wkładka wewnątrzmaciczna miedziana

Wkładka wewnątrzmaciczna miedziana (IUD) to małe urządzenie antykoncepcyjne umieszczane w jamie macicy, pokryte miedzią, która wykazuje działanie plemnikobójcze. Jest to wysoce skuteczna, długoterminowa metoda antykoncepcji o wskaźniku Pearl wynoszącym 0,6-0,8, co oznacza, że mniej niż 1 kobieta na 100 stosujących wkładkę zajdzie w ciążę w ciągu roku.

Mechanizm działania wkładki miedzianej obejmuje kilka procesów: jony miedzi hamują ruchliwość plemników i zaburzają ich metabolizm, powodują zmiany w śluzie szyjkowym utrudniające penetrację plemników, a także wywołują miejscową reakcję zapalną w endometrium, która zapobiega implantacji zarodka. Wkładki miedziane mogą być stosowane przez 5-10 lat, w zależności od modelu.

Wskazania do stosowania obejmują potrzebę długoterminowej antykoncepcji, przeciwwskazania do metod hormonalnych oraz antykoncepcję awaryjną (do 5 dni po stosunku). Przeciwwskazania bezwzględne to ciąża, nieleczone stany zapalne narządów miednicy mniejszej, nieprawidłowe krwawienia z dróg rodnych o nieznanej etiologii, nowotwór złośliwy narządów płciowych oraz zniekształcenia jamy macicy.

Najczęstsze działania niepożądane to nasilone krwawienia miesiączkowe (o 30-50%), przedłużające się krwawienia oraz bolesne miesiączki. Powikłania obejmują perforację macicy (0,1-0,2%), wydalenie wkładki (2-10% w pierwszym roku) oraz zwiększone ryzyko zakażeń w pierwszych 20 dniach po założeniu. Każda kobieta z wkładką wewnątrzmaciczną powinna być poinformowana o konieczności kontroli położenia wkładki 4-6 tygodni po założeniu oraz regularnych kontrolach ginekologicznych.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Octan uliprystalu – Interakcje

Octan uliprystalu jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Silni induktorzy CYP3A4, tacy jak ryfampicyna, barbiturany, fenytoina, karbamazepina czy ziele dziurawca, mogą obniżyć stężenie octanu uliprystalu w osoczu nawet o 90%, skracając jego okres półtrwania 2,2-krotnie i zmniejszając ekspozycję około 10-krotnie, co prowadzi do istotnego obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. W związku z tym u kobiet stosujących te leki w ciągu ostatnich 4 tygodni nie zaleca się podawania octanu uliprystalu, a preferowaną metodą antykoncepcji awaryjnej jest wkładka wewnątrzmaciczna z miedzią (Cu-IUD). Z kolei inhibitory CYP3A4 zwiększają Cmax octanu uliprystalu około 2-krotnie i AUC 5,9-krotnie, jednakże nie wykazano istotnych klinicznie konsekwencji tych interakcji. Szczególną uwagę wymaga rytonawir, który przy długotrwałym stosowaniu może indukować CYP3A4 i obniżać stężenie octanu uliprystalu, dlatego jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane.
antagonista receptora H2, antybiotyk makrolidowy, antykoncepcja awaryjna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, barbiturat, bloker kanału wapniowego, charakterystyka produktu leczniczego, ChPL, Cmax i AUC, Cu-IUD, czynny metabolit, doraźny środek antykoncepcyjny, działanie leku, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, esomeprazol, feksofenadyna, fenobarbital, fenytoina, fosfenytoina, gryzeofulwina, hormonalny środek antykoncepcyjny, Hypericum perforatum, indukcja enzymu, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, lek zawierający progestagen, lek zobojętniający, lewonorgestrel, newirapina, octan uliprystalu, okres półtrwania, okskarbazepina, ośrodkowy układ nerwowy, P-glikoproteina, parametr farmakokinetyczny, prymidon, receptor progesteronowy, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, senność, substrat P-gp, układ nerwowy, wkładka wewnątrzmaciczna miedziana, zaburzenie uwagi, zawroty głowy
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Escapelle 1,5 mg

Lek Escapelle zawierający 1,5 mg lewonorgestrelu jest stosowany jako antykoncepcja awaryjna, z dawkowaniem 1 tabletka doustnie, najlepiej w ciągu 12 godzin, maksymalnie do 72 godzin po niezabezpieczonym stosunku. W przypadku stosowania leków indukujących enzymy w ciągu ostatnich 4 tygodni, zaleca się podanie podwójnej dawki (3,0 mg lewonorgestrelu) lub preferowaną alternatywę – wkładkę wewnątrzmaciczną z miedzi (Cu-IUD). Wymioty występujące w ciągu 3 godzin od przyjęcia tabletki wymagają natychmiastowego podania dodatkowej dawki 1,5 mg lewonorgestrelu, aby zapewnić skuteczność terapii. Preparat można stosować w dowolnym dniu cyklu, pod warunkiem braku opóźnienia miesiączki, a po zastosowaniu zaleca się stosowanie dodatkowych barierowych metod antykoncepcji do następnego krwawienia miesiączkowego.
antykoncepcja awaryjna, antykoncepcja hormonalna, cykl miesiączkowy, dawka lewonorgestrelu, dojrzałość płciowa, kapturek naszyjkowy, krążek dopochwowy, krwawienie miesiączkowe, lek indukujący enzymy, lewonorgestrel, metoda barierowa, środek plemnikobójczy, stosunek niezabezpieczony, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, wkładka wewnątrzmaciczna miedziana
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Dessette mono 75 mcg

Produkt leczniczy Dessette mono zawiera 75 mikrogramów dezogestrelu w każdej tabletce, klasyfikowany jako mini-pigułka progestagenowa, stosowaną w antykoncepcji hormonalnej. Stosowanie leku jest przeciwwskazane w ciąży i należy natychmiast przerwać terapię w przypadku jej potwierdzenia. Badania na modelach zwierzęcych wskazują na ryzyko maskulinizacji płodów żeńskich przy bardzo wysokich dawkach, jednak epidemiologiczne dane u ludzi nie wykazują zwiększonego ryzyka wad wrodzonych ani działania teratogennego przy niezamierzonym stosowaniu we wczesnej ciąży. Lekarz powinien szczegółowo poinformować pacjentkę o tych aspektach oraz o wpływie leku na płodność, podkreślając, że po zakończeniu terapii płodność zwykle wraca do stanu sprzed leczenia, choć może wystąpić opóźnienie w powrocie regularnych cykli owulacyjnych.
antykoncepcja hormonalna, bezpieczeństwo farmakoterapii, cykl owulacyjny, dezogestrel, doustny środek antykoncepcyjny, działanie teratogenne, etonogestrel, maskulinizacja płodu, metabolit dezogestrelu, obniżenie płodności, owulacja, progestagen, przeciwwskazanie w ciąży, rozwój psychomotoryczny, wady wrodzone, wkładka wewnątrzmaciczna miedziana, wytwarzanie mleka, zmniejszenie laktacji

wkładka wewnątrzmaciczna miedziana

Powiązane wpisy

Octan uliprystalu – Interakcje

Dawkowanie i sposób podawania – Escapelle 1,5 mg

Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Dessette mono 75 mcg