białaczka źle rokująca
Wskazanie

Białaczka źle rokująca odnosi się do form białaczek, które charakteryzują się agresywnym przebiegiem klinicznym, opornością na standardowe leczenie oraz niekorzystnym rokowaniem. Termin ten obejmuje białaczki z określonymi niekorzystnymi cechami cytogenetycznymi i molekularnymi, jak delecja chromosomu 17p, mutacja TP53, złożony kariotyp czy wtórne białaczki powstałe po wcześniejszej chemioterapii. Źle rokujące białaczki mogą dotyczyć zarówno postaci szpikowych (AML), jak i limfoblastycznych (ALL).

W leczeniu źle rokujących białaczek szpikowych stosuje się intensywną chemioterapię indukcyjną, często opierającą się na schematach zawierających antracykliny (Adriblastina, Daunomycin) i cytarabinę (Alexan, Cytosar). W przypadkach opornych wykorzystuje się nowe preparaty jak wenetoklaks (Venclyxto), inhibitory FLT3 (Rydapt, Xospata) czy azacytydynę (Vidaza). W białaczkach limfoblastycznych o złym rokowaniu stosuje się m.in. blinatumomab (Blincyto), inotuzumab ozogamycyny (Besponsa) czy inhibitory kinaz (Sprycel, Iclusig).

Największe trudności w leczeniu pacjentów z białaczkami źle rokującymi to szybki rozwój oporności na chemioterapię, częste nawroty choroby oraz wysoka toksyczność intensywnego leczenia. Wyzwaniem jest także utrzymanie pacjenta w stanie umożliwiającym przeprowadzenie przeszczepienia komórek krwiotwórczych (HSCT), które często stanowi jedyną szansę na długotrwałą remisję. Poważnym problemem pozostaje także opanowanie powikłań infekcyjnych związanych z głęboką neutropenią oraz zapobieganie krwawieniom wynikającym z małopłytkowości.

Nowoczesne podejście terapeutyczne w białaczkach źle rokujących obejmuje szybką identyfikację niekorzystnych czynników prognostycznych, indywidualizację leczenia w oparciu o profilowanie molekularne oraz wczesne planowanie procedury przeszczepowej. Coraz większe znaczenie mają także terapie celowane i immunoterapie (CAR-T, jak Kymriah), które stanowią nadzieję dla pacjentów z opornymi postaciami choroby.