guz z komórek ziarnistych
Guz z komórek ziarnistych (ang. granular cell tumor, GCT) to rzadki nowotwór łagodny pochodzenia nerwowego, wywodzący się prawdopodobnie z komórek Schwanna. Charakteryzuje się obecnością dużych komórek z obfitą, ziarnistą cytoplazmą zawierającą liczne lizosomy. Najczęściej występuje w obrębie języka, skóry i tkanki podskórnej, ale może pojawić się w niemal każdej lokalizacji anatomicznej.
Klinicznie guz manifestuje się jako pojedyncza, twarda, bezbolesna masa, często o powolnym wzroście. Około 95% przypadków to zmiany łagodne, jednak istnieje rzadka postać złośliwa (1-2% przypadków), która może dawać przerzuty odległe. Diagnostyka opiera się na badaniu histopatologicznym z charakterystycznym obrazem mikroskopowym oraz immunohistochemicznym, wykazującym dodatnią reakcję na S-100, CD68 i inhibinę α.
Leczenie guza z komórek ziarnistych polega na całkowitym wycięciu chirurgicznym z marginesem zdrowych tkanek. Nawroty są możliwe w przypadku niekompletnej resekcji. Pacjenci wymagają okresowej kontroli pooperacyjnej, szczególnie w przypadku zmian o cechach atypii lub podejrzanych o złośliwość. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić inne nowotwory łagodne tkanek miękkich oraz, w lokalizacji w obrębie jamy ustnej, raka płaskonabłonkowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Guzy i masy adneksem – Epidemiologia
Częstość występowania mas przydatków u kobiet wzrasta wraz z wiekiem, osiągając 152 na 100 000 kobiet w wieku 35 lat, a w USA diagnozuje się je u 5-10% kobiet w ciągu życia. Rak jajnika pozostaje główną przyczyną zgonów z powodu nowotworów żeńskich narządów rozrodczych, z roczną zachorowalnością ponad 25 000 i śmiertelnością około 14 000 przypadków. Charakterystyka mas różni się w zależności od wieku: u dziewcząt poniżej 9 lat 80% torbieli jest złośliwych (głównie guzy z komórek rozrodczych), u dojrzewających dominują dojrzałe torbielowate potworniaki, a u kobiet w wieku rozrodczym większość mas jest łagodna (tylko 10% złośliwych). U kobiet po menopauzie częstość złośliwości mas sięga 30%, a u przedmenopauzalnych 6-11%. Diagnostyka opiera się na przezpochwowym USG (czułość 93,5%, swoistość 91,5%) z oceną cech takich jak rozmiar, grubość przegród, obecność komponentów litych i przepływ Dopplera. Marker CA-125 jest użyteczny głównie u kobiet po menopauzie, z czułością 50-83% i odsetkiem fałszywie dodatnich 14-36%, natomiast u kobiet przed menopauzą jego stosowanie nie jest zalecane.
badanie przesiewowe, cytoredukcja raka jajnika, endometrioma, gruczolakorak, guz z komórek rozrodczych, guz z komórek ziarnistych, indeks ryzyka złośliwości, marker surowicy, morfologia krwi, nowotwór złośliwy, nowotwór złośliwy żeńskich narządów płciowych, przezpochwowe badanie ultrasonograficzne, przeżycie pięcioletnie, rak jajnika, torbiel dermoidalna, torbiel jajnika, torbielakogruczolak, wodobrzusze, zespół raka piersi i jajnika