wytwarzanie mleka

Wytwarzanie mleka, określane medycznie jako laktacja, to złożony proces fizjologiczny zachodzący u kobiet po porodzie. Proces ten jest kontrolowany hormonalnie, głównie przez prolaktynę, która stymuluje gruczoły mlekowe do produkcji mleka, oraz oksytocynę, odpowiedzialną za odruch wyrzutu mleka podczas karmienia.

Laktogeneza rozpoczyna się już w drugiej połowie ciąży, ale pełna produkcja mleka następuje dopiero po porodzie i usunięciu łożyska, co powoduje spadek poziomu progesteronu i wzrost stężenia prolaktyny. Wyróżnia się trzy fazy laktogenezy: fazę I (sekrecyjna) podczas ciąży, fazę II (aktywacja wydzielnicza) 2-5 dni po porodzie oraz fazę III (galaktopoeza) – ustabilizowaną produkcję mleka.

Skład mleka zmienia się w czasie – od siary (colostrum) bogatej w przeciwciała, przez mleko przejściowe, do mleka dojrzałego. Efektywność wytwarzania mleka zależy od częstotliwości i skuteczności opróżniania piersi, co działa na zasadzie sprzężenia zwrotnego – im częstsze karmienie, tym większa produkcja mleka.

Zaburzenia laktacji mogą wynikać z czynników hormonalnych (np. zespół Sheehana), anatomicznych (np. hipoplazja gruczołu piersiowego), jatrogennnych (np. niektóre leki) lub funkcjonalnych (np. nieprawidłowa technika karmienia). Diagnostyka i leczenie tych zaburzeń wymaga interdyscyplinarnego podejścia z udziałem ginekologa, endokrynologa i doradcy laktacyjnego.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl