atrofia sromu
Atrofia sromu (atrophia vulvae) to stan chorobowy charakteryzujący się zanikiem tkanek sromu, głównie skóry i błony śluzowej, spowodowany niedoborem estrogenów. Najczęściej występuje u kobiet w okresie pomenopauzalnym, ale może również rozwinąć się w innych sytuacjach klinicznych związanych z hipoestrogenizmem.
W obrazie klinicznym obserwuje się ścieńczenie skóry i błony śluzowej sromu, utratę elastyczności tkanek, zmniejszenie uwodnienia oraz zanik tkanki tłuszczowej warg sromowych. Pacjentki często zgłaszają uczucie suchości, świądu, pieczenia oraz dyskomfortu podczas stosunków płciowych (dyspareunia). W zaawansowanych przypadkach może dochodzić do zmian zapalnych (vulvitis atrophica), mikrourazów oraz zwężenia wejścia do pochwy.
Diagnostyka atrofii sromu opiera się głównie na badaniu ginekologicznym oraz wywiadzie. W leczeniu stosuje się przede wszystkim miejscowe preparaty estrogenowe w postaci kremów, globulek lub tabletek dopochwowych. W przypadkach o większym nasileniu rozważa się systemową terapię hormonalną. Istotnym elementem postępowania jest również odpowiednia higiena intymna z użyciem delikatnych, bezzapachowych środków myjących o pH zbliżonym do fizjologicznego pH okolic intymnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Estradiol – Właściwości farmakodynamiczne
Estradiol (17β-estradiol) jest głównym estrogenem o szerokim spektrum działania biologicznego, wiążącym się z receptorami estrogenowymi w tkankach takich jak podwzgórze, przysadka, macica, pochwa, wątroba i osteoblasty. Jego mechanizm działania polega na modulacji transkrypcji genowej, co wpływa na proliferację endometrium, dojrzewanie nabłonka pochwy, utrzymanie prawidłowego pH pochwy (4,5), a także na metabolizm kostny, gdzie zapobiega utracie masy kostnej i zwiększa gęstość mineralną kości (BMD). Estradiol wpływa również na układ sercowo-naczyniowy i profil lipidowy, zmniejszając stężenie cholesterolu całkowitego i LDL oraz podnosząc HDL i triglicerydy, zwłaszcza przy podaniu doustnym. Klinicznie estradiol jest stosowany głównie w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) u kobiet po menopauzie, skutecznie łagodząc objawy naczynioruchowe (np. uderzenia gorąca, redukcja o 86% w badaniu Systen 50), zaburzenia snu, nastrój depresyjny oraz atrofii sromu i pochwy. Ponadto, estradiol zapobiega osteoporozie pomenopauzalnej, zwiększając BMD kręgosłupa lędźwiowego o 4,09–6,91% i szyjki kości udowej o 1,6–2,9% w różnych badaniach klinicznych.
5-alfa reduktaza, atrofia sromu, cholesterol HDL, cholesterol LDL, czynniki krzepnięcia, dienogest, dihydrotestosteron, drospirenon, dydrogesteron, endometrium, estradiol, gęstość mineralna kości, hiperplazja endometrium, hormon steroidowy, hormonalna terapia zastępcza, krwawienie menstruacyjne, lewonorgestrel, nadciśnienie tętnicze, noretysteronu octan, objawy naczynioruchowe, osteopenia, osteoporoza pomenopauzalna, pH pochwy, profil lipidowy, progestagen, proliferacja endometrium, rak endometrium, receptor estrogenowy, uderzenia gorąca, układ sercowo-naczyniowy, zanikowe zapalenie pochwy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Systen 50 50 mcg/24 h (3,2 mg)
System transdermalny Systen 50 zawiera 3,2 mg estradiolu półwodnego i uwalnia 50 μg estradiolu na dobę przez powierzchnię 16 cm². Estradiol (17β-estradiol) jest biologicznie najsilniejszym estrogenem, identycznym z endogennym hormonem produkowanym przez jajniki, który reguluje proliferację endometrium i funkcje komórkowe poprzez wiązanie z receptorami jądrowymi. W okresie menopauzy spadek stężenia estradiolu prowadzi do objawów takich jak uderzenia gorąca, zaburzenia snu, obniżenie nastroju, atrofia sromu i pochwy oraz zwiększona utrata masy kostnej. Przezskórna aplikacja estradiolu w dawce 50 μg/dobę skutecznie kompensuje niedobór estrogenów, minimalizując jednocześnie wpływ na syntezę białek w wątrobie i czynniki krzepnięcia, co odróżnia ją od terapii doustnej.
17β-estradiol, atrofia sromu, endometrium, estradiol półwodny, estrogenowa terapia zastępcza, faza folikularna, gęstość mineralna kości, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca hormony tarczycy, globulina wiążąca kortyzol, hormon steroidowy, kręgosłup lędźwiowy, nastrój depresyjny, niestabilność naczynioruchowa, objawy wazomotoryczne, osteokalcyna, resorpcja kości, system transdermalny, uderzenie gorąca, złamanie biodra - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Systen Conti 3,2 mg + 11,2 mg
System transdermalny Systen Conti, zawierający 3,2 mg estradiolu półwodnego oraz 11,2 mg octanu noretysteronu, uwalnia odpowiednio 50 μg estradiolu i 170 μg noretysteronu octanu na dobę z powierzchni plastra 16 cm². Estradiol (17β-estradiol) jest biologicznie aktywnym estrogenem identycznym z endogennym hormonem, który reguluje proliferację i funkcje endometrium oraz łagodzi objawy niedoboru estrogenów w okresie menopauzy, takie jak uderzenia gorąca, zaburzenia snu, atrofia pochwy i utrata masy kostnej. Octan noretysteronu, syntetyczny progestagen, zapobiega estrogenozależnej proliferacji endometrium, co jest kluczowe w profilaktyce raka endometrium u kobiet z zachowaną macicą. Przezskórna droga podania ogranicza wpływ na syntezę białek wątrobowych i czynniki krzepnięcia, co stanowi istotną przewagę nad terapią doustną.
17β-estradiol, 19-nortestosteron, aktywność transkrypcyjna, atrofia sromu, choroba układu krążenia, cykl miesiączkowy, czynnik krzepnięcia, działanie progestagenne, endometrium, estradiol półwodny, estrogenowa terapia zastępcza, faza folikularna, faza lutealna, hormon steroidowy, hormonalna terapia zastępcza, niestabilność naczynioruchowa, noretysteron, objawy menopauzalne, objawy naczynioruchowe, octan noretysteronu, profil krwawień, progestagen syntetyczny, proliferacja, proliferacja endometrium, rak endometrium, receptor, sekwencyjna HTZ, synteza białek w wątrobie, system transdermalny, uderzenie gorąca, utrata masy kostnej, wskaźnik Kuppermana