okno terapeutyczne

Okno terapeutyczne to zakres stężenia leku we krwi, w którym lek wykazuje optymalną skuteczność terapeutyczną przy akceptowalnym profilu bezpieczeństwa. Dolną granicę okna terapeutycznego stanowi minimalne stężenie skuteczne (MEC – minimal effective concentration), poniżej którego lek nie wywiera oczekiwanego działania. Górną granicę wyznacza minimalne stężenie toksyczne (MTC – minimal toxic concentration), powyżej którego ryzyko wystąpienia działań niepożądanych znacząco wzrasta.

Szerokość okna terapeutycznego jest miarą bezpieczeństwa leku i wyrażana jest jako stosunek MTC/MEC, nazywany indeksem terapeutycznym. Leki o wąskim oknie terapeutycznym (np. digoksyna, lit, warfaryna, fenytoina) wymagają szczególnej ostrożności w dawkowaniu i regularnego monitorowania stężenia we krwi, ponieważ nawet niewielkie odchylenia od zalecanego zakresu mogą prowadzić do nieskuteczności terapii lub wystąpienia efektów toksycznych.

Na utrzymanie stężenia leku w oknie terapeutycznym wpływa wiele czynników, w tym farmakokinetyka leku (wchłanianie, dystrybucja, metabolizm, wydalanie), interakcje z innymi lekami, stan fizjologiczny pacjenta (wiek, funkcja wątroby i nerek), a także współchorobowość. Monitorowanie stężenia leku (TDM – therapeutic drug monitoring) jest kluczowym narzędziem klinicznym umożliwiającym personalizację terapii i optymalizację efektów leczenia przy jednoczesnej minimalizacji ryzyka działań niepożądanych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl