metabolizm inkretyn
Metabolizm inkretyn obejmuje procesy syntezy, wydzielania i degradacji tych hormonów jelitowych, które odgrywają kluczową rolę w regulacji glikemii. Główne inkretyny to glukagonopodobny peptyd-1 (GLP-1) wydzielany przez komórki L jelita cienkiego i grubego oraz glukozozależny peptyd insulinotropowy (GIP) produkowany przez komórki K dwunastnicy i jelita czczego.
Inkretyny są uwalniane do krwiobiegu w odpowiedzi na posiłek, szczególnie bogaty w węglowodany i tłuszcze. Po wydzieleniu, GLP-1 i GIP stymulują wydzielanie insuliny przez komórki β trzustki w sposób zależny od glukozy, co oznacza, że ich działanie insulinotropowe nasila się przy podwyższonym poziomie glukozy we krwi. GLP-1 dodatkowo hamuje wydzielanie glukagonu, spowalnia opróżnianie żołądka i zmniejsza apetyt.
Metabolizm inkretyn jest szybki – enzymy, głównie dipeptydylopeptydaza-4 (DPP-4), inaktywują GLP-1 i GIP w ciągu kilku minut od ich uwolnienia. Zaburzenia metabolizmu inkretyn obserwuje się w cukrzycy typu 2, gdzie występuje zjawisko „defektu inkretynowego” – zmniejszona sekrecja GLP-1 i/lub osłabiona odpowiedź na GIP. Wiedza o metabolizmie inkretyn doprowadziła do opracowania dwóch klas leków przeciwcukrzycowych: inhibitorów DPP-4 (gliptyn) oraz agonistów receptora GLP-1.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Sitagliptyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 z udziałem CYP2C8, wykazuje niski potencjał do klinicznie istotnych interakcji lekowych, zwłaszcza u pacjentów z prawidłową czynnością nerek. U osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub ESRD, inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą potencjalnie zwiększać stężenia sitagliptyny, jednak brak jest danych klinicznych potwierdzających ten efekt. Sitagliptyna jest substratem glikoproteiny P oraz transportera OAT3, przy czym probenecyd może hamować transport OAT3, choć ryzyko interakcji jest niskie. W badaniach farmakokinetycznych nie stwierdzono istotnych zmian przy jednoczesnym stosowaniu metforminy (1000 mg x2/dobę) czy cyklosporyny (600 mg), mimo że cyklosporyna zwiększała AUC sitagliptyny o 29% i Cₘₐₓ o 68%, co nie miało znaczenia klinicznego. Sitagliptyna nie indukuje ani nie hamuje izoenzymów CYP450, nie wpływając istotnie na farmakokinetykę leków takich jak symwastatyna, warfaryna czy doustne środki antykoncepcyjne.
cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, digoksyna, DPP-4, farmakokinetyka sytagliptyny, glikoproteina p, glukagon, glukoneogeneza, hipoglikemia, hormon inkretynowy, inhibitor CYP3A4, inhibitor dipeptydylopeptydazy-4, izoenzym CYP450, klirens sytagliptyny, metabolizm inkretyn, OAT3, OCT, schyłkowa niewydolność nerek, sytagliptyna, transport leku, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych, zaburzenie czynności nerek, zatrucie digoksyną -
Leksykon leków
Sitagliptyna, inhibitor dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4) o kodzie ATC A10BH01, poprawia kontrolę glikemii u pacjentów z cukrzycą typu 2 poprzez zwiększenie stężenia aktywnych inkretyn GLP-1 i GIP. Mechanizm działania opiera się na glukozależnym stymulowaniu syntezy i uwalniania insuliny z komórek beta trzustki oraz hamowaniu wydzielania glukagonu przez komórki alfa, co prowadzi do zmniejszenia produkcji glukozy w wątrobie. W efekcie obserwuje się obniżenie stężenia glukozy na czczo i po posiłku oraz redukcję hemoglobiny glikowanej HbA1c. Sitagliptyna cechuje się wysoką selektywnością wobec DPP-4, nie wpływając na enzymy DPP-8 i DPP-9, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych i hipoglikemii, charakterystycznej dla pochodnych sulfonylomocznika.
cukrzyca typu 2, cykliczny AMP, dipeptydylopeptydaza 4, glukagon, glukagonopodobny peptyd-1, hemoglobina glikowana, hipoglikemia, homeostaza glukozy, inhibitor dipeptydylopeptydazy-4, inkretyna, komórka alfa trzustki, komórka beta trzustki, kontrola glikemii, leczenie skojarzone, lek hipoglikemizujący, metabolizm inkretyn, metformina, pochodna sulfonylomocznika, polipeptyd insulinotropowy, produkcja glukozy w wątrobie, szlak sygnalizacyjny
