ADL
ADL (Activities of Daily Living) to kluczowy termin w medycynie, oznaczający podstawowe czynności życia codziennego, których wykonywanie jest niezbędne do samodzielnego funkcjonowania. Skala ADL jest powszechnie używanym narzędziem diagnostycznym do oceny sprawności funkcjonalnej pacjentów, szczególnie osób starszych i przewlekle chorych.
W praktyce klinicznej rozróżnia się podstawowe ADL (Basic ADL) obejmujące takie czynności jak: higiena osobista, ubieranie się, korzystanie z toalety, przemieszczanie się, kontrolowanie czynności fizjologicznych i samodzielne jedzenie, oraz złożone ADL (Instrumental ADL) dotyczące bardziej skomplikowanych aktywności jak przygotowywanie posiłków, zarządzanie finansami czy przyjmowanie leków.
Ocena ADL stanowi istotny element całościowej oceny geriatrycznej i rehabilitacyjnej. Pozwala na monitorowanie postępów w leczeniu, planowanie opieki długoterminowej oraz określenie stopnia niepełnosprawności. Najczęściej stosowane skale oceny to skala Katza (dla podstawowych ADL) i skala Lawtona (dla złożonych IADL), które umożliwiają obiektywną kwantyfikację zdolności pacjenta do samodzielnego funkcjonowania.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Rasagiline Accord 1 mg
Rasagilina, będąca silnym, nieodwracalnym i selektywnym inhibitorem monoaminooksydazy typu B (MAO-B, ATC: N04BD02), zwiększa zewnątrzkomórkowe stężenie dopaminy w prążkowiu, co przekłada się na poprawę funkcji motorycznych u pacjentów z chorobą Parkinsona. Jej główny metabolit, 1-aminoindan, nie wykazuje aktywności hamującej MAO-B. Skuteczność rasagiliny potwierdzono w trzech kluczowych badaniach klinicznych: w monoterapii (n=404) oraz w leczeniu wspomagającym z lewodopą (badania II i III). W badaniu monoterapii 26-tygodniowej, dawka 1 mg/dobę rasagiliny istotnie obniżyła całkowitą punktację UPDRS (części I-III) o -4,2 (p<0,0001) w porównaniu do placebo, a dawka 2 mg/dobę o -3,6 (p<0,0001). Poprawa dotyczyła również czynności motorycznych (UPDRS część II) oraz jakości życia (skala PD-QUALIF).
1-aminoindan, ADL, aktywność dopaminergiczna, choroba Parkinsona, czynność motoryczna, dopamina, dysfunkcja motoryczna, entakapon, hiperkineza, hipokineza, inhibitor COMT, inhibitor dekarboksylazy, inhibitor MAO-B, inhibitor monoaminooksydazy typu B, lewodopa, monoterapia, populacja ITT, rasagilina, skala UPDRS, stan off, stan on