aura wzrokowa
Aura wzrokowa to specyficzny objaw neurologiczny występujący najczęściej jako prodrom migreny (migrena z aurą). Charakteryzuje się przemijającymi zaburzeniami widzenia, które zazwyczaj poprzedzają ból głowy o charakterze migrenowym. Typowe objawy aury wzrokowej obejmują błyski światła (fotopsje), migoczące plamy, zygzakowate linie (spektrum fortyfikacyjne), mroczki, ubytki w polu widzenia (skotomy) lub zniekształcenia obrazu.
Zjawisko to ma podłoże neurofizjologiczne i wiąże się z przejściowym zaburzeniem czynności bioelektrycznej kory wzrokowej. W patofizjologii aury wzrokowej kluczową rolę odgrywa zjawisko rozszerzającej się depresji korowej (cortical spreading depression, CSD) opisane przez Leão, polegające na fali depolaryzacji neuronów i komórek glejowych, która rozprzestrzenia się po korze mózgowej z prędkością 2-5 mm/min.
Typowa aura wzrokowa rozwija się stopniowo w ciągu 5-20 minut i zazwyczaj ustępuje całkowicie w ciągu godziny. Należy różnicować ją z innymi przyczynami zaburzeń widzenia, takimi jak przemijający atak niedokrwienny (TIA), padaczka z napadami częściowymi złożonymi czy choroby siatkówki. Istotne znaczenie diagnostyczne ma fakt, że aura wzrokowa może występować również bez następowego bólu głowy (migrena z aurą bez bólu głowy, aura sine hemicrania).
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Migrena z aurą – Etiologia i przyczyny
Migrena z aurą to podtyp migreny charakteryzujący się przejściowymi objawami neurologicznymi poprzedzającymi lub towarzyszącymi fazie bólowej, których patofizjologia opiera się głównie na korowym rozprzestrzenianiu się depresji (CSD) – fali depolaryzacji neuronalnej rozprzestrzeniającej się z prędkością 2-3 mm/min, prowadzącej do zmian w aktywności elektrycznej mózgu i przepływie krwi (początkowa hiperperfuzja, następnie hipoperfuzja trwająca do kilkunastu godzin). Kluczową rolę w mechanizmach migreny z aurą odgrywają zaburzenia neuroprzekaźników, takich jak serotonina, CGRP, glutaminian i dopamina. Migrena z aurą wykazuje silny komponent genetyczny, z mutacjami w genach kodujących kanały jonowe (CACNA1A, SCN1A, ATP1A2) oraz dziedziczeniem autosomalnie dominującym w rodzinnej migrenie hemiplegicznej. Czynniki wyzwalające obejmują stres (wpływający na 70% pacjentów), wahania hormonalne (szczególnie u kobiet, gdzie doustne środki antykoncepcyjne z estrogenami zwiększają ryzyko udaru), dietę (alkohol, tyramina, glutaminian, kofeina), zaburzenia snu, bodźce środowiskowe (jasne światło, hałas, zapachy) oraz urazy głowy.
aura wzrokowa, CADASIL, CGRP, depolaryzacja neuronalna, dopamina, doustne środki antykoncepcyjne, dysfunkcja śródbłonka, gepanty, glutaminian, hiperperfuzja, hipoperfuzja, korowe rozprzestrzenianie się depresji, krwotok podpajęczynówkowy, łagodny uraz mózgu, MELAS, migrena z aurą, mikroembolizacja, nerw trójdzielny, peptyd pochodny genu kalcytoniny, przeciwciała monoklonalne, przetrwały otwór owalny, rodzinna migrena hemiplegiczna, serotonina, stan nadkrzepliwości, system trójdzielno-naczyniowy, teoria neurowaskularna, toczeń, udar niedokrwienny, zapalenie neurogenne, zespół antyfosfolipidowy - Leksykon chorób i schorzeń
Migrena z aurą – Epidemiologia
Migrena z aurą (MA) dotyczy około 25-33% pacjentów z migreną, z roczną częstością występowania w USA wynoszącą 5,3% u kobiet i 1,9% u mężczyzn. Szczyt zachorowalności przypada u chłopców około 5. roku życia (7/1000 osobolat) oraz u dziewcząt w wieku 12-13 lat (14/1000 osobolat). Aura wzrokowa jest dominującym typem aury, występującym u 98-99% pacjentów, a zaburzenia czuciowe i mowy pojawiają się odpowiednio u około 36% i 10% chorych. Czas trwania aury mieści się zwykle w przedziale 5-60 minut, choć u części pacjentów objawy mogą trwać dłużej, co wymaga ponownej oceny definicji przedłużonej aury. Migrena z aurą cechuje się znacznym nakładaniem z migreną bez aury, gdyż do 81% pacjentów doświadcza obu form ataków.
antagonista CGRP, aura migrenowa, aura wzrokowa, doustny środek antykoncepcyjny, dysfagia, dysgeuzja, halucynacja słuchowa, hipokineza, hormonalna antykoncepcja, migotanie przedsionków, migrena z aurą, mroczek, nadciśnienie tętnicze, niepełnosprawność, parosmia, peptyd związany z genem kalcytoniny, płyn mózgowo-rdzeniowy, skotoma, udar krwotoczny, udar niedokrwienny, zaburzenie czuciowe, zaburzenie mowy, zaburzenie ze spektrum autyzmu, zawał mózgu, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Migrena siatkówkowa – Epidemiologia
Migrena siatkówkowa jest rzadkim typem migreny, charakteryzującym się przejściowymi zaburzeniami widzenia w jednym oku, trwającymi zwykle poniżej 60 minut, które mogą poprzedzać lub towarzyszyć jednostronnemu bólowi głowy. Dotyka około 1 na 200 pacjentów z migreną, częściej kobiety i osoby poniżej 40. roku życia, ze szczytem zachorowań około 25. roku życia. Objawy obejmują całkowitą lub częściową utratę widzenia, zamazane widzenie, mroczki oraz ubytki w polu widzenia. Migrena siatkówkowa jest powiązana z rodzinną historią migreny (około 30% pacjentów) oraz współistniejącymi chorobami naczyniowymi i autoimmunologicznymi, takimi jak toczeń rumieniowaty czy zespół antyfosfolipidowy. Diagnostyka opiera się na kryteriach klinicznych i wykluczeniu innych przyczyn przejściowej utraty wzroku, w tym amaurosis fugax i olbrzymiokomórkowego zapalenia tętnic.
amaurosis fugax, aura wzrokowa, badanie okulistyczne, flunaryzyna, leki przeciwmigrenowe, miażdżyca tętnic, migrena siatkówkowa, mroczki, niedokrwistość sierpowata, niedotlenienie siatkówki, niesteroidowe leki przeciwzapalne, oftalmoskop, propranolol, retinopatia cukrzycowa, skurcz naczyń siatkówki, toczeń rumieniowaty, tryptany, zapalenie tętnic olbrzymiokomórkowe, zespół antyfosfolipidowy