działanie kataleptyczne

Działanie kataleptyczne to zjawisko medyczne charakteryzujące się wywołaniem sztywności mięśniowej, w której pacjent pozostaje w nieruchomej pozycji przez dłuższy czas. Jest to specyficzny rodzaj zaburzenia motorycznego, gdzie ciało pacjenta zachowuje pozycję nadaną przez badającego bez aktywnego oporu czy współpracy.

W kontekście farmakologicznym, działanie kataleptyczne jest często obserwowane jako efekt uboczny niektórych leków, szczególnie neuroleptyków (leków przeciwpsychotycznych). Leki te, blokując receptory dopaminowe D2 w układzie nigrostriatalnym, mogą powodować sztywność mięśniową przypominającą katatonię. Jest to jeden z objawów pozapiramidowych, które są istotne przy monitorowaniu bezpieczeństwa farmakoterapii.

W psychiatrii, katalepsja jest objawem występującym w różnych zaburzeniach, między innymi w schizofrenii katatonicznej, ciężkich epizodach depresyjnych z objawami katatonicznymi czy w zespole katatonicznym. Katalepsja może również wystąpić w narkolepsji jako jeden z tetrardy objawów tej choroby, obok nadmiernej senności dziennej, paraliżu przysennego i halucynacji hipnagogicznych.

Diagnostyka działania kataleptycznego obejmuje dokładny wywiad medyczny, badanie neurologiczne oraz wykluczenie innych przyczyn sztywności mięśniowej, takich jak choroby neurologiczne czy zatrucia. W leczeniu stosuje się zazwyczaj benzodiazepiny (np. lorazepam), a w przypadkach opornych na leczenie – elektrowstrząsy. W przypadku katalepsji wywołanej lekami konieczna jest modyfikacja farmakoterapii.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl