ciężkie niepożądane reakcje skórne

Ciężkie niepożądane reakcje skórne (SCAR – Severe Cutaneous Adverse Reactions) to grupa potencjalnie zagrażających życiu reakcji polekowych, które charakteryzują się rozległym zajęciem skóry i błon śluzowych. Do tej grupy zaliczane są przede wszystkim: zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczna nekroliza naskórka (TEN), ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP) oraz reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS).

Patogeneza SCAR opiera się głównie na mechanizmach immunologicznych, w których dochodzi do aktywacji limfocytów T cytotoksycznych i uwalniania mediatorów zapalnych, prowadzących do apoptozy keratynocytów. Wśród leków najczęściej wywołujących SCAR wymienia się: sulfonamidy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, leki przeciwdrgawkowe, allopurynol oraz niektóre antybiotyki.

Diagnostyka opiera się na ocenie klinicznej, badaniach histopatologicznych oraz identyfikacji potencjalnego czynnika sprawczego. Postępowanie terapeutyczne obejmuje natychmiastowe odstawienie podejrzanego leku, odpowiednią opiekę nad pacjentem (często w warunkach oddziału intensywnej terapii lub specjalistycznego oddziału oparzeń), leczenie przeciwbólowe oraz profilaktykę zakażeń. W wybranych przypadkach stosuje się immunoglobuliny dożylne, kortykosteroidy lub leki immunosupresyjne.

Śmiertelność w przebiegu SCAR, szczególnie w przypadku TEN, może sięgać nawet 30%, dlatego szybkie rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia ma kluczowe znaczenie dla rokowania pacjenta. Po przebytej reakcji niezbędne jest poinformowanie pacjenta o konieczności unikania leku wywołującego oraz leków pokrewnych, a także zaopatrzenie go w dokumentację dotyczącą przebytej reakcji.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl