miejscowy anestetyk

Miejscowe anestetyki (leki znieczulenia miejscowego) to grupa substancji farmakologicznych blokujących przewodzenie bodźców bólowych poprzez odwracalne hamowanie funkcji kanałów sodowych zależnych od napięcia w błonach komórkowych neuronów. Dzięki temu mechanizmowi powodują one tymczasową utratę czucia w określonym obszarze ciała bez wpływu na świadomość pacjenta.

Pod względem chemicznym miejscowe anestetyki dzielą się na dwie główne grupy: estry (np. prokaina, benzokaina) oraz amidy (np. lidokaina, bupiwakaina, mepiwakaina). Różnią się one metabolizmem, potencjałem alergizującym oraz czasem działania. Leki z grupy estrów są hydrolizowane przez esterazy osoczowe, podczas gdy amidy podlegają metabolizmowi wątrobowemu.

Zastosowanie miejscowych anestetyków obejmuje szeroki zakres procedur medycznych: znieczulenia nasiękowe, blokady nerwów obwodowych, znieczulenia zewnątrzoponowe i podpajęczynówkowe, znieczulenia powierzchniowe błon śluzowych oraz skóry. Wybór konkretnego środka zależy od pożądanego czasu działania, wymaganej głębokości znieczulenia oraz indywidualnych cech pacjenta.

Działania niepożądane miejscowych anestetyków mogą obejmować reakcje układowe (kardiotoksyczność, neurotoksyczność) występujące głównie przy przedawkowaniu lub przypadkowym podaniu donaczyniowym, oraz reakcje miejscowe (podrażnienie tkanek, przedłużone znieczulenie). Reakcje alergiczne występują rzadko, częściej w przypadku estrów niż amidów.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl