norkwetiapina
Norkwetiapina to główny metabolit kwetiapiny, leku przeciwpsychotycznego drugiej generacji stosowanego w leczeniu schizofrenii, zaburzeń dwubiegunowych oraz jako lek wspomagający w terapii depresji. Powstaje w wyniku metabolizmu wątrobowego kwetiapiny przy udziale enzymów cytochromu P450, głównie CYP3A4.
W przeciwieństwie do kwetiapiny, norkwetiapina wykazuje silne powinowactwo do receptorów noradrenergicznych alfa-1 i alfa-2 oraz serotoninowych 5-HT1A, działając jako częściowy agonista tego ostatniego. Metabolit ten wykazuje również właściwości inhibitora wychwytu zwrotnego noradrenaliny, co prawdopodobnie przyczynia się do przeciwdepresyjnego działania kwetiapiny.
Stężenie norkwetiapiny w osoczu może być istotnym parametrem podczas monitorowania terapii kwetiapiną, szczególnie w kontekście działania przeciwdepresyjnego. Okres półtrwania norkwetiapiny jest dłuższy niż kwetiapiny, co wpływa na całkowity efekt terapeutyczny leku podstawowego i może mieć znaczenie przy ustalaniu optymalnego schematu dawkowania.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Etiagen 100 mg
Kwetiapina, substancja czynna leku Etiagen, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin i oksepiny (kod ATC: N05AH04). Mechanizm działania opiera się na antagonizmie receptorów serotoninowych 5HT₂ oraz dopaminowych D₁ i D₂, z przewagą blokady receptorów 5HT₂, co przekłada się na skuteczność przeciwpsychotyczną przy niskim ryzyku objawów pozapiramidowych. Aktywny metabolit norkwetiapina wykazuje dodatkowo hamowanie transportera noradrenaliny (NET) i częściowe agonistyczne działanie na receptory 5HT1A, co może wspierać efekt przeciwdepresyjny. Kwetiapina jest skuteczna w leczeniu schizofrenii (dawki 75-750 mg/dobę), epizodów maniakalnych w chorobie afektywnej dwubiegunowej (dawki do 800 mg/dobę) oraz epizodów depresyjnych (300-600 mg/dobę). W badaniach klinicznych wykazano, że lek nie zwiększa istotnie częstości objawów pozapiramidowych w porównaniu z placebo, a jego farmakokinetyczny okres półtrwania wynosi około 7 godzin, z utrzymaniem zajęcia receptorów do 12 godzin. Długoterminowe stosowanie kwetiapiny w profilaktyce nawrotów zaburzeń nastroju wykazało skuteczność, zwłaszcza w terapii skojarzonej z litem lub walproinianem (dawki 400-800 mg/dobę). W populacji pediatrycznej (10-17 lat) kwetiapina jest skuteczna w leczeniu manii (400-600 mg/dobę) i schizofrenii (400-800 mg/dobę), jednak nie potwierdzono jej skuteczności w depresji dwubiegunowej u dzieci i młodzieży.
akatyzja, atypowy lek przeciwpsychotyczny, choroba afektywna dwubiegunowa, ciężkie zaburzenie depresyjne, dyskineza, dystonia, działanie antycholinergiczne, efekt kataleptyczny, epizod depresyjny, epizod maniakalny, granulocyt obojętnochłonny, hiperprolaktynemia, hormon tarczycy, kwetiapina, lek antycholinergiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lek stabilizujący nastrój, mania dwubiegunowa, mechanizm działania kwetiapiny, myśli samobójcze, niedoczynność tarczycy, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał kataraktogenny, pozytonowa tomografia emisyjna, psychoza związana z demencją, receptor adrenergiczny, receptor benzodiazepinowy, receptor dopaminy, receptor histaminowy, receptor serotoniny, schizofrenia, skala MADRS, skala PANSS, skala YMRS, transporter noradrenaliny, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie schizoafektywne, zdarzenie naczyniowo-mózgowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Quetiapine Orion 100 mg
Kwetiapina, substancja czynna preparatu Quetiapine Orion, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin i oksepiny (kod ATC: N05AH04). Dostępna jest w formie tabletek powlekanych o dawkach 25 mg, 100 mg, 200 mg oraz 300 mg kwetiapiny (fumaran). Mechanizm działania opiera się na antagonizmie receptorów serotoninergicznych 5HT2 oraz dopaminergicznych D1 i D2, z przewagą blokady 5HT2, co tłumaczy niskie ryzyko działań pozapiramidowych. Aktywny metabolit norkwetiapina wykazuje dodatkowo hamowanie transportera norepinefryny (NET) oraz częściowe agonistyczne działanie na receptory 5HT1A, co może przyczyniać się do efektów przeciwdepresyjnych. Kwetiapina charakteryzuje się wysokim powinowactwem do receptorów histaminergicznych i α1-adrenergicznych, umiarkowanym do α2-adrenergicznych oraz różnym powinowactwem do receptorów muskarynowych (minimalne dla kwetiapiny, znaczne dla norkwetiapiny). W badaniach przedklinicznych wykazano selektywne hamowanie przewodnictwa w układzie limbicznym bez wpływu na układ nigrostriatalny, co przekłada się na atypowy profil działania i niskie ryzyko objawów pozapiramidowych nawet przy długotrwałym stosowaniu.
atypowy lek przeciwpsychotyczny, choroba afektywna dwubiegunowa, dystonia, działania niepożądane pozapiramidowe, działanie antycholinergiczne, epizod manii, fumaran kwetiapiny, lek antycholinergiczny, lek przeciwdepresyjny, neuroleptyk klasyczny, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, ośrodkowy układ nerwowy, receptor 5HT1A, receptor benzodiazepinowy, receptor dopaminergiczny, receptor histaminergiczny, receptor muskarynowy, receptor serotoninergiczny, receptor α1-adrenergiczny, receptor α2-adrenergiczny, schizofrenia, szlak mezolimbiczny, transporter norepinefryny, układ limbiczny, układ nigrostriatalny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Etiagen XR
Etiagen XR, zawierający kwetiapinę fumaranu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wymaga indywidualnej oceny profilu bezpieczeństwa ze względu na szerokie spektrum zastosowań klinicznych i potencjalne działania niepożądane. Kwetiapina nie jest zalecana u pacjentów poniżej 18. roku życia z powodu zwiększonej częstości działań niepożądanych, takich jak wzrost apetytu, hiperprolaktynemia, wymioty, zapalenie błony śluzowej nosa, zapaść oraz podwyższone ciśnienie krwi. U dorosłych obserwuje się ryzyko objawów pozapiramidowych, akatyzji, senności, niedociśnienia ortostatycznego, a także poważnych powikłań, takich jak złośliwy zespół neuroleptyczny, ciężka neutropenia (neutrofile <0,5 x 10⁹/l), hiperglikemia, zaburzenia lipidowe (wzrost triglicerydów, LDL, cholesterolu całkowitego, spadek HDL) oraz rzadkie, ale ciężkie reakcje skórne (SJS, TEN, DRESS). Zaleca się monitorowanie parametrów metabolicznych, hematologicznych oraz kardiologicznych, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu krążenia, wydłużeniem QT, czy ryzykiem udaru mózgu. W przypadku wystąpienia objawów sugerujących powikłania, takich jak gorączka, osłabienie, objawy infekcji, czy reakcje skórne, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i wdrożenie odpowiedniego leczenia.
agranulocytoza, akatyzja, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba Parkinsona, ciężka neutropenia, ciężki epizod depresyjny, dysfagia, dyskinezy późne, fumaran kwetiapiny, hiperglikemia, hipertermia, kamica żółciowa, kardiomiopatia, kwetiapina, limfadenopatia, myśli samobójcze, napad drgawkowy, niedociśnienie ortostatyczne, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, parkinsonizm, prolaktyna, receptor muskarynowy, remisja, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, triglicerydy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie krążenia mózgowego, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zespół bezdechu sennego, zespół DRESS, zespół odstawienny, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Quetiapin NeuroPharma 100 mg
Kwetiapina, substancja czynna leku Quetiapin NeuroPharma, charakteryzuje się dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym, niezależnie od przyjmowania pokarmu, co umożliwia elastyczne dawkowanie. W organizmie ulega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, głównie przez izoenzym CYP3A4, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu norkwetiapiny, którego stężenie molowe w stanie stacjonarnym wynosi około 35% stężenia związku macierzystego. Farmakokinetyka kwetiapiny i norkwetiapiny jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych (300–800 mg/dobę), co pozwala na przewidywalne dostosowanie dawki. Lek wykazuje wysokie powinowactwo do białek osocza (około 83%), a mniej niż 5% substancji jest wydalane w postaci niezmienionej, co potwierdza intensywny metabolizm. Większość metabolitów jest wydalana przez nerki (około 73% radioaktywności) oraz w mniejszym stopniu z kałem (21%).
biodostępność, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, farmakokinetyka, genotoksyczność, hipertrofia komórek pęcherzykowych tarczycy, indukcja enzymatyczna, inhibitory enzymatyczne, interakcje lekowe, izoenzymy cytochromu P450, kwetiapina, norkwetiapina, polipragmazja, prolaktyna, Quetiapin NeuroPharma, stan stacjonarny, toksyczność zarodkowo-płodowa, wiązanie z białkami osocza, zaćma - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – ApoTiapina
Kwetiapina, stosowana w leczeniu różnych zaburzeń psychicznych, wymaga indywidualnej oceny profilu bezpieczeństwa, uwzględniającej rozpoznanie i dawkę. Nie zaleca się jej stosowania u pacjentów poniżej 18 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa oraz zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak objawy pozapiramidowe, podwyższone stężenie prolaktyny, nadciśnienie tętnicze i drażliwość. Leczenie kwetiapiną wiąże się z ryzykiem samobójstw, szczególnie u osób poniżej 25. roku życia, co wymaga ścisłej kontroli klinicznej, zwłaszcza w początkowej fazie terapii i po zmianach dawkowania. Ponadto, obserwuje się ryzyko pogorszenia profilu metabolicznego (wzrost masy ciała, hiperglikemia, zmiany lipidowe), objawów pozapiramidowych, akatyzji, niedociśnienia ortostatycznego, zespołu bezdechu sennego, neutropenii (liczba neutrofilów <1,0 x 10⁹/l wymaga przerwania leczenia), a także potencjalnie zagrażających życiu zespołów, takich jak złośliwy zespół neuroleptyczny i zespół serotoninowy.
agranulocytoza, akatyzja, diwalproeks, dysfagia, dyskineza późna, efekt antycholinergiczny, hiperglikemia, hipertermia, hipokaliemia, hipomagnezemia, induktor enzymu wątrobowego, inhibitor MAO, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, kwetiapina, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, ostra uogólniona osutka krostkowa, prolaktyna, rumień wielopostaciowy, SNRI, SSRI, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wydłużenie odstępu QT, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zespół bezdechu sennego, zespół DRESS, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Quetiapine Aurovitas
Profil bezpieczeństwa kwetiapiny wymaga indywidualnej oceny z uwzględnieniem rozpoznania i dawki. Nie zaleca się stosowania u osób poniżej 18 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności oraz zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak wzrost łaknienia, hiperprolaktynemia, wymioty, zapalenie błony śluzowej nosa, omdlenia, objawy pozapiramidowe, drażliwość oraz podwyższone ciśnienie tętnicze. U dorosłych pacjentów obserwuje się ryzyko akatyzji, dyskinez późnych, senności, niedociśnienia ortostatycznego, zespołu bezdechu sennego, neutropenii (liczba neutrofilów <1,0 x 10⁹/L wymaga przerwania leczenia), zaburzeń metabolicznych (wzrost masy ciała, hiperglikemia, zmiany lipidowe) oraz rzadkich, ale ciężkich reakcji skórnych (SCAR). Należy monitorować parametry metaboliczne, hematologiczne oraz objawy neurologiczne i kardiologiczne, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, padaczką, czy ryzykiem wydłużenia QT. Kwetiapina może powodować złośliwy zespół neuroleptyczny, wymagający natychmiastowego odstawienia leku. Zaleca się stopniowe odstawianie przez 1-2 tygodnie, aby uniknąć objawów odstawienia.
agranulocytoza, akatyzja, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba Parkinsona, ciężki epizod depresyjny, cukrzyca, dysfagia, dyskineza późna, hiperglikemia, hipertermia, hipokaliemia, hipomagnezemia, jaskra z wąskim kątem, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, myśl samobójcza, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, ostra uogólniona osutka krostkowa, parkinsonizm, polidypsja, polifagia, poliuria, psychoza w otępieniu, reakcja polekowa z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, schizofrenia, senność, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie maniakalne, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zaparcie, zespół bezdechu sennego, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Quetiapine Orion 200 mg
Quetiapine Orion, zawierający kwetiapinę w postaci fumaranu, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym z grupy psycholeptyków (kod ATC: N05AH04). Zarówno kwetiapina, jak i jej aktywny metabolit norkwetiapina wykazują powinowactwo do receptorów serotoninergicznych 5HT2 oraz dopaminergicznych D1 i D2, z przewagą antagonizmu wobec receptorów 5HT2, co tłumaczy jej skuteczność przeciwpsychotyczną i niższe ryzyko pozapiramidowych działań niepożądanych. Kwetiapina i norkwetiapina mają także wysokie powinowactwo do receptorów histaminergicznych i α1-adrenergicznych oraz umiarkowane do α2-adrenergicznych. Norkwetiapina wykazuje istotne powinowactwo do receptorów muskarynowych, co wiąże się z działaniem antycholinergicznym. Działanie przeciwdepresyjne przypisuje się hamowaniu transportera norepinefryny (NET) oraz częściowemu agonizmowi receptorów 5HT1A przez norkwetiapinę. W badaniach przedklinicznych kwetiapina wykazuje selektywne hamowanie szlaku mezolimbicznego bez wpływu na układ nigrostriatalny, co przekłada się na niskie ryzyko objawów pozapiramidowych nawet przy dawkach skutecznie blokujących receptory D2.
choroba afektywna dwubiegunowa, dystonia, działanie antycholinergiczne, epizod manii, fumaran kwetiapiny, katalepsja, kwetiapina, lek antycholinergiczny, lek przeciwpsychotyczny atypowy, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, receptor 5HT1A, receptor alfa1-adrenergiczny, receptor alfa2-adrenergiczny, receptor benzodiazepinowy, receptor dopaminergiczny, receptor dopaminowy D2, receptor histaminergiczny, receptor muskarynowy, receptor serotoninergiczny, schizofrenia, szlak mezolimbiczny, terapia skojarzona, transporter norepinefryny, układ nigrostriatalny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Kwetaplex 200 mg
Kwetiapina, lek przeciwpsychotyczny atypowy z grupy diazepin, oksazepin i tiazepin (kod ATC: N05AH04), wykazuje złożony mechanizm działania obejmujący antagonizm receptorów serotoninowych 5HT₂ oraz dopaminowych D₁ i D₂, z przewagą powinowactwa do receptorów 5HT₂, co tłumaczy jej skuteczność przeciwpsychotyczną i korzystny profil działań pozapiramidowych. Aktywny metabolit norkwetiapina dodatkowo hamuje transporter noradrenaliny (NET) i działa jako częściowy agonista receptorów 5HT1A, co może przyczyniać się do efektów przeciwdepresyjnych. W badaniach klinicznych kwetiapina wykazała skuteczność w leczeniu schizofrenii (dawki 75–750 mg/dobę), epizodów manii (do 800 mg/dobę) oraz depresji w przebiegu choroby dwubiegunowej (300 i 600 mg/dobę), zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej z litem lub kwasem walproinowym. W długoterminowych badaniach kwetiapina wydłużała czas do nawrotu epizodów zaburzeń nastroju u pacjentów z chorobą dwubiegunową typu I, stosowana w dawkach 400–800 mg/dobę. Okres półtrwania wynosi około 7 godzin, jednak wiązanie z receptorami utrzymuje się do 12 godzin, co uzasadnia dawkowanie dwa razy na dobę.
akatyzja, choroba afektywna dwubiegunowa, diwalproeks, dyskinezja, dystonia, działanie niepożądane mózgowo-naczyniowe, działanie niepożądane pozapiramidowe, epizod depresyjny, epizod manii, hormon tyreotropowy, kwas walproinowy, lek antycholinergiczny, lek stabilizujący nastrój, niedoczynność tarczycy, nietypowy lek przeciwpsychotyczny, norkwetiapina, objawy maniakalne, objawy psychotyczne, receptor adrenergiczny, receptor benzodiazepinowy, receptor dopaminowy, receptor histaminowy, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy, schizofrenia, skala MADRS, skala PANSS, skala YMRS, terapia skojarzona, test elektrofizjologiczny, tomografia pozytonowa, transporter noradrenaliny, typowy lek przeciwpsychotyczny, układ mezolimbiczny, układ nigrostriatalny, zaburzenie schizoafektywne, zmętnienie soczewki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – KETREL XR
Kwetiapina (KETREL XR) wymaga indywidualnego podejścia terapeutycznego ze względu na szeroki profil wskazań i zróżnicowane ryzyko działań niepożądanych. Nie zaleca się stosowania u pacjentów poniżej 18 roku życia z powodu braku danych dotyczących długoterminowego bezpieczeństwa, zwłaszcza w kontekście wzrostu ciśnienia tętniczego, zmian w funkcji tarczycy oraz zwiększonego ryzyka objawów pozapiramidowych (EPS). U dorosłych pacjentów obserwuje się ryzyko metaboliczne, w tym zmiany masy ciała, hiperglikemię, dyslipidemię oraz potencjalne wydłużenie odstępu QT, co wymaga regularnego monitorowania parametrów metabolicznych i kardiologicznych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, ryzykiem niedociśnienia ortostatycznego, a także u osób przyjmujących leki indukujące enzymy wątrobowe (np. karbamazepinę, fenytoinę), które mogą obniżać stężenie kwetiapiny w osoczu i wpływać na skuteczność terapii.
agranulocytoza, akatyzja, choroba afektywna dwubiegunowa, ciężkie skórne reakcje niepożądane, dysfagia, dyskineza późna, działanie antycholinergiczne, hiperglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, kwetiapina, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, receptory muskarynowe, toksyczna nekroliza naskórka, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia depresyjne, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zespół bezdechu sennego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Kventiax SR
Kwetiax SR (kwetiapina) wymaga ostrożności ze względu na złożony profil bezpieczeństwa i różnorodne wskazania terapeutyczne. Nie zaleca się stosowania u pacjentów poniżej 18 roku życia z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa oraz zwiększonego ryzyka działań niepożądanych, takich jak zwiększone łaknienie, podwyższenie prolaktyny, omdlenia, czy wzrost ciśnienia tętniczego. U młodych dorosłych (<25 lat) obserwuje się podwyższone ryzyko zachowań samobójczych (3,0% vs 0% w zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych, 2,1% vs 1,3% w dużej depresji). Leczenie wiąże się z ryzykiem pogorszenia profilu metabolicznego (zmiany masy ciała, glikemii, lipidów), objawów pozapiramidowych (EPS, akatyzja), niedociśnienia ortostatycznego, senności oraz rzadkich, ale poważnych działań niepożądanych, takich jak ciężka neutropenia (neutrofile <0,5 x 10⁹/l), złośliwy zespół neuroleptyczny, czy ciężkie reakcje skórne (SJS, TEN, DRESS). Monitorowanie parametrów metabolicznych, hematologicznych oraz neurologicznych jest niezbędne, a w przypadku wystąpienia objawów dyskinez późnych lub neutropenii (neutrofile <1,0 x 10⁹/l) należy rozważyć zmniejszenie dawki lub przerwanie terapii. Kwetiapina może również wydłużać odstęp QT, co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami serca lub stosujących inne leki wydłużające QT.
agranulocytoza, akatyzja, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba Parkinsona, ciężka depresja, ciężka neutropenia, depresja w zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych, duża depresja, dysfagia, dyskineza późna, fosfokinaza kreatynowa, hiperglikemia, hipertermia, jaskra z wąskim kątem, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, kwetiapina, lek przeciwdepresyjny, myśli samobójcze, niedobór laktazy, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, nietolerancja galaktozy, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, ostra uogólniona osutka krostkowa, otępienie, parkinsonizm, polidypsja, polifagia, poliuria, receptor muskarynowy, remisja kliniczna, rumień wielopostaciowy, samookaleczenie, schizofrenia, sztywność mięśni, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa z eozynofilią, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zespół bezdechu sennego, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ketrel 100 mg
Kwetiapina, substancja czynna leku Ketrel, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym o wieloreceptorowym mechanizmie działania, wykazującym wysokie powinowactwo do receptorów serotoninergicznych 5HT2 oraz umiarkowane do dopaminergicznych D1 i D2, co warunkuje jej skuteczność przeciwpsychotyczną przy jednoczesnym niskim ryzyku wystąpienia objawów pozapiramidowych. Dodatkowo, kwetiapina i jej aktywny metabolit norkwetiapina oddziałują na receptory histaminergiczne (duże powinowactwo, działanie sedatywne), α1-adrenergiczne (duże, działanie hipotensyjne), α2-adrenergiczne (umiarkowane, modulacja układu autonomicznego) oraz muskarynowe (umiarkowane do dużego, potencjalne działanie przeciwcholinergiczne). Norkwetiapina wykazuje częściowy agonizm receptorów 5HT1A oraz hamuje transporter norepinefryny (NET), co może przyczyniać się do działania przeciwdepresyjnego. Brak powinowactwa do receptorów benzodiazepinowych wyklucza działanie anksjolityczne typowe dla tej grupy leków.
agonista dopaminy, aktywność przeciwpsychotyczna, blokada receptora D2, choroba afektywna dwubiegunowa, czynnik transportujący norepinefrynę, dystonia, działanie anksjolityczne, działanie hipotensyjne, działanie kataleptyczne, działanie pozapiramidowe, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwdepresyjne, działanie sedatywne, epizod maniakalny, interakcja z receptorami, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwpsychotyczny atypowy, lek psychotropowy, monoterapia, nawrót schizofrenii, neuroleptyk klasyczny, norkwetiapina, ośrodkowy układ nerwowy, receptor benzodiazepinowy, receptor dopaminergiczny, receptor histaminergiczny, receptor muskarynowy, receptor serotoninergiczny, receptor α1-adrenergiczny, receptor α2-adrenergiczny, schizofrenia, sole litu, szlak mezolimbiczny, terapia skojarzona, układ limbiczny, układ nigrostriatalny, walproinian sodu - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Symquel XR
Symquel XR (kwetiapina) wykazuje zróżnicowany profil bezpieczeństwa zależny od wskazań, dawki oraz grupy wiekowej pacjentów. Nie zaleca się stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat ze względu na brak danych dotyczących długoterminowego bezpieczeństwa i skuteczności, a także zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak wzrost apetytu, hiperprolaktynemia, wymioty, zapalenie błony śluzowej nosa, omdlenia, objawy pozapiramidowe, drażliwość oraz wzrost ciśnienia tętniczego. U dorosłych pacjentów z epizodami ciężkiej depresji i zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi obserwuje się ryzyko nasilenia myśli i zachowań samobójczych, szczególnie u osób poniżej 25 roku życia (częstość zachowań samobójczych 3,0% vs. 0% placebo). W trakcie terapii konieczna jest ścisła kontrola kliniczna, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia i po zmianie dawki. Ponadto, kwetiapina może powodować objawy pozapiramidowe, akatyzję, senność, niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia metaboliczne (wzrost masy ciała, hiperglikemia, dyslipidemia), a także rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak ciężka neutropenia (neutrofile <0,5 × 10⁹/l), złośliwy zespół neuroleptyczny, ciężkie reakcje skórne (SCAR) oraz zapalenie trzustki. Zaleca się monitorowanie parametrów metabolicznych, hematologicznych oraz ostrożność u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, ryzykiem wydłużenia QT, a także u osób z historią napadów drgawek i zaburzeń połykania.
agranulocytoza, akatyzja, bezdech senny, dysfagia, dyskineza późna, działanie przeciwcholinergiczne, epizod ciężkiej depresji, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hipotonia ortostatyczna, jaskra wąskiego kąta, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, neutropenia, nieżyt nosa, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, osutka krostkowa, profil bezpieczeństwa leku, receptor muskarynowy, rumień wielopostaciowy, toksyczna nekroliza naskórka, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół odstawienny, zespół pozapiramidowy, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Kvelux SR
Kvelux SR (kwetiapina) jest stosowany w różnych zaburzeniach psychiatrycznych, jednak wymaga indywidualnej oceny bezpieczeństwa w zależności od diagnozy i dawki. U pacjentów poniżej 18 roku życia nie zaleca się stosowania ze względu na brak danych oraz zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak zwiększony apetyt, hiperprolaktynemia, wymioty, zapalenie błony śluzowej nosa, omdlenia, objawy pozapiramidowe, drażliwość oraz podwyższone ciśnienie tętnicze. Ryzyko samobójstw i zachowań samookaleczających jest podwyższone zwłaszcza u młodych dorosłych poniżej 25 lat (3,0% vs. 0% placebo w ciężkiej depresji dwubiegunowej). Konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjentów, szczególnie we wczesnej fazie terapii i po zmianach dawkowania. Kwetiapina może powodować pogorszenie profilu metabolicznego (wzrost masy ciała, hiperglikemia, zmiany lipidowe), dlatego zaleca się regularną kontrolę parametrów metabolicznych i odpowiednie postępowanie kliniczne. Występują także działania niepożądane ze strony układu pozapiramidowego, w tym akatyzja, oraz ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, senności i zespołu bezdechu sennego, co wymaga ostrożności zwłaszcza u osób starszych i z chorobami sercowo-naczyniowymi.
agranulocytoza, akatyzja, cholesterol HDL, cholesterol LDL, ciężka neutropenia, dysfagia, dyskineza późna, działanie przeciwcholinergiczne, hiperglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor MAO, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, kwetiapina, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, norkwetiapina, objawy odstawienia, objawy pozapiramidowe, ostra uogólniona osutka krostkowa, parkinsonizm, polidypsja, polifagia, poliuria, prolaktyna, rumień wielopostaciowy, ryzyko samobójcze, SCAR, SNRI, SSRI, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, triglicerydy, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zespół bezdechu sennego, zespół DRESS, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Bonogren 300 mg
Kwetiapina, substancja czynna preparatu Bonogren 300 mg, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym z grupy N05A H04, charakteryzującym się specyficznym profilem receptorowym. Zarówno kwetiapina, jak i jej aktywny metabolit norkwetiapina wykazują wysokie powinowactwo do receptorów serotoninowych 5HT2 oraz dopaminowych D1 i D2, co odpowiada za działanie przeciwpsychotyczne oraz niskie ryzyko wystąpienia objawów pozapiramidowych (EPS). Oba związki mają również duże powinowactwo do receptorów histaminergicznych i α1-adrenergicznych, co wiąże się z działaniami niepożądanymi, takimi jak sedacja, przyrost masy ciała oraz niedociśnienie ortostatyczne. Kwetiapina wykazuje niskie lub brak powinowactwa do receptorów muskarynowych, natomiast norkwetiapina ma średnie do wysokiego powinowactwo do tych receptorów, co tłumaczy jej działanie przeciwcholinergiczne.
atypowy lek przeciwpsychotyczny, działanie agonistyczne, działanie anksjolityczne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwdepresyjne, działanie przeciwpsychotyczne, kwetiapina, niedociśnienie ortostatyczne, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, ośrodkowy układ nerwowy, receptor 5HT1A, receptor benzodiazepinowy, receptor dopaminowy, receptor histaminergiczny, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy 5HT2, receptor α1-adrenergiczny, receptor α2-adrenergiczny, sedacja, transporter norepinefryny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Symquel XR 50 mg
Kwetiapina, substancja czynna preparatu Symquel XR, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym z grupy diazepin, oksazepin i tiazepin (kod ATC: N05AH04), dostępnym w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 50 mg, 200 mg, 300 mg oraz 400 mg. Mechanizm działania opiera się na wysokim powinowactwie do receptorów serotoninergicznych 5HT2 oraz dopaminergicznych D1 i D2, z przewagą blokady receptorów 5HT2, co przekłada się na skuteczność przeciwpsychotyczną przy jednoczesnym zmniejszeniu ryzyka pozapiramidowych działań niepożądanych. Kwetiapina i jej aktywny metabolit norkwetiapina wykazują także powinowactwo do receptorów histaminergicznych, alfa-1- i alfa-2-adrenergicznych, a norkwetiapina dodatkowo do receptorów muskarynowych, co tłumaczy potencjalne działania przeciwcholinergiczne. Działanie przeciwdepresyjne norkwetiapiny wiąże się z hamowaniem transportera noradrenaliny oraz częściowym agonizmem receptorów 5HT1A.
agonista dopaminy, atypowy lek przeciwpsychotyczny, blokada depolaryzacyjna, dystonia, działanie agonistyczne, działanie kataleptyczne, działanie pozapiramidowe, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwdepresyjne, działanie przeciwpsychotyczne, kwetiapina, laktoza jednowodna, lek przeciwpsychotyczny, nadwrażliwość receptorów, neuroleptyk klasyczny, norkwetiapina, objaw pozapiramidowy, ośrodkowy układ nerwowy, receptor alfa-1-adrenergiczny, receptor alfa-2 adrenergiczny, receptor benzodiazepinowy, receptor D2, receptor dopaminergiczny, receptor histaminergiczny, receptor muskarynowy, receptor neuroprzekaźnikowy, receptor serotoninergiczny, receptor serotoninowy, substancja czynna, Symquel XR, szlak mezolimbiczny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, transporter noradrenaliny, układ limbiczny, układ nigrostriatalny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Kwetina 300 mg
Kwetiapina, klasyfikowana jako atypowy lek przeciwpsychotyczny z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin i oksepiny (kod ATC: N05AH04), wykazuje złożony mechanizm działania obejmujący antagonizm receptorów serotoninergicznych 5HT2 oraz dopaminergicznych D1 i D2, z przewagą blokady 5HT2, co tłumaczy jej efekt przeciwpsychotyczny i niższe ryzyko objawów pozapiramidowych. Aktywny metabolit norkwetiapina dodatkowo hamuje transporter norepinefryny (NET) i działa częściowo agonistycznie na receptory 5HT1A, co przyczynia się do efektów przeciwdepresyjnych. W badaniach klinicznych kwetiapina wykazała skuteczność w leczeniu schizofrenii (dawki 75-750 mg/dobę), epizodów maniakalnych w chorobie dwubiegunowej (dawki do 800 mg/dobę) oraz epizodów depresyjnych (300-600 mg/dobę). W terapii długoterminowej, w dawkach 400-800 mg/dobę, kwetiapina skutecznie zapobiega nawrotom zaburzeń nastroju, zwłaszcza w połączeniu z litem lub walproinianem. Okres półtrwania wynosi około 7 godzin, a wiązanie z receptorami utrzymuje się do 12 godzin, co uzasadnia podawanie leku dwa razy na dobę.
ADHD, akatyzja, atypowy lek przeciwpsychotyczny, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba dwubiegunowa typu I, choroba dwubiegunowa typu II, czynnik transportujący norepinefrynę, duża depresja, dyskineza, dystonia, działanie antycholinergiczne, emisyjna tomografia pozytronowa, epizod depresyjny, epizod maniakalny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, niedoczynność tarczycy, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, prolaktyna, receptor 5HT1A, receptor 5HT2, receptor D2, receptor dopaminergiczny, receptor histaminergiczny, receptor muskarynowy, receptor serotoninergiczny, receptor α1-adrenergiczny, receptor α2-adrenergiczny, schizofrenia, skala Montgomery-Åsberg, skala PANSS, skala YMRS, układ limbiczny, układ pozapiramidowy, walproinian sodu, zaburzenie schizoafektywne, zespół nadpobudliwości psychoruchowej, zmętnienie soczewki - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – ApoTiapina PR 400 mg
Kwetiapina, atypowy lek przeciwpsychotyczny z grupy diazepin, oksazepin i tiazepin (kod ATC: N05A H04), działa poprzez złożone oddziaływanie na receptory neuroprzekaźników w OUN, w tym serotoninowe 5HT2, dopaminowe D1 i D2, histaminowe oraz alfa1- i alfa2-adrenergiczne. Jej działanie antagonistyczne jest bardziej selektywne wobec receptorów 5HT2 niż D2, co tłumaczy skuteczność przeciwpsychotyczną przy niskim ryzyku pozapiramidowych działań niepożądanych. Metabolit norkwetiapina wykazuje dodatkowe właściwości, takie jak hamowanie transportera norepinefryny (NET) i częściowe agonistyczne działanie na receptory 5HT1A, co przyczynia się do efektu przeciwdepresyjnego. Kwetiapina nie wykazuje istotnego powinowactwa do receptorów benzodiazepinowych, a jej metabolit wykazuje umiarkowane powinowactwo do receptorów muskarynowych, co może wyjaśniać działanie przeciwcholinergiczne.
agonista dopaminy, atypowy lek przeciwpsychotyczny, blokada depolaryzacyjna, diazepiny oksazepiny tiazepiny, dystonia, działania pozapiramidowe, działanie agonistyczne, działanie antagonistyczne, działanie kataleptyczne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwpsychotyczne, efekt przeciwdepresyjny, kwetiapina fumaran, lek neuroleptyczny, nadwrażliwość receptorów D2, neurony układu limbicznego, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, ośrodkowy układ nerwowy, receptory alfa1-adrenergiczne, receptory benzodiazepinowe, receptory dopaminergiczne, receptory dopaminowe D2, receptory histaminergiczne, receptory muskarynowe, receptory neuroprzekaźników, receptory serotoninergiczne, szlak mezolimbiczny, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, typowy lek przeciwpsychotyczny, układ nigrostriatalny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Quetiapine Fair-Med 150 mg
Kwetiapina, substancja czynna preparatu Quetiapine Fair-Med, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym z grupy diazepin, oksazepin i tiazepin (kod ATC: N05A H04). Jej mechanizm działania opiera się na wysokim powinowactwie do receptorów serotoninowych 5HT2 oraz dopaminowych D1 i D2, z przewagą blokady receptorów 5HT2 nad D2, co przekłada się na skuteczność przeciwpsychotyczną przy jednoczesnym zmniejszeniu ryzyka działań niepożądanych pozapiramidowych. Kwetiapina i jej aktywny metabolit norkwetiapina wykazują także powinowactwo do receptorów histaminergicznych i α1-adrenergicznych (odpowiedzialnych za sedację i hipotensję ortostatyczną), umiarkowane do α2-adrenergicznych oraz zróżnicowane działanie na receptory muskarynowe (niskie u kwetiapiny, umiarkowane do wysokiego u norkwetiapiny), co tłumaczy działanie przeciwcholinergiczne. Norkwetiapina dodatkowo hamuje transporter norepinefryny (NET) i działa jako częściowy agonista receptorów 5HT1A, co rozszerza spektrum terapeutyczne o właściwości przeciwdepresyjne i przeciwlękowe.
agonista receptora, atypowy lek przeciwpsychotyczny, diazepina, dystonia, działanie cholinergiczne, działanie niepożądane pozapiramidowe, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwdepresyjne, działanie przeciwlękowe, działanie przeciwpsychotyczne, hipotensja ortostatyczna, katalepsja, kwetiapina, neuroleptyk klasyczny, neuron dopaminergiczny, norkwetiapina, objaw pozapiramidowy, późna dyskineza, receptor 5HT1A, receptor benzodiazepinowy, receptor dopaminowy, receptor histaminergiczny, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy, receptor α1-adrenergiczny, receptor α2-adrenergiczny, szlak mezolimbiczny, transporter norepinefryny, układ limbiczny, układ nigrostriatalny