zespół popotrząśnieniowy
Zespół popotrząśnieniowy (postconcussion syndrome, PCS) to kompleks objawów występujących po urazie głowy, najczęściej po lekkim urazie czaszkowo-mózgowym. Charakteryzuje się utrzymywaniem się objawów przez okres dłuższy niż zazwyczaj spodziewany czas rekonwalescencji po wstrząśnieniu mózgu – typowo ponad 3 miesiące.
Objawy zespołu popotrząśnieniowego obejmują bóle głowy, zawroty głowy, zmęczenie, trudności z koncentracją i pamięcią, zaburzenia snu, drażliwość, lęk oraz nadwrażliwość na bodźce wzrokowe i dźwiękowe. Patofizjologia nie jest w pełni wyjaśniona, ale postuluje się rolę mikrouszkodzeń aksonów, zaburzeń metabolicznych w mózgu oraz czynników psychologicznych.
Diagnostyka zespołu popotrząśnieniowego opiera się głównie na ocenie klinicznej, wywiadzie i badaniu neurologicznym. Standardowe badania obrazowe (TK, MRI) często nie wykazują nieprawidłowości strukturalnych. W przypadkach wątpliwych pomocne mogą być badania neuropsychologiczne, oceniające funkcje poznawcze pacjenta.
Leczenie ma charakter objawowy i multidyscyplinarny. Obejmuje farmakoterapię (leki przeciwbólowe, przeciwlękowe), psychoterapię, terapię poznawczą oraz stopniowy powrót do aktywności fizycznej i umysłowej. Istotna jest edukacja pacjenta dotycząca natury schorzenia i spodziwanego przebiegu rekonwalescencji. Rokowanie jest zazwyczaj dobre, choć objawy mogą utrzymywać się u części pacjentów przez wiele miesięcy.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Uraz głowy i wstrząśnienie mózgu – Diagnostyka i diagnoza
Wstrząśnienie mózgu (mTBI) to łagodny uraz mózgu wynikający z mechanicznego urazu głowy, charakteryzujący się przemijającymi zaburzeniami funkcji neurologicznych. Diagnoza opiera się na szczegółowym wywiadzie dotyczącym mechanizmu urazu, obecności utraty przytomności (niekoniecznej do rozpoznania), amnezji oraz objawów klinicznych ocenianych za pomocą skali Glasgow (wynik 13-15 pkt) i testów funkcji poznawczych, równowagi, koordynacji oraz nerwów czaszkowych. W diagnostyce stosuje się narzędzia takie jak SCAT5, Child-SCAT5, ACE, ImPACT, VVE, pupilometrię oraz badania chodu tandemowego. Badania obrazowe (TK, MR) służą wyłącznie do wykluczenia poważniejszych urazów, a TK jest wskazana przy kryteriach takich jak wynik Glasgow <15 po 2 godzinach, wiek ≥65 lat, amnezja ≥30 minut, czy stosowanie leków przeciwzakrzepowych. MR zaleca się przy utrzymujących się objawach powyżej 7-10 dni lub nietypowym przebiegu klinicznym.
amnezja wsteczna, chód tandemowy, deficyt neurologiczny, funkcje poznawcze, funkcjonalny rezonans magnetyczny, krwawienie śródmózgowe, krwiak nadtwardówkowy, krwiak podtwardówkowy, leki przeciwzakrzepowe, migrena, napad drgawkowy, nerwy czaszkowe, objaw Battle’a, obrazowanie tensora dyfuzji, odruchy neurologiczne, płynotok uszny, rezonans magnetyczny, skala Glasgow, tomografia komputerowa, uraz kręgosłupa szyjnego, urazowy uraz mózgu, wstrząśnienie mózgu, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenie przedsionkowe, zespół drugiego uderzenia, zespół popotrząśnieniowy, zespół stresu pourazowego