Właściwości farmakokinetyczne
Cytosar 100 mg/ml

Cytarabina, będąca arabinozydem cytozyny i antymetabolitem przeciwnowotworowym, charakteryzuje się szybkim metabolizmem i eliminacją. Lek dostępny jest w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 100 mg/ml. Głównym szlakiem metabolicznym jest dezaminacja do nieaktywnego metabolitu arabinofuranozylouracylu, zachodząca głównie w wątrobie i nerkach. Po dożylnym podaniu jedynie 5,8% dawki jest wydalane z moczem w formie niezmienionej w ciągu 12-24 godzin, natomiast aż 90% dawki eliminuje się jako metabolit dezaminacji. Stężenie cytarabiny we krwi spada bardzo szybko – u większości pacjentów do poziomów niemierzalnych w ciągu 15 minut, a u niektórych nawet już po 5 minutach od podania.

Właściwości farmakokinetyczne cytarabiny

Cytarabina (arabinozyd cytozyny) to lek przeciwnowotworowy z grupy antymetabolitów, którego profil farmakokinetyczny charakteryzuje się szybkim metabolizmem i eliminacją z organizmu. Dostępny w postaci roztworu do wstrzykiwań/do infuzji o stężeniu 100 mg/ml, lek podlega specyficznym procesom biotransformacji, które determinują jego działanie terapeutyczne i eliminację.1

Metabolizm cytarabiny

Głównym szlakiem metabolicznym cytarabiny jest proces dezaminacji, w wyniku którego powstaje nieaktywny metabolitarabinofuranozylouracyl. Reakcja ta zachodzi przede wszystkim w wątrobie, ale również w znacznym stopniu w nerkach. Proces biotransformacji cytarabiny charakteryzuje się wysoką wydajnością, co ma istotne znaczenie dla jej aktywności farmakologicznej i czasu działania w organizmie.2

Eliminacja i wydalanie

Badania farmakokinetyczne wykazują, że cytarabina podlega intensywnym procesom metabolicznym, co wpływa na profil jej wydalania z organizmu. Po podaniu dożylnym tylko niewielka część leku (5,8% podanej dawki) jest wydalana w postaci niezmienionej z moczem w okresie 12-24 godzin. Zdecydowana większość dawki (90%) jest eliminowana jako produkt dezaminacji – arabinofuranozylouracyl.3

Kinetyka stężeń we krwi

Po dożylnym podaniu pojedynczych dużych dawek cytarabiny obserwuje się bardzo szybki spadek stężenia leku we krwi. U większości pacjentów stężenia spadają do poziomów niemierzalnych już w ciągu 15 minut od podania. W niektórych przypadkach lek przestaje być wykrywalny jeszcze szybciej – już po upływie 5 minut od wykonania wstrzyknięcia. Ta charakterystyka farmakokinetyczna ma istotne implikacje kliniczne, zwłaszcza w kontekście planowania schematów dawkowania i określania okien terapeutycznych.4

Parametr farmakokinetyczny Wartość/Charakterystyka
Główny szlak metaboliczny Dezaminacja do arabinofuranozylouracylu
Główne organy metabolizujące Wątroba, nerki
Wydalanie w postaci niezmienionej z moczem 5,8% podanej dawki (w ciągu 12-24h)
Wydalanie w postaci metabolitu 90% podanej dawki
Czas do osiągnięcia niemierzalnych stężeń we krwi 15 minut u większości pacjentów
Minimalny odnotowany czas eliminacji 5 minut (u niektórych pacjentów)

Szybki metabolizm i krótki okres półtrwania cytarabiny we krwi wymagają zwrócenia szczególnej uwagi na schematy dawkowania, zwłaszcza w kontekście protokołów terapeutycznych stosowanych w leczeniu nowotworów hematologicznych. Profil farmakokinetyczny cytarabiny uzasadnia stosowanie różnych strategii podawania, w tym wlewów ciągłych, które zapewniają utrzymanie stężeń terapeutycznych przez dłuższy czas.5

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl