Działania niepożądane
Ertapenem AptaPharma 1 g
Ertapenem AptaPharma, karbapenemowy antybiotyk podawany w dawce 1 g dożylnie, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na danych klinicznych u ponad 2200 dorosłych i 384 pacjentów pediatrycznych. Działania niepożądane wystąpiły u około 20% pacjentów, z koniecznością przerwania terapii u 1,3% dorosłych i 0,5% dzieci. Najczęstsze objawy u dorosłych to biegunka (4,8%), powikłania żylne w miejscu infuzji (4,5%) oraz nudności (2,8%), natomiast u dzieci ból w miejscu infuzji (6,1%) i biegunka (5,2%). W badaniach laboratoryjnych obserwowano częste podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych AlAT i AspAT (około 4,6% u dorosłych, 2,8-2,9% u dzieci) oraz zmiany hematologiczne, takie jak zwiększenie liczby płytek krwi (3%) u dorosłych i zmniejszenie liczby neutrofili (3%) u dzieci. Częstość działań niepożądanych klasyfikowana jest od często (≥1/100 do <1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z uwzględnieniem reakcji alergicznych, zaburzeń neurologicznych, skórnych, wątroby i nerek, które mogą wymagać natychmiastowej interwencji.
- Działania niepożądane leku Ertapenem AptaPharma
- Profil bezpieczeństwa – podsumowanie
- Najczęściej występujące działania niepożądane
- Zmiany w wynikach badań laboratoryjnych
- Kategoryzacja częstości występowania działań niepożądanych
- Szczegółowy wykaz działań niepożądanych
- Nieprawidłowości w wynikach badań laboratoryjnych
- Istotne klinicznie działania niepożądane
- Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Ertapenem AptaPharma
Ertapenem AptaPharma jest antybiotykiem z grupy karbapenemów, dostępnym w formie proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji, zawierającym 1 g ertapenemu w postaci sodowej. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące profilu bezpieczeństwa tego leku na podstawie danych klinicznych, ze szczególnym uwzględnieniem działań niepożądanych, ich częstości występowania oraz znaczenia klinicznego.1
Profil bezpieczeństwa – podsumowanie
Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania ertapenemu pochodzą z badań klinicznych przeprowadzonych u dorosłych (ponad 2200 pacjentów, z których ponad 2150 otrzymywało dawkę 1 g) oraz dzieci i młodzieży (384 pacjentów). Działania niepożądane obserwowano u około 20% dorosłych pacjentów oraz 20,8% pacjentów pediatrycznych leczonych ertapenemem. Konieczność przerwania terapii z powodu wystąpienia działań niepożądanych wystąpiła u 1,3% dorosłych i 0,5% dzieci.2
Ponadto, w badaniach klinicznych dotyczących zapobiegania zakażeniom miejsca operowanego po zabiegu chirurgicznym okrężnicy lub odbytnicy, 476 pacjentów otrzymało ertapenem w pojedynczej dawce 1 g przed zabiegiem chirurgicznym.3
Najczęściej występujące działania niepożądane
U dorosłych pacjentów otrzymujących wyłącznie ertapenem, najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi podczas leczenia i do 14 dni po jego zakończeniu były:4
- Biegunka (4,8%)
- Powikłania dotyczące żyły, do której podawano ertapenem (4,5%)
- Nudności (2,8%)
W populacji pediatrycznej najczęściej obserwowano:5
- Ból w miejscu infuzji (6,1%)
- Biegunka (5,2%)
Zmiany w wynikach badań laboratoryjnych
Podczas leczenia ertapenemem i do 14 dni po jego zakończeniu u dorosłych pacjentów najczęściej obserwowano następujące zmiany w wynikach badań laboratoryjnych:6
- Zwiększenie aktywności AlAT (4,6%)
- Zwiększenie aktywności AspAT (4,6%)
- Zwiększenie aktywności fosfatazy alkalicznej (3,8%)
- Zwiększenie liczby płytek krwi (3%)
U dzieci i młodzieży najczęstszymi zmianami w badaniach laboratoryjnych były:7
- Zmniejszenie liczby białych krwinek obojętnochłonnych (3%)
- Zwiększenie aktywności AlAT (2,9%)
- Zwiększenie aktywności AspAT (2,8%)
Kategoryzacja częstości występowania działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono klasyfikację częstości występowania działań niepożądanych, zgodnie z ogólnie przyjętymi kryteriami:8
- Często: ≥1/100 do <1/10 (występuje u 1-10 na 100 pacjentów)
- Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100 (występuje u 1-10 na 1000 pacjentów)
- Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000 (występuje u 1-10 na 10 000 pacjentów)
- Bardzo rzadko: <1/10 000 (występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
- Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Szczegółowy wykaz działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane zgłaszane u pacjentów dorosłych (w wieku 18 lat i starszych) przyjmujących ertapenem, podczas leczenia oraz do 14 dni po jego zakończeniu, wraz z częstością ich występowania.9
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość | Działania niepożądane | Opis kliniczny |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Niezbyt często | Kandydoza jamy ustnej, kandydoza, zakażenia grzybicze, rzekomobłoniaste zapalenie jelita cienkiego i okrężnicy, stan zapalny pochwy | Nadkażenia będące wynikiem zachwiania równowagi mikrobiologicznej, szczególnie dotyczące błon śluzowych |
| Rzadko | Zapalenie płuc, grzybica skóry, zakażenie rany pooperacyjnej, zakażenie dróg moczowych | Wtórne zakażenia różnych lokalizacji, mogące wynikać z zaburzeń flory fizjologicznej | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Rzadko | Neutropenia, małopłytkowość | Zmniejszenie liczby neutrofili zwiększające ryzyko infekcji, zmniejszenie liczby płytek krwi mogące powodować skłonność do krwawień |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Rzadko | Alergia | Reakcje alergiczne o różnym nasileniu |
| Częstość nieznana | Anafilaksja, w tym reakcje anafilaktoidalne | Potencjalnie zagrażające życiu, nagłe reakcje nadwrażliwości wymagające natychmiastowej interwencji | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Niezbyt często | Jadłowstręt | Zmniejszenie apetytu wpływające na bilans energetyczny |
| Rzadko | Hipoglikemia | Obniżenie stężenia glukozy we krwi, mogące powodować osłabienie, pocenie, zawroty głowy | |
| Zaburzenia psychiczne | Niezbyt często | Bezsenność, splątanie | Zaburzenia snu, dezorientacja, problemy z oceną sytuacji |
| Rzadko | Pobudzenie, stany lękowe, depresja | Zaburzenia nastroju i zachowania wymagające monitorowania | |
| Częstość nieznana | Zmiany stanu psychicznego (w tym zachowania agresywne, majaczenie, dezorientacja, inne zmiany psychiczne) | Różnorodne zaburzenia funkcji poznawczych i zachowania, potencjalnie wymagające interwencji | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Często | Ból głowy | Mogący mieć różne nasilenie, zwykle ustępujący po zakończeniu leczenia |
| Niezbyt często | Zawroty głowy, senność, zaburzenia smaku, drgawki | Drgawki występują zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami lub zaburzeniami OUN | |
| Rzadko | Drżenia, omdlenia | Mogą świadczyć o zaburzeniach neurologicznych wymagających oceny | |
| Częstość nieznana | Omamy, obniżony poziom świadomości, dyskineza, mioklonie, zaburzenia chodu, encefalopatia | Poważne zaburzenia neurologiczne wymagające natychmiastowej interwencji i odstawienia leku | |
| Zaburzenia oka | Rzadko | Zaburzenia twardówki | Mogą objawiać się zmianami w wyglądzie i funkcjonowaniu twardówki |
| Zaburzenia serca | Niezbyt często | Bradykardia zatokowa | Zwolnienie rytmu serca mogące prowadzić do objawów klinicznych |
| Rzadko | Arytmia, częstoskurcz | Zaburzenia rytmu serca wymagające monitorowania | |
| Zaburzenia naczyniowe | Często | Powikłania żylne po podaniu infuzji, zapalenie żył i (lub) zapalenie zakrzepowe żył | Związane z miejscowym podrażnieniem naczyń podczas podawania leku |
| Niezbyt często | Niedociśnienie, nagłe zaczerwienienie twarzy, nadciśnienie | Zmiany ciśnienia tętniczego wymagające monitorowania | |
| Rzadko | Krwotok, podwyższone ciśnienie tętnicze | Mogą wymagać interwencji klinicznej | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Niezbyt często | Duszność, dolegliwości w obrębie przełyku | Zaburzenia oddychania mogące wymagać monitorowania |
| Rzadko | Obrzęk śluzówki nosa, kaszel, krwawienie z nosa, rzężenia, świszczący oddech | Objawy podrażnienia lub reakcji alergicznej w układzie oddechowym | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Często | Biegunka, nudności, wymioty | Najczęstsze objawy ze strony przewodu pokarmowego, zwykle o umiarkowanym nasileniu |
| Niezbyt często | Zaparcia, zarzucanie kwaśnego soku żołądkowego, suchość błony śluzowej jamy ustnej, niestrawność, ból brzucha, odbarwione stolce, smoliste stolce | Objawy zaburzeń funkcji przewodu pokarmowego, odbarwienie/smolistość stolca może wskazywać na krwawienie | |
| Rzadko | Dysfagia, nietrzymanie stolca, zapalenie otrzewnej w obrębie miednicy | Poważniejsze zaburzenia funkcji przewodu pokarmowego wymagające oceny klinicznej | |
| Częstość nieznana | Przebarwienia zębów | Zmiana zabarwienia tkanek zęba, często trwała | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Rzadko | Zapalenie pęcherzyka żółciowego, żółtaczka, zaburzenia czynności wątroby | Mogą wskazywać na hepatotoksyczność, wymagającą monitorowania enzymów wątrobowych |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Często | Wysypka, świąd, pieluszkowe zapalenie skóry (u dzieci) | Typowe reakcje skórne, zwykle o łagodnym i umiarkowanym nasileniu |
| Niezbyt często | Rumień, pokrzywka, rumień, wysypka, wybroczyny | Reakcje alergiczne skórne wymagające obserwacji | |
| Rzadko | Zapalenie skóry, złuszczanie skóry, zapalenie naczyń z nadwrażliwości | Poważniejsze reakcje skórne wymagające interwencji | |
| Częstość nieznana | Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi (zespół DRESS) | Ciężkie reakcje skórne mogące zagrażać życiu, wymagające natychmiastowego odstawienia leku | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Rzadko | Skurcze mięśni, ból barku | Dolegliwości mięśniowo-szkieletowe o różnym nasileniu |
| Częstość nieznana | Osłabienie mięśni | Może wskazywać na zaburzenia nerwowo-mięśniowe | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Rzadko | Niewydolność nerek, ostra niewydolność nerek | Poważne zaburzenia funkcji nerek wymagające monitorowania parametrów nerkowych |
| Ciąża, połóg i okres okołoporodowy | Rzadko | Poronienie | Należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu w ciąży |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Rzadko | Krwawienie z dróg rodnych | Wymaga oceny ginekologicznej |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często | Ból w miejscu infuzji | Reakcja miejscowa związana z podaniem dożylnym |
| Niezbyt często | Wynaczynienie, osłabienie i (lub) zmęczenie, gorączka, obrzęk i (lub) opuchlizna, ból w obrębie klatki piersiowej, pieczenie w miejscu infuzji, świąd w miejscu infuzji, rumień w miejscu infuzji/wstrzyknięcia, nadmierne ocieplenie w miejscu infuzji | Reakcje miejscowe i ogólnoustrojowe o średnim nasileniu | |
| Rzadko | Stwardnienie w miejscu wstrzyknięcia, złe samopoczucie | Reakcje miejscowe i ogólne wymagające obserwacji |
Nieprawidłowości w wynikach badań laboratoryjnych
Zmiany parametrów biochemicznych
Podczas leczenia ertapenemem obserwowano następujące zmiany parametrów biochemicznych:10
- Często występujące zmiany:
- Zwiększenie aktywności AlAT
- Zwiększenie aktywności AspAT
- Zwiększenie aktywności fosfatazy alkalicznej
- Niezbyt często występujące zmiany:
- Zwiększenie stężenia bilirubiny całkowitej
- Zwiększenie stężenia bilirubiny bezpośredniej
- Zwiększenie stężenia bilirubiny pośredniej
- Zwiększenie stężenia kreatyniny
- Zwiększenie stężenia mocznika
- Zwiększenie stężenia glukozy w surowicy
- Rzadko występujące zmiany:
- Zmniejszenie stężenia wodorowęglanów
- Zmniejszenie stężenia kreatyniny
- Zmniejszenie stężenia potasu
- Zwiększenie aktywności LDH
- Zwiększenie stężenia fosforu
- Zwiększenie stężenia potasu
W populacji pediatrycznej często obserwowano zwiększenie aktywności AlAT i AspAT.11
Zmiany parametrów hematologicznych
Obserwowano następujące zmiany w parametrach hematologicznych:12
- Często występujące zmiany:
- Zwiększenie liczby płytek krwi
- Niezbyt często występujące zmiany:
- Zmniejszenie liczby białych krwinek
- Zmniejszenie liczby płytek krwi
- Zmniejszenie liczby granulocytów obojętnochłonnych podzielonych
- Zmniejszenie stężenia hemoglobiny
- Zmniejszenie hematokrytu
- Zwiększenie liczby granulocytów kwasochłonnych
- Wydłużenie czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji
- Wydłużenie czasu protrombinowego
- Zwiększenie liczby granulocytów obojętnochłonnych podzielonych
- Zwiększenie liczby krwinek białych
- Rzadko występujące zmiany:
- Zmniejszenie liczby limfocytów
- Zwiększenie liczby granulocytów z jądrem pałeczkowatym
- Zwiększenie liczby limfocytów
- Zwiększenie liczby metamielocytów
- Zwiększenie liczby monocytów
- Zwiększenie liczby mielocytów
- Występowanie limfocytów atypowych
W populacji pediatrycznej często obserwowano zmniejszenie liczby białych krwinek obojętnochłonnych, a niezbyt często – zwiększenie liczby płytek krwi, wydłużenie czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji, wydłużenie czasu protrombinowego i zmniejszenie stężenia hemoglobiny.13
Zmiany w wynikach badania moczu
Podczas leczenia ertapenemem obserwowano następujące zmiany w wynikach badania moczu:14
- Niezbyt często występujące zmiany:
- Zwiększenie liczby bakterii w moczu
- Zwiększenie liczby białych krwinek w moczu
- Zwiększenie liczby komórek nabłonka w moczu
- Zwiększenie liczby krwinek czerwonych w moczu
- Występowanie drożdżaków w moczu
- Rzadko występujące zmiany:
- Zwiększenie stężenia urobilinogenu
Niezbyt często obserwowano również dodatni wynik wykrywający toksyny Clostridium difficile.15
Istotne klinicznie działania niepożądane
Wśród istotnych klinicznie działań niepożądanych leku Ertapenem AptaPharma, które wymagają szczególnej uwagi lekarza, znajdują się:
- Ciężkie reakcje alergiczne – anafilaksja, w tym reakcje anafilaktoidalne, które mogą zagrażać życiu i wymagają natychmiastowej interwencji.
- Ciężkie zaburzenia neurologiczne – w tym drgawki, omamy, obniżony poziom świadomości, dyskineza, encefalopatia.
- Ciężkie reakcje skórne – ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi (zespół DRESS).
- Zaburzenia czynności wątroby – w tym żółtaczka i zaburzenia czynności wątroby.
- Zaburzenia czynności nerek – niewydolność nerek, ostra niewydolność nerek.
- Powikłania hematologiczne – neutropenia, małopłytkowość.
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.16
Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:
- Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
- Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania