nowotwór jasnokomórkowy
Nowotwór jasnokomórkowy to specyficzny typ guza charakteryzujący się obecnością komórek o jasnej lub przezroczystej cytoplazmie, spowodowanej nagromadzeniem glikogenu, lipidów lub innych substancji. Najczęściej pojęcie to odnosi się do jasnokomórkowego raka nerki (clear cell renal cell carcinoma, ccRCC), który stanowi około 70-80% wszystkich pierwotnych nowotworów nerki.
Raki jasnokomórkowe nerki najczęściej występują u pacjentów w wieku 60-70 lat, częściej u mężczyzn. Charakterystyczną cechą molekularną jest inaktywacja genu supresorowego VHL (von Hippel-Lindau), prowadząca do nadmiernej ekspresji czynnika indukowanego hipoksją (HIF) i nasilenia angiogenezy. W obrazie histopatologicznym widoczne są komórki z obfitą, jasną cytoplazmą i wyraźnymi granicami komórkowymi, tworzące różne wzory architektoniczne.
Nowotwory jasnokomórkowe mogą również występować w innych narządach, jak jajnik (clear cell carcinoma), endometrium, płuco czy wątroba. Rozpoznanie opiera się na badaniu histopatologicznym, często uzupełnionym o badania immunohistochemiczne. Leczenie zależy od lokalizacji, stopnia zaawansowania i polega na chirurgicznym usunięciu guza, często z uzupełniającą terapią systemową, która w przypadku raka jasnokomórkowego nerki obejmuje inhibitory kinaz tyrozynowych, inhibitory mTOR oraz immunoterapię.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Pazopanib – Właściwości farmakodynamiczne
Pazopanib jest doustnym inhibitorem kinaz tyrozynowych o szerokim spektrum działania, hamującym kluczowe receptory zaangażowane w angiogenezę i proliferację nowotworową, w tym VEGFR-1 (IC50 = 10 nM), VEGFR-2 (30 nM), VEGFR-3 (47 nM), PDGFR-α (71 nM), PDGFR-β (84 nM) oraz c-KIT (74 nM). Mechanizm działania opiera się na zależnym od dawki zahamowaniu autofosforylacji tych receptorów, co skutkuje ograniczeniem neowaskularyzacji guza oraz proliferacji komórek nowotworowych i podścieliska. W modelach in vivo pazopanib wykazuje zdolność do hamowania fosforylacji VEGFR-2 indukowanej przez VEGF, angiogenezy oraz wzrostu ksenoprzeszczepów nowotworowych. Farmakogenetyczna analiza 31 badań klinicznych wykazała, że nosicielstwo allelu HLA-B*57:01 wiąże się z podwyższonym ryzykiem hepatotoksyczności (AlAT > 5x ULN, stopień 3 wg NCI CTC) u 19% pacjentów, w porównaniu do 10% u nie-nosicieli, co sugeruje konieczność monitorowania funkcji wątroby u tej grupy chorych.
AlAT, allel HLA-B*5701, aminotransferaza alaninowa, angiogeneza, autofosforylacja receptorów, biomarker, c-KIT, hepatotoksyczność, inhibitor kinazy tyrozynowej, kryteria MSKCC, naczyniowo-śródbłonkowy czynnik wzrostu, nowotwór jasnokomórkowy, OS, pazopanib, PDGFR, PFS, płytkopochodny czynnik wzrostu, proliferacja komórek nowotworowych, przerzut, przeżycie bez progresji choroby, przeżycie ogólne, rak nerkowokomórkowy, RCC, receptor czynnika komórek macierzystych, receptor kinazy tyrozynowej, skala ECOG, VEGFR - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pazopanib Accord 200 mg
Pazopanib Accord jest doustnym, silnym, wielokierunkowym inhibitorem kinaz tyrozynowych, działającym na receptory VEGFR-1, -2, -3, PDGFR-α, -β oraz c-KIT, z wartościami IC50 odpowiednio 10, 30, 47, 71, 84 i 74 nM. Mechanizm działania obejmuje hamowanie autofosforylacji tych receptorów, co skutkuje zahamowaniem angiogenezy i wzrostu nowotworów, potwierdzonym w modelach zwierzęcych. Farmakogenetyczna analiza wskazuje na zwiększone ryzyko hepatotoksyczności u nosicieli allelu HLA-B*57:01, u których aktywność AlAT > 5 x GGN wystąpiła u 19% pacjentów, w porównaniu do 10% u nie-nosicieli. Nosiciele tego allelu stanowili 6% badanej populacji (133/2235 pacjentów).
analiza farmakogenetyczna, angiogeneza, autofosforylacja receptorów, czas trwania odpowiedzi, czynnik rokowniczy, hepatotoksyczność, inhibitor kinazy białkowej, kinaza tyrozynowa, ksenoprzeszczep nowotworu, nefrektomia, nowotwór jasnokomórkowy, płytkopochodny czynnik wzrostu, przeżycie bez progresji choroby, przeżycie ogólne, radioterapia, rak nerkowokomórkowy, receptor czynnika komórek macierzystych, receptor naczyniowo-śródbłonkowy czynnika wzrostu, skala ECOG, stężenie hamujące, wskaźnik odpowiedzi na lek