja podsiatkówkowa, obrzęk plamki żółtej, OCT angiografia, odwarstwienie ciała szklistego, okryplazmina, optyczna koherentna tomografia, ostrość wzroku, otwór niepełnej grubości, otwór plamki żółtej, rozszerzenie źrenicy, siatka Amslera, siatkówka oka, ślepa plama, trakcja szklistkowo-plamkowa, ultrasonografia oka, utrata wzroku, witrektomia, zniekształcone widzenie, zwyrodnienie plamki żółtej

ślepa plama

Powiązane wpisy

Choroby siatkówki – Diagnostyka i diagnoza

Histoplazmoza – Objawy

Otwór plamki żółtej – Diagnostyka i diagnoza