rzekomobłoniaste zapalenie jelita

Rzekomobłoniaste zapalenie jelita (colitis pseudomembranacea) to ostra choroba zapalna jelita grubego wywołana najczęściej przez zakażenie bakterią Clostridioides difficile. Stanowi poważne powikłanie antybiotykoterapii, która zaburza naturalną florę jelitową, umożliwiając namnażanie się patogenu i produkcję toksyn uszkadzających błonę śluzową.

Charakterystyczną cechą choroby jest tworzenie się na powierzchni błony śluzowej jelita żółtawych lub białawych blaszek (pseudobłon), złożonych z komórek zapalnych, fibrynu, śluzu i martwiczych fragmentów nabłonka. Klinicznie manifestuje się wodnistą biegunką (często z domieszką śluzu i krwi), bólami brzucha oraz gorączką, mogąc prowadzić do ciężkiego odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych.

Diagnostyka opiera się na badaniach mikrobiologicznych kału (wykrywanie toksyn A i B C. difficile, hodowla bakteryjna) oraz badaniach endoskopowych. W leczeniu stosuje się przede wszystkim metronidazol lub wankomycynę doustnie, a w przypadkach opornych rozważa się fidaksomycynę lub przeszczep mikrobioty jelitowej. Nawroty choroby dotyczą około 20-30% pacjentów, co stanowi istotne wyzwanie terapeutyczne.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Ertapenem – Działania niepożądane

Ertapenem, karbapenemowy antybiotyk o szerokim spektrum działania, stosowany jest w leczeniu różnych zakażeń bakteryjnych. W badaniach klinicznych obejmujących ponad 2200 pacjentów dorosłych (dawka 1 g) działania niepożądane przypisywane ertapenemowi wystąpiły u około 20% leczonych, a leczenie przerwano u 1,3% z powodu niepożądanych efektów. Najczęstsze działania niepożądane to biegunka (4,8%), powikłania w miejscu podania (4,5%) oraz nudności (2,8%). W badaniach laboratoryjnych obserwowano podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych: AlAT i AspAT (po 4,6%), fosfatazy alkalicznej (3,8%) oraz trombocytozę (3,0%). Profil bezpieczeństwa u 384 pacjentów pediatrycznych (3 miesiące–17 lat) był zbliżony, z działaniami niepożądanymi u 20,8% i przerwaniem terapii u 0,5%. U dzieci najczęściej występowały biegunka (5,2%) i ból w miejscu infuzji (6,1%), a w badaniach laboratoryjnych – neutropenia (3,0%) oraz podwyższenie AlAT (2,9%) i AspAT (2,8%).
AGEP, aktywność AlAT, aktywność AspAT, bradykardia zatokowa, ciężka reakcja skórna, Clostridium difficile, drgawki, dysfagia, encefalopatia, fosfataza alkaliczna, hipoglikemia, kandydoza jamy ustnej, karbapenemy, krwotok, małopłytkowość, neutropenia, niewydolność nerek, ostra niewydolność nerek, płytki krwi, powikłania żylne, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenie neurologiczne, zakażenie bakteryjne, zakażenie miejsca operowanego, zapalenie otrzewnej, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie zakrzepowe żył, zespół DRESS, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Edicin 500 mg

Wankomycyna (Edicin, 500 mg i 1 g proszek do sporządzania roztworu do infuzji) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Najczęstsze to zapalenie żyły, reakcje rzekomoalergiczne oraz zespół czerwonego człowieka, związany z szybkim wlewem dożylnym. Poważne powikłania obejmują ciężkie skórne reakcje nadwrażliwości (SCARs) takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, DRESS i AGEP. Odwracalna neutropenia pojawia się zwykle po tygodniu leczenia lub po przekroczeniu łącznej dawki 25 g. Reakcje anafilaktyczne mogą wystąpić podczas lub po szybkim wlewie, a ich objawy ustępują po 20 minutach do 2 godzin od przerwania infuzji. Martwica tkanek może wystąpić po wstrzyknięciu domięśniowym. Ototoksyczność, manifestująca się szumem w uszach, wymaga natychmiastowego przerwania terapii, szczególnie u pacjentów z dużymi dawkami, współistniejącą terapią ototoksyczną lub zaburzeniami nerek i słuchu.
agranulocytoza, antybiotyk aminoglikozydowy, DRESS, działanie nefrotoksyczne, działanie ototoksyczne, eozynofilia, gorączka polekowa, linijna IgA dermatoza pęcherzowa, martwica tkanek, odwracalna neutropenia, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, ototoksyczność, pancytopenia, przekrwienie górnej części ciała, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoalergiczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, SCAR, śródmiąższowe zapalenie nerek, świst krtaniowy, świszczący oddech, szum w uszach, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wankomycyna, zapalenie naczyń, zapalenie żyły, zatrzymanie serca, zawroty głowy pochodzenia obwodowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół czerwonego człowieka, zespół czerwonej szyi, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Lekoklar 125 mg/5 ml

Klarytromycyna w postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej (Lekoklar 125 mg/5 ml oraz 250 mg/5 ml) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z dominującymi objawami ze strony układu pokarmowego, takimi jak bóle brzucha, biegunka, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku. Działania te mają zazwyczaj łagodne nasilenie i są zgodne z charakterystyką antybiotyków makrolidowych. Wśród innych często obserwowanych działań niepożądanych znajdują się zaburzenia psychiczne (bezsenność, lęk, nerwowość), neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy, drżenia), skórne (wysypka, nadmierne pocenie się) oraz zaburzenia wątroby i nerek, które wymagają monitorowania parametrów laboratoryjnych, takich jak ALT, AST, bilirubina, GGTP, kreatynina, mocznik, morfologia krwi oraz parametry krzepnięcia (INR, czas protrombinowy). Specyficzne dla zawiesiny doustnej działania niepożądane to nerwowość, wysypka grudkowo-plamista oraz zakażenia.
agranulocytoza, antybiotyk makrolidowy, ból brzucha, cholestaza, częstoskurcz komorowy, eozynofilia, INR, klarytromycyna, Lekoklar, leukopenia, małopłytkowość, migotanie komór, miopatia, morfologia krwi, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, SCAR, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytemia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie psychotyczne, zakażenie prątkami, zapalenie wątroby, zator płucny, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka wątrobowokomórkowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Hiconcil 250 mg

Podczas terapii amoksycyliną (Hiconcil) najczęściej obserwuje się działania niepożądane takie jak biegunka i nudności (często ≥1/100 do <1/10), wysypka skórna (często), a także wymioty (niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100). Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą wystąpić poważne powikłania, w tym kandydoza skóry i błon śluzowych, przemijająca leukopenia (w tym ciężka neutropenia i agranulocytoza), trombocytopenia, niedokrwistość hemolityczna, wydłużony czas krwawienia i protrombinowy, ciężkie reakcje alergiczne (obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja), a także zapalenie wątroby i żółtaczka zastoinowa z niewielkim wzrostem AspAT i AlAT. Rzadkie, ale istotne klinicznie są także aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół Kounisa, zapalenie jelit indukowane lekami oraz śródmiąższowe zapalenie nerek i krystaluria, które mogą prowadzić do uszkodzenia nerek.
agranulocytoza, AlAT, alergiczne zapalenie naczyń, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, amoksycylina, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, AspAT, biegunka, choroba limfoproliferacyjna, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, czarny włochaty język, drgawki, hiperkinezja, kandydoza błon śluzowych, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, leukopenia, linijna IgA dermatoza, mononukleoza zakaźna, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, pokrzywka, polekowa reakcja z eozynofilią, reakcja anafilaktyczna, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna, zapalenie jelit polekowe, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Amoksiklav 875 mg + 125 mg

Amoksiklav, zawierający amoksycylinę (875 mg) i kwas klawulanowy (125 mg) w stosunku 7:1, jest antybiotykiem o szerokim spektrum działania, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, głównie ze strony przewodu pokarmowego. Najczęściej obserwuje się biegunkę (≥1/10) oraz nudności i wymioty (≥1/100 do <1/10), przy czym nudności są częstsze przy wyższych dawkach doustnych. Zaleca się przyjmowanie leku na początku posiłku w celu zmniejszenia dolegliwości żołądkowo-jelitowych. Szczególnie niebezpieczne jest zapalenie jelita grubego związane z antybiotykiem, w tym rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego i krwotoczne zapalenie okrężnicy, które wymagają natychmiastowej interwencji. Ponadto, u pacjentów może wystąpić umiarkowane zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych AspAT i AlAT (≥1/1000 do <1/100), a rzadziej poważniejsze zaburzenia, takie jak zapalenie wątroby czy żółtaczka cholestatyczna.
agranulocytoza, amoksycylina i kwas klawulanowy, anafilaksja, AspAT i AlAT, choroba posurowicza, czas protrombinowy, eozynofilia, IgA dermatoza, język włochaty, kandydoza błon śluzowych, krystaluria, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, osutka krostkowa, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Levoxa

Lewofloksacyna, jako fluorochinolon, jest przeciwwskazana u pacjentów z wcześniejszymi ciężkimi działaniami niepożądanymi po chinolonach oraz u osób z padaczką w wywiadzie. Leczenie tym antybiotykiem wymaga ostrożnej oceny stosunku korzyści do ryzyka, zwłaszcza u pacjentów z metycylinoopornym Staphylococcus aureus (MRSA), gdzie stosowanie lewofloksacyny jest dopuszczalne jedynie po potwierdzeniu wrażliwości patogenu. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zapalenia i zerwania ścięgien, zwłaszcza Achillesa, które może wystąpić już w ciągu 48 godzin od rozpoczęcia terapii, a także na możliwość wystąpienia ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym obrzęku naczynioruchowego, wstrząsu anafilaktycznego oraz ciężkich skórnych działań niepożądanych (SCAR) takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek konieczna jest modyfikacja dawki, a u osób starszych, stosujących kortykosteroidy lub po przeszczepach narządów, ryzyko powikłań ścięgnistych jest zwiększone. Ponadto, lewofloksacyna może powodować zaburzenia glikemii, fototoksyczność, reakcje psychotyczne oraz wydłużenie odstępu QT, co wymaga monitorowania i ostrożności u pacjentów z predyspozycjami do tych stanów.
Bacillus anthracis, choroba związana z Clostridium difficile, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, Escherichia coli, hiperglikemia, hipoglikemia, lewofloksacyna, martwica wątroby, metycylinooporny szczep, miastenia, Mycobacterium tuberculosis, nadwrażliwość na światło, neuropatia czuciowo-ruchowa, niedomykalność zastawki aortalnej, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, polekowa reakcja z eozynofilią, polineuropatia czuciowa, reakcja psychotyczna, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śpiączka hipoglikemiczna, Staphylococcus aureus, tętniak i rozwarstwienie aorty, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wydłużenie odstępu QT, zapalenie ścięgna, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ceroxim 250 mg

Ceroxim, zawierający cefuroksym w postaci aksetylu, jest cefalosporyną II generacji, której profil działań niepożądanych obejmuje najczęściej nadmierny wzrost Candida, eozynofilię, bóle i zawroty głowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz przemijające podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych. Częstość występowania działań niepożądanych jest różna i w większości przypadków nieprecyzyjnie określona z powodu braku danych z badań kontrolowanych placebo. Wśród poważniejszych działań odnotowano rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego związane z Clostridioides difficile, reakcje skórne takie jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka oraz reakcję DRESS, a także reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję i zespół Kounisa. Cefuroksym może również indukować hematologiczne zaburzenia, takie jak dodatni odczyn Coombs’a, małopłytkowość i leukopenia, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne.
anafilaksja, antybiotyki beta-laktamowe, badanie kontrolowane placebo, cefalosporyny, cefuroksym aksetyl, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, enzymy wątrobowe, eozynofilia, gorączka polekowa, kandydoza, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, odczyn Coombsa, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Auglavin PPH 500 mg + 125 mg

Lek Auglavin PPH, zawierający amoksycylinę trójwodną 500 mg oraz potasu klawulanian 125 mg, charakteryzuje się profilem działań niepożądanych typowym dla antybiotyków beta-laktamowych. Najczęściej obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym biegunkę (występującą bardzo często, u >10% pacjentów), nudności i wymioty (często, u 1-10% pacjentów), które mogą nasilać się przy wyższych dawkach doustnych. Wśród innych działań niepożądanych odnotowano m.in. kandydozę skóry i błon śluzowych (często), przemijającą leukopenię i trombocytopenię (rzadko), a także poważne reakcje alergiczne, takie jak obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja czy zespół Stevensa-Johnsona (częstość nieznana). Występują również rzadkie, ale istotne klinicznie powikłania, takie jak aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wątroby, żółtaczka zastoinowa oraz ostre zapalenie trzustki.
agranulocytoza, AlAT, alergiczne zapalenie naczyń, amoksycylina trójwodna, anafilaksja, AspAT, biegunka, czarny język włochaty, drgawki, kandydoza błon śluzowych, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, leukopenia, liniowa IgA dermatoza, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, ostre zapalenie trzustki, pokrzywka, polekowa reakcja z eozynofilią, potasu klawulanian, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zakażenie grzybicze, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wątroby, zespół choroby posurowiczej, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ospamox 250 mg/5 ml

Amoksycylina, dostępna w postaci proszku do sporządzania zawiesiny doustnej o stężeniach 250 mg/5 ml oraz 500 mg/5 ml (produkt Ospamox), wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący głównie zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty) oraz reakcje skórne (wysypka, pokrzywka, świąd). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest zgodnie z terminologią medyczną: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Bardzo rzadko obserwuje się poważne reakcje alergiczne, takie jak obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, zespół choroby posurowiczej, alergiczne zapalenie naczyń, a także ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Ponadto, mogą wystąpić zaburzenia hematologiczne (przemijająca leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna) oraz rzadkie powikłania neurologiczne (drgawki, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych).
agranulocytoza, AlAT, amoksycylina, anafilaksja, AspAT, biegunka, choroba posurowicza, czarny włochaty język, drgawki, hiperkinezja, IgA dermatoza, kandydoza błon śluzowych, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, Ospamox, ostre uszkodzenie nerek, osutka krostkowa, pokrzywka, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wymioty, zapalenie jelit, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Auroamoxi DUO (400 mg + 57 mg)/5 ml

Amoksycylina z kwasem klawulanowym (Auroamoxi DUO) wykazuje profil działań niepożądanych, w którym dominują zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka (bardzo często, ≥ 1/10), nudności i wymioty (często, ≥ 1/100 do < 1/10). Nudności są częstsze przy wyższych dawkach i można je złagodzić przez przyjmowanie leku z posiłkiem. Istotnym powikłaniem jest zapalenie jelita grubego indukowane antybiotykiem, w tym rzekomobłoniaste i krwotoczne zapalenie jelita grubego, wymagające pilnej interwencji. Wśród innych działań niepożądanych obserwuje się przemijające zaburzenia hematologiczne (leukopenia, małopłytkowość), reakcje alergiczne (obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja), oraz umiarkowane, przemijające podwyższenie AspAT i AlAT. Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka, DRESS i AGEP, które stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowego odstawienia leku.
AGEP, agranulocytoza, amoksycylina z kwasem klawulanowym, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, choroba posurowicza, dysbakterioza, działania niepożądane przewodu pokarmowego, język włochaty, kandydoza błon śluzowych, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, leukopenia, liniowa dermatoza IgA, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, podwyższone aminotransferazy, polekowe zapalenie jelit, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa
Leksykon substancji czynnych
Cefaleksyna – Działania niepożądane

Cefaleksyna, jako cefalosporyna I generacji, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii preparatem Cefaleksyna TZF (500 mg). Najczęściej obserwuje się zaburzenia ze strony układu pokarmowego, takie jak biegunka i nudności, które mogą prowadzić do zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza u osób starszych i odwodnionych. Rzadkim, ale poważnym powikłaniem jest rzekomobłoniaste zapalenie jelita wywołane przez Clostridioides difficile, wymagające natychmiastowego przerwania leczenia. Reakcje nadwrażliwości obejmują wysypki, pokrzywkę, świąd oraz rzadkie, ale zagrażające życiu zespoły dermatologiczne (zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, toksyczno-rozpływna martwica naskórka). Ponadto, mogą wystąpić obrzęk naczynioruchowy i reakcje anafilaktyczne, które wymagają pilnej interwencji medycznej.
aminotransferaza, białkomocz, biegunka, ból głowy, cefaleksyna, cefalosporyna pierwszej generacji, Clostridioides difficile, dezorientacja, enzym wątrobowy, eozynofilia, kandydoza pochwy, krwiomocz, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omam, perforacja jelita, pobudzenie, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, test Coombsa, toksyczne rozdęcie okrężnicy, toksyczno-rozpływna martwica naskórka, zaburzenie krzepnięcia, zakażenie oportunistyczne, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, żółtaczka zastoinowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Cefazolin AptaPharma 1 g

Cefazolin AptaPharma (1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/infuzji) jest cefalosporynowym antybiotykiem o szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają monitorowania klinicznego. Do najczęstszych należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe (utrata apetytu, biegunka, nudności, wymioty), które zwykle mają umiarkowane nasilenie i ustępują po zakończeniu terapii. Istotne są także reakcje alergiczne, od łagodnych wysypek i pokrzywki po ciężkie, zagrażające życiu zespoły Stevensa-Johnsona i toksycznej nekrolizy naskórka. Występują również zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, neutropenia, trombocytopenia, agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna i hemolityczna, a także zaburzenia krzepnięcia, szczególnie u pacjentów z niedoborem witaminy K. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do nadkażeń grzybiczych (kandydoza jamy ustnej i narządów płciowych) oraz rzekomobłoniastego zapalenia jelita, poważnego powikłania antybiotykoterapii.
agranulocytoza, AlAT, AspAT, bilirubina, cefalosporyna, cefazolina, Clostridioides difficile, duszność, działanie nefrotoksyczne, fosfataza zasadowa, gamma-GT, granulocytopenia, hiperglikemia, hipoglikemia, kandydoza jamy ustnej, kandydoza narządów płciowych, LDH, leukopenia, lidokaina, nadkażenie grzybicze, napad padaczkowy, nefropatia, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pokrzywka, proteinuria, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, stężenie glukozy, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie przewodu pokarmowego, zapalenie pochwy, zapalenie wątroby, zapalenie zakrzepowe żył, zawrót głowy układowy, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zaburzeń oddechowych, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Cefuroxime Genoptim 250 mg

Cefuroxime Genoptim 250 mg, zawierający cefuroksym aksetyl, jest cefalosporynowym antybiotykiem o szerokim spektrum działania, którego profil bezpieczeństwa obejmuje zarówno często występujące, jak i rzadkie działania niepożądane. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to nadmierny wzrost Candida (kandydoza jamy ustnej lub pochwy), eozynofilia, bóle i zawroty głowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, ból brzucha, wymioty) oraz przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych. Rzadziej mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego wywołane przez Clostridium difficile, reakcje alergiczne (w tym anafilaksja, zespół choroby posurowiczej, reakcja Jarischa-Herxheimera), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, DRESS) oraz zaburzenia hematologiczne, w tym dodatni odczyn Coombsa i niedokrwistość hemolityczna. Cefuroksym może również indukować zespół Kounisa, ostry zespół wieńcowy związany z reakcją alergiczną.
anafilaksja, biegunka poantybiotykowa, cefalosporyny, cefuroksym aksetyl, choroba posurowicza, Clostridium difficile, dysfagia, enzymy wątrobowe, eozynofilia, gorączka polekowa, kandydoza, kandydoza jamy ustnej, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Coombsa, ostry zespół wieńcowy, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ertapenem AptaPharma 1 g

Ertapenem AptaPharma, karbapenemowy antybiotyk podawany w dawce 1 g dożylnie, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na danych klinicznych u ponad 2200 dorosłych i 384 pacjentów pediatrycznych. Działania niepożądane wystąpiły u około 20% pacjentów, z koniecznością przerwania terapii u 1,3% dorosłych i 0,5% dzieci. Najczęstsze objawy u dorosłych to biegunka (4,8%), powikłania żylne w miejscu infuzji (4,5%) oraz nudności (2,8%), natomiast u dzieci ból w miejscu infuzji (6,1%) i biegunka (5,2%). W badaniach laboratoryjnych obserwowano częste podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych AlAT i AspAT (około 4,6% u dorosłych, 2,8-2,9% u dzieci) oraz zmiany hematologiczne, takie jak zwiększenie liczby płytek krwi (3%) u dorosłych i zmniejszenie liczby neutrofili (3%) u dzieci. Częstość działań niepożądanych klasyfikowana jest od często (≥1/100 do <1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z uwzględnieniem reakcji alergicznych, zaburzeń neurologicznych, skórnych, wątroby i nerek, które mogą wymagać natychmiastowej interwencji.
anafilaksja, biegunka poantybiotykowa, Clostridium difficile, drgawki, dysfagia, dyskineza, ertapenem sodowy, hipoglikemia, kandydoza jamy ustnej, karbapenemy, nadkażenie mikrobiologiczne, neutrofilia, neutropenia, niedociśnienie, niewydolność nerek, omamy, osutka krostkowa, podwyższona bilirubina, podwyższona fosfataza alkaliczna, podwyższone AlAT, podwyższone AspAT, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, splątanie, wysypka polekowa, zaburzenia neurologiczne, zapalenie otrzewnej, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie zakrzepowe żył, zespół DRESS
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ceftriaxon AptaPharma

Ceftriakson, jako antybiotyk beta-laktamowy, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym zespołu Kounisa, który może prowadzić do zawału mięśnia sercowego. Przed terapią konieczne jest dokładne zebranie wywiadu alergicznego, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszymi reakcjami na beta-laktamy. U noworodków, szczególnie wcześniaków i niemowląt do 28 dnia życia, istnieje wysokie ryzyko wytrącania się soli wapniowej ceftriaksonu w tkankach, co może prowadzić do zgonów; dlatego bezwzględnie zabronione jest łączenie ceftriaksonu z roztworami zawierającymi wapń, nawet przez różne linie infuzyjne. W przypadku konieczności jednoczesnego podawania żywienia pozajelitowego (TPN) zawierającego wapń, zaleca się stosowanie alternatywnych antybiotyków lub podawanie leków przez oddzielne linie infuzyjne z odpowiednim przepłukaniem. Ceftriakson jest przeciwwskazany u wcześniaków i noworodków z ryzykiem encefalopatii bilirubinowej ze względu na wypieranie bilirubiny z albumin. Długotrwałe stosowanie wymaga monitorowania morfologii krwi z uwagi na ryzyko autoimmunologicznej niedokrwistości hemolitycznej.
antybiotyk beta-laktamowy, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, cefalosporyna, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, ciężka reakcja nadwrażliwości, Clostridium difficile, drgawka, dysfagia, encefalopatia, encefalopatia bilirubinowa, galaktozemia, hiperkalciuria, kamica nerkowa, kamica żółciowa, lidokaina, mioklonia, morfologia krwi, reakcja Jarischa-Herxheimera, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, strąty soli wapniowej, test Coombsa, wytrącanie soli wapniowej ceftriaksonu, zakażenie krętkami, zapalenie trzustki, zastój żółci, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Cefazolin Dali Pharma 1 g

Cefazolina, stosowana w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do najczęstszych należą infekcje grzybicze, takie jak kandydoza jamy ustnej (częstość ≥1/100 do <1/10) oraz kandydoza narządów płciowych i zapalenie pochwy (niezbyt często, ≥1/1 000 do <1/100). Rzadko obserwuje się zaburzenia morfologii krwi (leukopenia, neutropenia, trombocytopenia) oraz zaburzenia glikemii (hiperglikemia lub hipoglikemia). Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą wystąpić poważne zaburzenia krzepnięcia krwi, szczególnie u pacjentów z niedoborem witaminy K1, niewydolnością wątroby lub nerek. Reakcje alergiczne obejmują wysypki, obrzęk naczynioruchowy, a w bardzo rzadkich przypadkach ciężkie reakcje skórne (zespół Lyella, Stevens-Johnsona) oraz wstrząs anafilaktyczny z objawami takimi jak obrzęk krtani, tachykardia i hipotensja. Neurologicznie mogą wystąpić drgawki, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek leczonych wysokimi dawkami, a także zawroty głowy, zaburzenia snu i widzenia barw.
bazofilia, biegunka, cefazolina, drgawki, drożdżyca, duszność, enzymy wątrobowe, eozynofilia, gorączka polekowa, granulocytopenia, granulocytoza, hiperglikemia, kandydoza jamy ustnej, kandydoza narządów płciowych, leukocytoza, leukopenia, limfocytopenia, monocytoza, morfologia krwi, nefropatia, nefrotoksyczność, neutropenia, niedobór witaminy K1, niewydolność oddechowa, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, proteinuria, reakcja anafilaktyczna, roztwór do wstrzykiwań, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie płuc, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zaburzenia krzepnięcia krwi, zapalenie pochwy, zapalenie wątroby, zapalenie zakrzepowe żył, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon substancji czynnych
Cefotaksym – Działania niepożądane

Cefotaksym, cefalosporyna III generacji, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, które mogą mieć charakter łagodny lub zagrażający życiu. Najpoważniejsze reakcje obejmują reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli oraz ciężkie zespoły dermatologiczne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka. W zakresie hematologicznym obserwuje się leukopenię, eozynofilię, trombocytopenię, neutropenię, agranulocytozę oraz niedokrwistość hemolityczną. Neurologiczne działania niepożądane, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek, obejmują drgawki (bardzo często), encefalopatię i mioklonie. Często występują także dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, nudności i wymioty, a rzadko rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego. Zaburzenia czynności wątroby manifestują się podwyższeniem enzymów (AlAT, AspAT, LDH, GGTP, fosfatazy alkalicznej) i bilirubiny, a nefrotoksyczność, choć niska, może się nasilać przy jednoczesnym stosowaniu aminoglikozydów.
agranulocytoza, antybiotyk aminoglikozydowy, astma, borelioza, cefalosporyna, Clostridioides difficile, drgawki, encefalopatia, eozynofilia, hepatotoksyczność, kandydoza jamy ustnej, katar sienny, leukopenia, lidokaina, metronidazol, mioklonia, nefrotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja Herxheimera, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wankomycyna, zakażenie oportunistyczne, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie otrzewnej, zapalenie wątroby, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Cefaleksyna TZF 500 mg

Stosowanie cefaleksyny TZF 500 mg wiąże się z ryzykiem wystąpienia różnorodnych działań niepożądanych, które należy uwzględnić w ocenie stosunku korzyści do ryzyka terapii. Do najczęstszych należą zaburzenia ze strony układu pokarmowego, takie jak biegunka i nudności, a także reakcje skórne w postaci wysypki, pokrzywki i świądu (częstość niezbyt często). Rzadko obserwuje się poważne reakcje alergiczne, w tym anafilaksję, wymagającą natychmiastowego przerwania leczenia. Cefaleksyna może również powodować hematologiczne zaburzenia, takie jak eozynofilia (≥1/1 000 do <1/100), neutropenia, małopłytkowość oraz niedokrwistość hemolityczna (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1 000), co wskazuje na konieczność monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza podczas długotrwałej terapii. Ponadto, rzadko występują powikłania hepatologiczne, takie jak zapalenie wątroby i żółtaczka zastoinowa, a także przemijające podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych AlAT i AspAT (niezbyt często), co wymaga kontroli funkcji wątroby.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból stawu, cefaleksyna, cefalosporyna, Clostridioides difficile, dezorientacja, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, eozynofilia, kandydoza pochwy, małopłytkowość, martwica naskórka, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, pobudzenie, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, świąd narządów płciowych, test Coombsa, wymioty, wysypka, zapalenie pochwy, zapalenie stawu, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ramoclav 875 mg + 125 mg

Preparat Ramoclav, zawierający amoksycylinę 875 mg i kwas klawulanowy 125 mg, wiąże się z występowaniem działań niepożądanych o różnej częstości. Najczęściej obserwuje się dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka (bardzo często, ≥1/10), nudności i wymioty (często, ≥1/100 do <1/10), przy czym nudności są bardziej nasilone przy wyższych dawkach doustnych. Objawy te można złagodzić podając lek na początku posiłku. Rzadziej występują niestrawność (niezbyt często, ≥1/1 000 do <1/100) oraz poważniejsze powikłania, jak zapalenie jelita grubego związane z antybiotykiem, ostre zapalenie trzustki czy czarny język włochaty (częstość nieznana). Reakcje skórne i nadwrażliwości, takie jak wysypka, świąd i pokrzywka (niezbyt często), a także ciężkie reakcje, np. zespół Stevens-Johnsona czy martwica toksyczno-rozpływna naskórka (częstość nieznana), wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Ponadto, rzadko obserwuje się przemijającą leukopenię, trombocytopenię oraz podwyższenie enzymów wątrobowych AspAT i ALAT (niezbyt często), a także poważniejsze zaburzenia hematologiczne i wątrobowe (częstość nieznana).
AGEP, agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, amoksycylina z kwasem klawulanowym, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, biegunka, ból głowy, choroba posurowicza, drgawki, hiperkineza, język włochaty, kandydoza, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, leukopenia, linijna dermatoza IgA, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, ostre zapalenie trzustki, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, polekowe zapalenie jelit, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, trombocytopenia, wymioty, wysypka skórna, zapalenie jelita poantybiotykowe, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ospamox 750 mg 750 mg

Ospamox 750 mg zawiera amoksycylinę (861 mg amoksycyliny trójwodnej), antybiotyk beta-laktamowy, który może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości. Najczęściej obserwuje się biegunki i nudności (często ≥1/100 do <1/10) oraz wysypkę skórną (często). Rzadziej występują poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak przemijająca leukopenia, małopłytkowość i niedokrwistość hemolityczna (bardzo rzadko <1/10 000). Zgłaszano także ciężkie reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy, anafilaksję, zespół choroby posurowiczej i alergiczne zapalenie naczyń (bardzo rzadko). Wśród działań neurologicznych odnotowano hiperkinezję, zawroty głowy i drgawki, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek lub przyjmujących wysokie dawki leku (bardzo rzadko). Zgłaszano również aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (częstość nieznana).
agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, amoksycylina, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, Clostridioides difficile, czarny włochaty język, działania niepożądane amoksycyliny, hiperkinezja, kandydoza błon śluzowych, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, osutka krostkowa, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, zakażenie grzybicze, zapalenie jelit polekowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wątroby, zespół choroby posurowiczej, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cefuroxime TZF

Podczas terapii cefuroksymem należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym zespołu Kounisa, który może prowadzić do zawału mięśnia sercowego. W przypadku wystąpienia takich reakcji konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia oraz wdrożenie działań ratunkowych. Przed rozpoczęciem terapii wskazane jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, zwłaszcza u pacjentów z historią nadwrażliwości na antybiotyki beta-laktamowe. Istotne jest także monitorowanie funkcji nerek, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków nefrotoksycznych (np. furosemid, aminoglikozydy) oraz u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak podeszły wiek, niewydolność nerek czy odwodnienie. Zaleca się regularne badania laboratoryjne parametrów nerkowych (kreatynina, mocznik, GFR) przed i w trakcie leczenia.
antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk beta-laktamowy, cefalosporyna, cefuroksym, ciężka niepożądana reakcja skórna, ciężka reakcja nadwrażliwości, Clostridioides difficile, filtracja kłębuszkowa, furosemid, grzybica, hipernatremia, kandydoza, lek moczopędny, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk plamki żółtej, odwarstwienie siatkówki, reakcja polekowa z eozynofilią, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, test Coombsa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, toksyczne rozszerzenie okrężnicy, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Vancomycin-MIP 1000 1000 mg

Vancomycin-MIP 1000 zawiera 1000 mg wankomycyny (1 000 000 j.m.) w postaci chlorowodorku wankomycyny i jest stosowany do infuzji dożylnej oraz podania doustnego. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje liczne działania niepożądane, z których najczęstsze to zapalenie żyły, reakcje rzekomoalergiczne oraz zespół czerwonego człowieka, związany z szybkim podaniem dożylnym. Szczególnie istotne są ciężkie skórne reakcje polekowe (SCARs), takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), zespół DRESS oraz ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP). Wchłanianie wankomycyny z przewodu pokarmowego jest minimalne, jednak u pacjentów z ciężkim zapaleniem błony śluzowej jelita i zaburzeniami nerek mogą wystąpić działania niepożądane typowe dla podania pozajelitowego.
agranulocytoza, chlorowodorek wankomycyny, ciężkie skórne działanie niepożądane, Clostridioides difficile, eozynofilia, hipotensja, neutropenia odwracalna, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, ototoksyczność, pancytopenia, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja polekowa z eozynofilią, reakcja rzekomoalergiczna, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, utrata słuchu, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zapalenie błony śluzowej jelita, zapalenie żyły, zatrzymanie serca, zespół czerwonego człowieka, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Taromentin 500 mg + 100 mg

Taromentin, będący połączeniem amoksycyliny i kwasu klawulanowego, jest antybiotykiem beta-laktamowym, który może wywoływać liczne działania niepożądane, z których najczęstsze to zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka (często, ≥1/100 do <1/10), nudności, wymioty i niestrawność (niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100). W trakcie terapii mogą pojawić się wtórne infekcje grzybicze, np. kandydoza skóry i błon śluzowych (często), wymagające czasem leczenia przeciwgrzybiczego. Rzadziej obserwuje się przemijającą leukopenię, małopłytkowość, agranulocytozę, niedokrwistość hemolityczną oraz wydłużenie czasu krwawienia i protrombinowego, co jest istotne u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia lub stosujących leki przeciwkrzepliwe. Ponadto, mogą wystąpić poważne reakcje nadwrażliwości, takie jak obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, zespół choroby posurowiczej i alergiczne zapalenie naczyń (częstość nieznana), które wymagają natychmiastowego przerwania terapii i interwencji medycznej.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, amoksycylina z kwasem klawulanowym, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, biegunka, ból nadbrzusza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, drgawki, enzymy wątrobowe, eozynofilia, IgA dermatoza, kandydoza, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, lek przeciwgrzybiczy, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, ostre zapalenie trzustki, osutka krostkowa, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie wątroby, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lactulosum Forte Polfarmex 10 g/15 ml

Syrop Lactulosum Forte Polfarmex zawiera laktulozę w stężeniu 667 mg/ml, co odpowiada 10 g substancji czynnej w standardowej dawce 15 ml. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do stosowania preparatu są nadwrażliwość na laktulozę lub inne składniki, w tym etanol (1,386 mg/ml syropu), oraz galaktozemia – wrodzone zaburzenie metaboliczne uniemożliwiające prawidłowy metabolizm galaktozy, powstającej w wyniku hydrolizy laktulozy w jelicie grubym. Ponadto, preparat jest przeciwwskazany w stanach patologicznych przewodu pokarmowego takich jak niedrożność jelit, perforacja przewodu pokarmowego oraz sytuacjach klinicznych z ryzykiem perforacji (np. ostre zapalenie uchyłków, ciężkie zapalenie jelita grubego, rzekomobłoniaste zapalenie jelita), ze względu na możliwość nasilenia objawów i powikłań zagrażających życiu.
ciśnienie wewnątrzbrzuszne, galaktozemia, laktuloza, lek przeczyszczający, metabolizm galaktozy, nadwrażliwość, nadwrażliwość na substancję czynną, niedrożność jelit, niedrożność przewodu pokarmowego, perforacja przewodu pokarmowego, perforacja ściany przewodu pokarmowego, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, stosunek korzyści do ryzyka, zaburzenie metaboliczne, zapalenie jelita grubego, zapalenie uchyłków
Leksykon leków
Działania niepożądane – Zinnat 250 mg

Zinnat, zawierający cefuroksym w postaci cefuroksymu aksetylu, jest cefalosporynowym antybiotykiem stosowanym w leczeniu zakażeń bakteryjnych. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje działania niepożądane o różnej częstości, klasyfikowane według układów i narządów MedDRA. Do najczęstszych należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka, nudności, ból brzucha i wymioty, a także przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych. Rzadziej obserwuje się nadmierny wzrost Candida (często) oraz Clostridioides difficile (niezbyt często), co może prowadzić do rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego. Wśród działań hematologicznych wymienia się eozynofilię oraz dodatni odczyn Coombsa, a także rzadkie przypadki niedokrwistości hemolitycznej. Reakcje alergiczne, takie jak gorączka polekowa, zespół choroby posurowiczej czy anafilaksja, mają częstość nieznaną i mogą wymagać natychmiastowego przerwania terapii.
cefalosporyna, cefuroksym aksetyl, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, dysfagia, eozynofilia, gorączka polekowa, kandydoza, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Coombsa, reakcja anafilaktyczna, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, toksyczna nekroliza naskórka, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Amotaks 500 mg

Amoksycylina w dawce 500 mg w kapsułkach twardych jest związana z szeregiem działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się biegunki i nudności (często ≥1/100 do <1/10) oraz wysypkę skórną (często). Rzadziej występują wymioty (niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100). Bardzo rzadkie działania obejmują kandydozę skóry i błon śluzowych, przemijającą leukopenię, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczną, zaburzenia krzepnięcia (wydłużenie czasu krwawienia i protrombinowego), ciężkie reakcje alergiczne (obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja), a także poważne reakcje skórne takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, DRESS i AGEP. Zgłaszano również bardzo rzadkie zaburzenia neurologiczne (hiperkinezja, drgawki), aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz zespół Kounisa (ostry zespół wieńcowy w przebiegu reakcji alergicznej). Wśród powikłań ze strony przewodu pokarmowego odnotowano bardzo rzadkie zapalenie jelita grubego, w tym rzekomobłoniaste i krwotoczne zapalenie jelita grubego, a także czarny, włochaty język.
agranulocytoza, amoksycylina, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, biegunka, choroba posurowicza, czas krwawienia, czas protrombinowy, drgawki, dysbioza jelitowa, enzymy wątrobowe, hiperkinezja, język włochaty, kandydoza, kapsułka twarda, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, leukopenia, liniowa IgA dermatoza, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, ostry zespół wieńcowy, pokrzywka, polekowa reakcja z eozynofilią, reakcja alergiczna, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wysypka skórna, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia krzepnięcia, zapalenie jelit, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa
Leksykon substancji czynnych
Ceftobiprol – Działania niepożądane

Ceftobiprol, cefalosporyna piątej generacji stosowana w leku Zevtera, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego i jest stosowana w leczeniu poważnych zakażeń. W badaniach klinicznych obejmujących 1668 dorosłych pacjentów, najczęściej stosowano dawki 500 mg 2-3 razy na dobę oraz 750 mg 2 razy na dobę. Profil bezpieczeństwa u dzieci (3 miesiące do 17 lat) był porównywalny z dorosłymi. Najczęstsze działania niepożądane (≥3%) to nudności, wymioty, biegunka, reakcje w miejscu podania, reakcje nadwrażliwości (pokrzywka, wysypka, świąd) oraz zaburzenia smaku. Wśród poważnych działań niepożądanych należy zwrócić uwagę na reakcje anafilaktyczne, drgawki, niewydolność nerek, zapalenie okrężnicy wywołane przez Clostridioides difficile oraz zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, leukopenia i niedokrwistość.
agranulocytoza, biegunka, ból brzucha, ból głowy, cefalosporyna piątej generacji, drgawki, duszność, enzym wątrobowy, eozynofilia, hipokaliemia, hiponatremia, lek nefrotoksyczny, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość na lek, napad padaczkowy, napad toniczno-kloniczny, niedokrwistość, niestrawność, niewydolność nerek, nudności, odczyn Coombsa, perforacja jelita, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja w miejscu infuzji, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, stan padaczkowy, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka świądowa, zaburzenie smaku, zakażenie grzybicze, zapalenie okrężnicy Clostridoides difficile, zapalenie otrzewnej, zapalenie płuc, zawrót głowy
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Biofuroksym 750 mg

Cefuroksym, będący cefalosporyną II generacji (kod ATC: J01DC02), działa bakteriobójczo poprzez hamowanie syntezy ściany komórkowej bakterii przez wiązanie z białkami wiążącymi penicyliny (PBP). Oporność na cefuroksym może wynikać z produkcji beta-laktamaz (w tym ESBL i AmpC), zmniejszonego powinowactwa PBP, nieprzepuszczalności błony zewnętrznej bakterii Gram-ujemnych oraz aktywnego usuwania leku przez pompy efflux. EUCAST definiuje wartości graniczne MIC dla cefuroksym, m.in. ≤8 mg/l dla Enterobacteriaceae, ≤0,5 mg/l dla Streptococcus pneumoniae oraz ≤1 mg/l dla Haemophilus influenzae, co uwzględnia mechanizmy oporności, w tym ESBL i AmpC. Wysoka lokalna częstość oporności wymaga konsultacji specjalistycznej i uwzględnienia danych epidemiologicznych przy doborze terapii.
antybiotyk aminoglikozydowy, Bacteroides fragilis, beta-laktamaza, białko wiążące penicyliny, błona zewnętrzna bakterii, cefalosporyna, cefuroksym, Clostridioides difficile, dwoinka zapalenia płuc, działanie bakteriobójcze, Enterobacteriaceae, enterokok, ESBL, gronkowiec złocisty, lek przeciwbakteryjny, minimalne stężenie hamujące, Moraxella catarrhalis, MRSA, paciorkowiec ropotwórczy, pałeczka hemofilna, pałeczka ropy błękitnej, pompa efflux, powinowactwo leku, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, synergizm, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie zatok
Leksykon leków
Działania niepożądane – Auglavin PPH 875 mg + 125 mg

Produkt leczniczy Auglavin PPH, zawierający 875 mg amoksycyliny i 125 mg kwasu klawulanowego w formie proszku do sporządzania zawiesiny doustnej, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości występowania. Najczęściej obserwowanymi objawami są zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, w tym biegunka (≥1/10), nudności i wymioty (≥1/100 do <1/10). Rzadziej występujące, ale klinicznie istotne działania niepożądane obejmują reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, zespół choroby posurowiczej), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, DRESS), zaburzenia hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna), a także zaburzenia wątroby (zapalenie wątroby, żółtaczka zastoinowa) i nerek (śródmiąższowe zapalenie nerek, krystaluria prowadząca do ostrego uszkodzenia nerek).
agranulocytoza, aminotransferazy wątrobowe, amoksycylina z kwasem klawulanowym, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, choroba posurowicza, czas protrombinowy, drgawki, kandydoza błon śluzowych, krystaluria, leukopenia, liniowa IgA dermatoza, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, ostre zapalenie trzustki, pęcherzowe zapalenie skóry, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, zapalenie naczyń, zapalenie wątroby, zawiesina doustna, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Amylan 875 mg + 125 mg

Produkt leczniczy Amylan zawiera amoksycylinę trójwodną w dawce odpowiadającej 875 mg amoksycyliny oraz 125 mg potasu klawulanianu. W trakcie stosowania leku najczęściej obserwuje się działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka (bardzo często, ≥1/10), nudności i wymioty (często, ≥1/100 do <1/10). Inne istotne działania niepożądane obejmują zaburzenia hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza), reakcje alergiczne (obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, zespół choroby posurowiczej), a także poważne reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona, martwicę toksyczno-rozpływną naskórka oraz zespół DRESS, które stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowego odstawienia leku. Ponadto, mogą wystąpić zaburzenia wątroby (umiarkowane podwyższenie AspAT i AlAT, zapalenie wątroby, żółtaczka zastoinowa) oraz powikłania ze strony nerek, takie jak śródmiąższowe zapalenie nerek i krystaluria.
agranulocytoza, AlAT, amoksycylina trójwodna, anafilaksja, AspAT, biegunka, choroba posurowicza, czarny język włochaty, czas protrombinowy, drgawki, IgA dermatoza, kandydoza błon śluzowych, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, kwas klawulanowy, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, osutka krostkowa, potasu klawulanian, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, trombocytopenia, wymioty, zapalenie jelit, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Zinnat 500 mg

Zinnat, zawierający cefuroksym aksetyl, jest cefalosporynowym antybiotykiem o szerokim spektrum działania. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje działania niepożądane o różnej częstości występowania, klasyfikowane od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Do często obserwowanych działań należą nadmierny wzrost Candida, bóle głowy, zawroty głowy, biegunka, nudności, ból brzucha, wymioty oraz przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych. Rzadziej występują nadmierny wzrost Clostridioides difficile, co może prowadzić do rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego, a także poważniejsze reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczna nekroliza naskórka. Wśród działań o częstości nieznanej znajdują się także zaburzenia hematologiczne, takie jak eozynofilia, małopłytkowość, leukopenia, niedokrwistość hemolityczna oraz reakcje alergiczne, w tym anafilaksja i zespół Kounisa.
anafilaksja, antybiotyk cefalosporynowy, badanie kontrolowane placebo, cefalosporyna, cefuroksym, cefuroksym aksetyl, choroba posurowicza, enzym wątrobowy, eozynofilia, gorączka polekowa, kandydoza, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Coombsa, ostry zespół wieńcowy, profil bezpieczeństwa leku, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, toksyczna nekroliza naskórka, zakażenie Clostridioides difficile, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, Zinnat, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Tygecyklina – Działania niepożądane

Tygecyklina, antybiotyk z grupy glicylocyklin, stosowana jest głównie w leczeniu powikłanych zakażeń skóry i tkanek miękkich (cSSTI) oraz powikłanych zakażeń wewnątrzbrzusznych (cIAI). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym nudności (21%) i wymioty (13%), które pojawiają się głównie w pierwszych dniach terapii i mają łagodne lub umiarkowane nasilenie. U dzieci w wieku 8-11 lat częstość nudności (48,3%), wymiotów (46,6%) oraz zwiększonej aktywności lipazy w surowicy (6,9%) jest wyższa niż u dorosłych. Inne istotne działania niepożądane obejmują zaburzenia wątroby (często zwiększenie AspAT i AlAT, hiperbilirubinemia), zaburzenia układu krzepnięcia (wydłużenie APTT i PT, małopłytkowość) oraz rzadkie, ale poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona. W trakcie leczenia odnotowano także zwiększone ryzyko ciężkich powikłań infekcyjnych, w tym posocznicy (2,2% vs. 1,1% w grupie kontrolnej) oraz wyższy odsetek zgonów (2,4% vs. 1,7%).
aktywność lipazy, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, azot mocznikowy we krwi, azotemia, czas częściowej tromboplastyny, czas protrombinowy, działanie antyanaboliczne, guz rzekomy mózgu, hemodializa, hiperbilirubinemia, hiperfosfatemia, hipofibrynogenemia, hipoglikemia, kwasica, małopłytkowość, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, nadwrażliwość na światło, niewydolność wątroby, nudności, powikłane zakażenie skóry i tkanek miękkich, powikłane zakażenie wewnątrzbrzuszne, pozaszpitalne zapalenie płuc, profil bezpieczeństwa, reakcja anafilaktyczna, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, spektrum działania przeciwbakteryjnego, tygecyklina, uszkodzenie wątroby, wstrząs septyczny, zaburzenie gojenia ran, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie żył, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Duomox 750 mg

Podczas terapii amoksycyliną zawartą w leku Duomox najczęściej obserwuje się działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka i nudności (często, ≥1/100 do <1/10) oraz wysypka skórna (często). Rzadziej występują wymioty (niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100) oraz bardzo rzadkie powikłania, w tym kandydoza skóry i błon śluzowych, zaburzenia hematologiczne (przemijająca leukopenia, trombocytopenia, niedokrwistość hemolityczna), a także ciężkie reakcje alergiczne, takie jak obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja czy zespół choroby posurowiczej. Wśród działań niepożądanych układu nerwowego odnotowano bardzo rzadko hiperkinezję, zawroty głowy i drgawki, a także aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (częstość nieznana). Ponadto, rzadko mogą wystąpić poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka.
agranulocytoza, amoksycylina, anafilaksja, choroba posurowicza, czas krwawienia, czas protrombinowy, eozynofilia, hiperkinezja, IgA dermatoza, kandydoza błon śluzowych, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, leukopenia, nadkażenie grzybicze, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, osutka krostkowa, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, zapalenie jelit, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wątroby, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Sumamed 250 mg

Azytromycyna, substancja czynna preparatu Sumamed, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000). Szczególnie istotne są działania kardiologiczne, takie jak wydłużenie odstępu QT prowadzące do torsade de pointes i częstoskurczu komorowego, hepatologiczne (niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie i martwica wątroby), nefrologiczne (ostra niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek), dermatologiczne (ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, DRESS) oraz immunologiczne (reakcje anafilaktyczne). Działania niepożądane obejmują także zaburzenia ze strony układu nerwowego, pokarmowego, oddechowego, mięśniowo-szkieletowego oraz zmiany w badaniach laboratoryjnych, takie jak podwyższenie aminotransferaz, bilirubiny, kreatyniny i zaburzenia elektrolitowe.
AGEP, antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, Clostridioides difficile, częstoskurcz komorowy, dysfagia, eozynofilia, fotodermatoza, kandydoza, kompleks Mycobacterium avium, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, Mycobacterium avium, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zakażenie grzybicze, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie gardła, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Augmentin 250 mg + 125 mg

Augmentin, zawierający 250 mg amoksycyliny (amoksycylina trójwodna) oraz 125 mg kwasu klawulanowego (klawulanian potasu), jest antybiotykiem o szerokim spektrum działania, który może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości występowania. Najczęściej obserwuje się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka (≥1/10), nudności i wymioty (≥1/100 do <1/10), które można złagodzić przez przyjmowanie leku podczas posiłku. Niezbyt często występują niestrawność oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych AspAT i/lub AlAT. Rzadziej obserwuje się reakcje skórne, takie jak wysypka, świąd i pokrzywka, a w bardzo rzadkich przypadkach ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka). Ponadto, mogą wystąpić przemijające zaburzenia hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia) oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja i obrzęk naczynioruchowy.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, amoksycylina trójwodna, aseptyczne zapalenie opon, choroba posurowicza, czas protrombinowy, dysbioza jelitowa, enzymy wątrobowe, IgA dermatoza, język włochaty, kandydoza, klawulanian potasu, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, kwas klawulanowy, leukopenia, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, osutka krostkowa, polekowe zapalenie jelit, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ceftriaxon-MIP i.v. 2 g 2 g

Monitorowanie bezpieczeństwa terapii ceftriaksonem jest kluczowe ze względu na szerokie spektrum działań niepożądanych, które obejmują m.in. eozynofilię, leukopenię, małopłytkowość, biegunkę, wysypkę oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych. Działania te zostały sklasyfikowane według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz o częstości nieznanej. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłania, takie jak wstrząs anafilaktyczny, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna oraz encefalopatia. Specyficznym dla ceftriaksonu powikłaniem jest wytrącanie się soli wapniowej, szczególnie u noworodków poniżej 28 dni życia oraz u dzieci powyżej 3 lat przy dawkach ≥80 mg/kg mc./dobę lub dawkach całkowitych powyżej 10 g, co może prowadzić do niewydolności nerek i bezmoczu, a także do powstawania strątów w pęcherzyku żółciowym (częstość nawet >30% przy szybkim podaniu). Biegunka po terapii ceftriaksonem może być związana z zakażeniem Clostridium difficile, wymagającym specyficznego leczenia i wyrównania gospodarki wodno-elektrolitowej.
AGEP, agranulocytoza, ceftriakson, cholestatyczne zapalenie wątroby, Clostridium difficile, cukromocz, encefalopatia, eozynofilia, galaktozemia, granulocytopenia, grzybica narządów płciowych, kernicterus, krwiomocz, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja Jarischa-Herxheimera, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, skąpomocz, skurcz oskrzeli, test Coombsa, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wytrącanie soli wapniowej, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Doxycyclinum Polfarmex 100 mg

Doxycyclinum Polfarmex, zawierający 100 mg doksycykliny w formie hyklanu, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego. Do często obserwowanych należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak brak łaknienia, nudności, wymioty, biegunka, zapalenie języka oraz zapalenie jelita cienkiego i okrężnicy. Niezbyt często występuje rzekomobłoniaste zapalenie jelita z nadmiernym wzrostem Clostridium difficile. Rzadko obserwuje się poważne reakcje hematologiczne (niedokrwistość hemolityczna, małopłytkowość, neutropenia, eozynofilia) oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję, obrzęk naczynioruchowy, zapalenie osierdzia i zespół DRESS. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do uszkodzenia wątroby, czasem z zapaleniem trzustki, a także do łagodnego nadciśnienia wewnątrzczaszkowego manifestującego się u niemowląt wypukłym ciemiączkiem oraz u starszych pacjentów zaburzeniami widzenia i bólami głowy.
aminotransferazy wątrobowe, antybiotykoterapia, Clostridium difficile, doksycyklina, doksycyklina hyklan, dysfagia, eozynofilia, fotodermatoza, fotoonycholiza, hepatotoksyczność, małopłytkowość, nadciśnienie śródczaszkowe, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, porfiria, reakcja anafilaktyczna, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, szumy uszne, zakażenie oportunistyczne, zapalenie osierdzia, zapalenie przełyku, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Azithromycin Teva

Azytromycyna, podobnie jak inne makrolidy, może wywoływać rzadkie, ale ciężkie reakcje alergiczne, takie jak obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) oraz DRESS. W przypadku ich wystąpienia konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i wdrożenie leczenia objawowego, z uwzględnieniem możliwości nawrotu objawów po zakończeniu leczenia. U pacjentów z ciężkimi chorobami wątroby azytromycyna powinna być stosowana ostrożnie ze względu na ryzyko piorunującego zapalenia wątroby i niewydolności tego narządu. W przypadku objawów takich jak żółtaczka, ciemne zabarwienie moczu, skłonność do krwawień czy encefalopatia wątrobowa, należy niezwłocznie wykonać badania czynności wątroby i przerwać podawanie leku. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (GFR <10 mL/min) obserwuje się 33% wzrost ekspozycji na azytromycynę, co wymaga uwzględnienia przy ustalaniu dawkowania.
alkaloidy sporyszu, anafilaksja, astenia, bradykardia, choroba wątroby, encefalopatia wątrobowa, ergotyzm, fenyloketonuria, hipokaliemia, hipomagnezemia, kompleks Mycobacterium avium, kwasica metaboliczna, miastenia, nadkażenie, nadkażenie grzybicze, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, oporność bakteryjna, ostra gorączka reumatyczna, osutka krostkowa, reakcja alergiczna, rumień wędrujący, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wydłużenie repolaryzacji serca, wysypka polekowa, zaburzenie czynności nerek, zakażenie Clostridioides difficile, zapalenie gardła, zapalenie wątroby piorunujące, zespół miasteniczny, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Cefazolin Dali Pharma 2 g

Lek Cefazolin Dali Pharma zawiera 2 g cefazoliny sodowej i może wywoływać różnorodne działania niepożądane, sklasyfikowane według systemu MedDRA. Do najczęstszych należą zakażenia oportunistyczne, takie jak kandydoza jamy ustnej i narządów płciowych, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu. Cefazolina wpływa na parametry hematologiczne, powodując zarówno hiperglikemię, jak i hipoglikemię, a także zmiany w morfologii krwi (leukopenia, granulocytopenia, trombocytopenia, niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia). Zaburzenia krzepnięcia krwi są szczególnie istotne u pacjentów z niedoborem witaminy K1, chorobami wątroby i nerek oraz predyspozycjami do krwawień. Reakcje nadwrażliwości obejmują zmiany skórne (rumień, wysypka, pokrzywka), obrzęk naczynioruchowy, gorączkę polekową, śródmiąższowe zapalenie płuc, a także ciężkie reakcje, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i wstrząs anafilaktyczny.
agranulocytoza, azot mocznikowy, bazofilia, bezsenność, cefazolina, drgawki, duszność, eozynofilia, gorączka polekowa, granulocytopenia, granulocytoza, hemoglobina, hiperglikemia, hipoglikemia, kandydoza jamy ustnej, kandydoza narządów płciowych, klasyfikacja MedDRA, leukocytoza, leukopenia, limfocytopenia, monocytoza, morfologia krwi, nefropatia, nefrotoksyczność, neutropenia, niedobór witaminy K1, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność oddechowa, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, proteinuria, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie płuc, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia snu, zakażenie oportunistyczne, zapalenie pochwy, zapalenie wątroby, zapalenie zakrzepowe żył, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Taromentin 1000 mg + 200 mg

Taromentin, zawierający amoksycylinę (1000 mg) i kwas klawulanowy (200 mg), jest antybiotykiem beta-laktamowym stosowanym dożylne, którego profil działań niepożądanych obejmuje głównie zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka (≥1/100 do <1/10), nudności i wymioty (≥1/1000 do <1/100). Istotne jest monitorowanie rozwoju rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego oraz innych powikłań ze strony przewodu pokarmowego, w tym ostrego zapalenia trzustki. Wśród działań hematologicznych obserwuje się rzadko leukopenię, małopłytkowość oraz agranulocytozę, a także niedokrwistość hemolityczną i zaburzenia krzepnięcia. Reakcje nadwrażliwości, takie jak obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, zespół choroby posurowiczej i alergiczne zapalenie naczyń, wymagają natychmiastowego rozpoznania i interwencji. Ponadto, mogą wystąpić objawy neurologiczne, w tym zawroty głowy, ból głowy, drgawki oraz aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, szczególnie u pacjentów z predyspozycjami lub niewydolnością nerek.
agranulocytoza, amoksycylina, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, AspAT, Candida, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, czas protrombinowy, dermatoza IgA, dysbioza jelitowa, enzymy wątrobowe, eozynofilia, kandydoza błon śluzowych, krystaluria, kwas klawulanowy, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mikroflora jelitowa, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, oporność bakteryjna, ostre uszkodzenie nerek, osutka krostkowa, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Meropenem Accord 1000 mg

Analiza bezpieczeństwa stosowania Meropenem Accord, oparta na danych od 4872 pacjentów (5026 zastosowań), wykazała, że najczęstsze działania niepożądane to biegunka (2,3%), wysypka skórna (1,4%), nudności/wymioty (1,4%) oraz odczyny zapalne w miejscu podania (1,1%). W badaniach laboratoryjnych najczęściej obserwowano trombocytozę (1,6%) oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (1,5-4,3%). Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania, z uwzględnieniem m.in. rzadkich, ale poważnych powikłań, takich jak agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna, ciężkie reakcje skórne (toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, zespół DRESS) oraz reakcje anafilaktyczne (obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja). Szczególną uwagę zwraca się na ryzyko drgawek u pacjentów z zaburzeniami OUN lub niewydolnością nerek oraz na możliwość wystąpienia rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego wywołanego przez Clostridioides difficile.
agranulocytoza, aminotransferazy, anafilaksja, bilirubina, Clostridioides difficile, dehydrogenaza mleczanowa, drgawki, enzymy wątrobowe, eozynofilia, fosfataza alkaliczna, kreatynina, leukopenia, majaczenie, meropenem, mocznik, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, osutka krostkowa, parestezje, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, trombocytoza, zakrzepowe zapalenie żył, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ospamox 500 mg 500 mg

Amoksycylina w postaci trójwodnej (dawki 500 mg, 750 mg, 1000 mg) stosowana w terapii może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości, od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000). Najczęściej obserwuje się biegunki, nudności oraz wysypkę skórną. Rzadkie, ale istotne działania obejmują zaburzenia hematologiczne (przemijająca leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna), reakcje alergiczne (obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, zespół choroby posurowiczej), a także poważne powikłania skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Wśród działań niepożądanych odnotowano również zaburzenia wątroby (zapalenie, żółtaczka zastoinowa, wzrost AspAT/AlAT) oraz ciężkie zapalenia jelita grubego, w tym rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego wywołane przez Clostridioides difficile.
agranulocytoza, amoksycylina, anafilaksja, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, dermatoza IgA, drgawki, działania niepożądane antybiotyków, enzymy wątrobowe, hiperkinezja, kandydoza, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, lek przeciwgrzybiczny, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, Ospamox, ostre uszkodzenie nerek, osutka krostkowa, pokrzywka, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia krzepnięcia, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Biotrakson

Ceftriakson (Biotrakson) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym zespołu Kounisa oraz potencjalnie śmiertelnych zespołów skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka i zespół DRESS. U noworodków, zwłaszcza wcześniaków, istnieje podwyższone ryzyko wytrącania się soli wapniowej ceftriaksonu, co może prowadzić do zgonów; dlatego bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne podawanie ceftriaksonu z roztworami zawierającymi wapń dożylnie. U pacjentów powyżej 28 dni życia dopuszcza się podawanie ceftriaksonu i roztworów wapniowych kolejno, z zachowaniem odpowiednich procedur infuzyjnych. Ceftriakson może wypierać bilirubinę z albumin, co stanowi przeciwwskazanie u wcześniaków i noworodków z ryzykiem encefalopatii bilirubinowej. W trakcie terapii należy monitorować morfologię krwi ze względu na ryzyko autoimmunologicznej niedokrwistości hemolitycznej, która może być ciężka i śmiertelna.
antybiotyk beta-laktamowy, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, Biotrakson, całkowite żywienie pozajelitowe, cefalosporyna, ceftriakson, Clostridium difficile, encefalopatia, encefalopatia bilirubinowa, hiperkalciuria, kamica nerkowa, kamica żółciowa, niewydolność nerek, reakcja Jarischa-Herxheimera, reakcja polekowa z eozynofilią, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, test Coombsa, toksyczna nekroliza naskórka, wytrącanie soli wapniowej, zapalenie jelita grubego, zapalenie trzustki, zastój żółci, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Levofloxacin Sandoz

Levofloxacin Sandoz wymaga szczególnej ostrożności podczas przepisywania, zwłaszcza u pacjentów z historią ciężkich działań niepożądanych po chinolonach lub fluorochinolonach. Ryzyko wystąpienia poważnych, potencjalnie nieodwracalnych działań niepożądanych obejmuje układ mięśniowo-szkieletowy (np. zapalenie i zerwanie ścięgien, szczególnie Achillesa), układ nerwowy, funkcje psychiczne oraz zmysły. Dawkowanie dożylne powinno być prowadzone zgodnie z zaleceniami: 250 mg przez co najmniej 30 minut, 500 mg przez co najmniej 60 minut. Podczas infuzji możliwe jest wystąpienie tachykardii i obniżenia ciśnienia tętniczego, które w rzadkich przypadkach może prowadzić do zapaści krążeniowej. Lek zawiera znaczące ilości sodu: 178,4 mg w 50 ml (8,92% dziennej dawki wg WHO) oraz 357 mg w 100 ml (17,85%). Należy unikać stosowania u pacjentów z padaczką, a także u osób z ryzykiem wydłużenia odstępu QT, chorobami serca, zaburzeniami elektrolitowymi oraz u osób w podeszłym wieku i kobiet, ze względu na zwiększoną wrażliwość.
antagonista witaminy K, choroba Behçeta, ciężkie skórne działanie niepożądane, Clostridium difficile, DRESS, Escherichia coli, fluorochinolon, lewofloksacyna, martwica wątroby, MRSA, Mycobacterium tuberculosis, nadkażenie, nadwrażliwość na światło, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedomykalność zastawki serca, padaczka, polineuropatia, reakcja nadwrażliwości, reakcja psychotyczna, reumatoidalne zapalenie stawów, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, tętniak aorty, wąglik, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie glikemii, zaburzenie tkanki łącznej, zaburzenie widzenia, zapalenie ścięgna, zerwanie ścięgna, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Lyella, zespół Marfana, zespół Stevena-Johnsona, zespół Turnera
Leksykon leków
Działania niepożądane – Vancomycin-MIP 500 500 mg

Wankomycyna (Vancomycin-MIP 500) stosowana dożylnie i doustnie wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Najczęstsze reakcje obejmują zapalenie żyły, reakcje rzekomoalergiczne oraz zespół czerwonego człowieka, charakteryzujący się przekrwieniem górnej części ciała, związany z szybkim wlewem dożylnym. Nefrotoksyczność manifestuje się wzrostem stężenia kreatyniny i mocznika, a w cięższych przypadkach może prowadzić do śródmiąższowego zapalenia nerek, ostrej niewydolności nerek lub martwicy kanalików nerkowych. Ototoksyczność, objawiająca się przejściową lub trwałą utratą słuchu, jest szczególnie istotna u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i przy stosowaniu wysokich dawek. Wankomycyna może także wywoływać rzadkie, ale ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), zespół DRESS oraz ostrą uogólnioną osutkę krostkową (AGEP), które wymagają natychmiastowego przerwania terapii.
agranulocytoza, chlorowodorek wankomycyny, ciężkie skórne działanie niepożądane, Clostridioides difficile, duszność, eozynofilia, gorączka polekowa, granulocyt obojętnochłonny, hipotensja, linijna IgA dermatoza pęcherzowa, MRSA, nefrotoksyczność, neutropenia odwracalna, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, ototoksyczność, pancytopenia, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, reakcja rzekomoalergiczna, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, świst krtaniowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, utrata słuchu, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zapalenie błony śluzowej jelita, zapalenie żyły, zatrzymanie serca, zespół czerwonego człowieka, zespół czerwonej szyi, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Moloxin

Moksyfloksacyna, stosowana w dawce dożylnej 400 mg raz na dobę z czasem infuzji minimum 60 minut, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QTc, co może prowadzić do arytmii komorowych, w tym torsade de pointes i zatrzymania akcji serca. Ryzyko to jest zwiększone u pacjentów z ostrym niedokrwieniem mięśnia sercowego, przyjmujących leki obniżające potas lub powodujące bradykardię, a także u kobiet i osób w podeszłym wieku. Ponadto, moksyfloksacyna może wywoływać ciężkie reakcje alergiczne, w tym anafilaksję, oraz poważne uszkodzenia wątroby, takie jak piorunujące zapalenie wątroby z ryzykiem niewydolności, co wymaga monitorowania objawów klinicznych i funkcji wątroby. Należy również zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia ciężkich reakcji skórnych (SCAR), takich jak zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella, AGEP i DRESS, które stanowią wskazanie do natychmiastowego odstawienia leku i bezwzględnego przeciwwskazania do ponownego stosowania.
biegunka poantybiotykowa, ciężkie niepożądane reakcje skórne, drgawki, elektrokardiogram, encefalopatia wątrobowa, fluorochinolony, hipokaliemia, infekcja Clostridium difficile, leki hamujące perystaltykę, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, moksyfloksacyna, niedoczulica, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezje, piorunujące zapalenie wątroby, polineuropatia czuciowo-ruchowa, próg drgawkowy, reakcja anafilaktyczna, reakcje nadwrażliwości, reakcje psychiczne, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia rytmu serca, zapalenie jelita poantybiotykowe, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Zinacef 750 mg

Profil działań niepożądanych cefuroksymu sodowego (substancji czynnej preparatu Zinacef) obejmuje reakcje hematologiczne, immunologiczne, skórne, żołądkowo-jelitowe oraz zaburzenia czynności nerek i wątroby. Najczęściej obserwuje się neutropenię, eozynofilię oraz przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i stężenia bilirubiny, które są odwracalne po zakończeniu terapii. Często występują również reakcje w miejscu wstrzyknięcia, takie jak ból i zakrzepowe zapalenie żył. Należy monitorować pacjentów pod kątem nadmiernego wzrostu drobnoustrojów oportunistycznych, zwłaszcza Candida i Clostridioides difficile, które mogą prowadzić do kandydozy oraz rzekomobłoniastego zapalenia jelit. Zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna oraz dodatni odczyn Coombs’a, występują niezbyt często i wymagają uwagi ze względu na ryzyko infekcji i hemolizy.
anafilaksja, azot mocznikowy, bilirubina, Candida, cefalosporyna, Clostridioides difficile, enzymy wątrobowe, eozynofilia, gorączka polekowa, hemoglobina, kandydoza jamy ustnej, klirens kreatyniny, kreatynina, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Coombsa, pokrzywka, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, transaminazy, wysypka skórna, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie naczyń skóry, zapalenie okrężnicy, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ospamox 500 mg

Lek Ospamox zawiera amoksycylinę, antybiotyk beta-laktamowy, którego działania niepożądane obejmują głównie zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (biegunka i nudności występujące często, wymioty niezbyt często) oraz reakcje skórne (wysypka skórna często, pokrzywka i świąd niezbyt często). Bardzo rzadko obserwuje się poważne powikłania hematologiczne, takie jak przemijająca leukopenia, neutropenia, agranulocytoza, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna oraz zaburzenia krzepnięcia (wydłużony czas krwawienia i protrombinowy). Rzadkie, ale ciężkie reakcje alergiczne obejmują obrzęk naczynioruchowy, anafilaksję, zespół choroby posurowiczej i alergiczne zapalenie naczyń. Ponadto, mogą wystąpić rzadkie neurologiczne objawy, takie jak hiperkinezja, zawroty głowy i drgawki, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek lub przyjmujących wysokie dawki leku.
acenokumarol, agranulocytoza, allopurynol, amoksycylina, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, choroba posurowicza, eozynofilia, hiperkinezja, IgA dermatoza, kandydoza błon śluzowych, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, lek przeciwzakrzepowy, leukopenia, małopłytkowość, metotreksat, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, osutka krostkowa, probenecyd, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, tetracyklina, toksyczna nekroliza naskórka, warfaryna, włochaty język, współczynnik INR, zapalenie jelit, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wątroby, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Amoxil 500 mg/5 ml

Amoksycylina, dostępna w preparacie Amoxil w dawkach 250 mg/5 ml oraz 500 mg/5 ml, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i ciężkości. Najczęściej obserwuje się biegunki i nudności (często ≥1/100 do <1/10) oraz wysypkę skórną (często). Rzadziej występują wymioty, pokrzywka i świąd (niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100). Bardzo rzadkie działania obejmują poważne reakcje hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia, niedokrwistość hemolityczna), ciężkie reakcje alergiczne (obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja), a także poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka. Dodatkowo, mogą wystąpić zaburzenia wątroby (zapalenie, żółtaczka zastoinowa, wzrost AspAT/AlAT) oraz śródmiąższowe zapalenie nerek i krystaluria, które mogą prowadzić do niewydolności nerek. Wśród działań niepożądanych o częstości nieznanej zgłaszano m.in. reakcję Jarischa-Herxheimera oraz zespół Kounisa.
AGEP, agranulocytoza, amoksycylina, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, czarny włochaty język, DRESS, enzymy wątrobowe, hiperkinezja, IgA dermatoza, kandydoza błon śluzowych, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, osutka krostkowa, pokrzywka, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, terminologia MedDRA, trombocytopenia, wysypka skórna, zapalenie jelit polekowe, zapalenie naczyń, zapalenie wątroby, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Amotaks 1 g

Amoksycylina trójwodna, substancja czynna leku Amotaks, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się biegunkę i nudności (często ≥1/100 do <1/10) oraz wysypkę skórną (często). Rzadziej występują wymioty (niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100). Bardzo rzadkie działania obejmują poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak przemijająca leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, a także wydłużenie czasu krwawienia i protrombinowego. Zdarzają się ciężkie reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, zespół choroby posurowiczej i alergiczne zapalenie naczyń. Wśród rzadkich neurologicznych działań niepożądanych wymienia się hiperkinezję, zawroty głowy i drgawki, a także aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych o nieznanej częstości. Zgłaszano również zespół Kounisa – ostry zespół wieńcowy wywołany reakcją alergiczną.
agranulocytoza, AlAT, amoksycylina, amoksycylina trójwodna, anafilaksja, AspAT, biegunka, borelioza, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, czarny włochaty język, czas krwawienia, czas protrombinowy, drgawki, enzymy wątrobowe, hiperkinezja, kandydoza skóry i błon śluzowych, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, leukopenia, liniowa IgA dermatoza, małopłytkowość, meningitis, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, ostry zespół wieńcowy, padaczka, pokrzywka, polekowa reakcja z eozynofilią, reakcja alergiczna, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wymioty, wysypka skórna, zaburzenia hemostazy, zakażenie grzybicze, zapalenie jelit, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa