usunięcie przysadki
Usunięcie przysadki (hipofizektomia) to zabieg neurochirurgiczny polegający na całkowitym lub częściowym usunięciu przysadki mózgowej. Operacja ta wykonywana jest najczęściej w przypadku guzów przysadki (gruczolaków), które mogą powodować zaburzenia hormonalne lub ucisk na okoliczne struktury nerwowe, w tym skrzyżowanie nerwów wzrokowych.
Obecnie najczęściej stosowaną metodą jest dostęp przezklinowy – przez zatokę klinową, wykonywany endoskopowo przez nos (EETS – Endoscopic Endonasal Transsphenoidal Surgery). Technika ta jest mniej inwazyjna niż tradycyjny dostęp przez czaszkę i wiąże się z mniejszym ryzykiem powikłań oraz krótszym czasem rekonwalescencji. W przypadku dużych guzów lub złożonej anatomii konieczne może być wykonanie kraniotomii.
Konsekwencją usunięcia przysadki jest zaburzenie wydzielania hormonów przysadkowych, co wymaga długotrwałej, często dożywotniej, substytucji hormonalnej. Pacjenci wymagają systematycznej kontroli endokrynologicznej oraz monitorowania poziomów hormonów: kortyzolu, hormonów tarczycy, gonadotropin, hormonu wzrostu oraz wazopresyny. Powikłania po zabiegu mogą obejmować moczówkę prostą, płynotok nosowy, zaburzenia widzenia oraz infekcje.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Xylorin 550 mcg/ml
Lek Xylorin, zawierający chlorowodorek ksylometazoliny w stężeniu 550 μg/ml (50 μg substancji czynnej na dawkę), jest wskazany do objawowego leczenia niedrożności nosa. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na ksylometazolinę lub substancje pomocnicze, w tym chlorek benzalkoniowy (0,2 mg/ml), jaskrę z wąskim kątem przesączania, zanikowe lub suche zapalenie błony śluzowej nosa oraz pacjentów po zabiegach usunięcia przysadki lub chirurgii z odsłonięciem opony twardej. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u osób przyjmujących trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne oraz inhibitory monoaminooksydazy (MAO) ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych układu sercowo-naczyniowego i presyjnych efektów sympatykomimetycznych. Nadwrażliwość na produkty adrenergiczne stanowi bezwzględne przeciwwskazanie ze względu na ryzyko poważnych reakcji ze strony układu współczulnego.
amina sympatykomimetyczna, chlorek benzalkoniowy, chlorowodorek ksylometazoliny, choroba wieńcowa, ciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, gospodarka hormonalna, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem przesączania, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na substancję czynną, niedrożność nosa, podrażnienie błony śluzowej nosa, polekowe zapalenie błony śluzowej nosa, powikłanie neurologiczne, przerost gruczołu krokowego, przestrzeń podpajęczynówkowa, rhinitis medicamentosa, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ sercowo-naczyniowy, usunięcie przysadki, zaburzenie rytmu serca, zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa - Leksykon substancji czynnych
Benzalkoniowy chlorek – Przeciwwskazania stosowania
Benzalkoniowy chlorek, stosowany jako substancja pomocnicza w aerozolach donosowych zawierających mometazonu furoinian (Aleric Spray, Momester) oraz ksylometazolinę chlorowodorek (Orinox), wymaga szczególnej uwagi podczas kwalifikacji pacjentów do terapii. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na benzalkoniowy chlorek, nieleczone miejscowe zakażenia błony śluzowej nosa (np. opryszczka pospolita przy stosowaniu kortykosteroidów), suche zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa (w przypadku leków obkurczających naczynia), a także okres po niedawnych zabiegach chirurgicznych nosa i urazach do czasu pełnego wygojenia. Preparaty zawierające ksylometazolinę i benzalkoniowy chlorek są przeciwwskazane u pacjentów z jaskrą z wąskim kątem przesączania ze względu na ryzyko działań ogólnoustrojowych. Zawartość benzalkoniowego chlorku wynosi 20 μg/dawkę w Aleric Spray i Momester oraz 14 μg/dawkę (138 μl) w Orinox.
aerozol do nosa, alergiczny nieżyt nosa, benzalkoniowy chlorek, działanie ogólnoustrojowe, jaskra z wąskim kątem przesączania, ksylometazoliny chlorowodorek, mometazonu furoinian, nadwrażliwość, opona twarda, opryszczka pospolita, przewlekły nieżyt nosa, środek konserwujący, substancja pomocnicza, substancja zwężająca naczynia krwionośne, usunięcie przysadki, wysychające zapalenie błony śluzowej nosa, zabieg chirurgiczny nosa, zakażenie błony śluzowej nosa, zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sudafed XyloSpray 1 mg/ml
Lek Sudafed XyloSpray zawierający ksylometazolinę chlorowodorek w stężeniu 1 mg/ml jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym chlorek benzalkoniowy (0,2 mg/ml). Preparat nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 6 lat ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych oraz zmienioną farmakokinetykę. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów po hipofizektomii lub innych zabiegach neurochirurgicznych z odsłonięciem opony twardej, ze względu na ryzyko przenikania substancji czynnej do ośrodkowego układu nerwowego i poważnych powikłań neurologicznych.
bariera krew-mózg, chlorek benzalkoniowy, choroba układu sercowo-naczyniowego, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, działanie sympatykomimetyczne, dziecko poniżej 6 lat, efekt alfa-adrenergiczny, farmakokinetyka leku, hipofizektomia, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem przesączania, kontrola glikemii, ksylometazolina chlorowodorek, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na substancję czynną, objawowy nieżyt nosa, odsłonięcie opony twardej, ośrodkowy układ nerwowy, polekowe zapalenie błony śluzowej nosa, powikłanie neurologiczne, przerost gruczołu krokowego, przewlekły nieżyt nosa, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, tachyfilaksja, tyreotoksykoza, usunięcie przysadki, zabieg neurochirurgiczny, zanikowy nieżyt nosa, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sudafed XyloSpray dla dzieci 0,5 mg/ml
Sudafed XyloSpray dla dzieci to aerozol do nosa zawierający 0,5 mg/ml ksylometazoliny chlorowodorku, gdzie każda dawka 70 µl dostarcza 35 µg substancji czynnej oraz 28 µg benzalkoniowego chlorku. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ksylometazolinę lub składniki pomocnicze, podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym (zwłaszcza jaskrą z wąskim kątem przesączania), suchym zapaleniem błony śluzowej nosa, u dzieci poniżej 2 lat oraz u pacjentów po zabiegach neurochirurgicznych odsłaniających oponę twardą. Ponadto, stosowanie jest przeciwwskazane u osób przyjmujących inhibitory MAO w ciągu ostatnich 2 tygodni oraz u pacjentów stosujących inne leki podnoszące ciśnienie tętnicze, ze względu na ryzyko poważnych interakcji i działań niepożądanych układu sercowo-naczyniowego.
chlorek benzalkoniowy, choroba tarczycy, ciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, inhibitor MAO, jaskra z wąskim kątem przesączania, ksylometazoliny chlorowodorek, lek presyjny, naczynioruchowe zapalenie błony śluzowej nosa, nadwrażliwość na substancję czynną, opona twarda, ośrodkowy układ nerwowy, rhinitis sicca, układ sercowo-naczyniowy, usunięcie przysadki, zabieg neurochirurgiczny, zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Xedine Ipra MAX (0,5 mg + 0,6 mg)/ml
Lek Xedine Ipra MAX, aerozol do nosa zawierający ksylometazolinę chlorowodorek (0,5 mg/ml) oraz ipratropiowy bromek (0,6 mg/ml), posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań. Preparat nie powinien być stosowany u pacjentów poniżej 18 roku życia, z nadwrażliwością na substancje czynne lub substancje atropinopodobne, po zabiegach chirurgicznych w obrębie opony twardej (np. przezklinowe usunięcie przysadki), a także u chorych z jaskrą. Ponadto, przeciwwskazane jest stosowanie u pacjentów z wysychającym (rhinitis sicca) i zanikowym zapaleniem błony śluzowej nosa (rhinitis atrophicans), ze względu na ryzyko pogłębienia uszkodzeń błony śluzowej nosa.
bariera krew-mózg, choroba niedokrwienna serca, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, działanie antycholinergiczne, działanie naczyniozwężające, działanie sympatykomimetyczne, ipratropiowy bromek, jaskra, krwawienie z nosa, ksylometazoliny chlorowodorek, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, opona twarda, ośrodkowy układ nerwowy, polekowe zapalenie błony śluzowej nosa, przerost gruczołu krokowego, rhinitis atrophicans, rhinitis medicamentosa, rhinitis sicca, usunięcie przysadki, wysychające zapalenie błony śluzowej nosa, zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Xylometazolin APTEO MED 0,5 mg/ml
Przeciwwskazania do stosowania kropli do nosa Xylometazolin APTEO MED 0,5 mg/ml obejmują nadwrażliwość na ksylometazolinę chlorowodorek lub substancje pomocnicze, w tym benzalkoniowy chlorek, który może wywoływać reakcje alergiczne. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów po zabiegach chirurgicznych przeznosowych, takich jak przezklinowe usunięcie przysadki czy inne operacje z odsłonięciem opony twardej, ze względu na ryzyko przedostania się substancji do ośrodkowego układu nerwowego. Ponadto, stosowanie jest przeciwwskazane w jaskrze z wąskim kątem przesączania, gdyż ksylometazolina może zwiększać ciśnienie wewnątrzgałkowe. Inne bezwzględne przeciwwskazania to wysychające (rhinitis sicca) oraz zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa (rhinitis atrophicans), gdzie działanie obkurczające naczynia mogłoby pogorszyć stan błony śluzowej.
chlorek benzalkoniowy, choroby sercowo-naczyniowe, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie naczyniozwężające, guz chromochłonny, jaskra wąskiego kąta, ksylometazolina, leki obkurczające naczynia, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość, opona twarda, przerost prostaty, rhinitis atrophicans, rhinitis medicamentosa, rhinitis sicca, usunięcie przysadki - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Otrivin dla dzieci 0,5 mg/ml
Preparat Otrivin dla dzieci w postaci aerozolu do nosa zawiera ksylometazolinę chlorowodorek w stężeniu 0,5 mg/ml oraz chlorek benzalkoniowy 0,1 mg/ml roztworu (0,007 mg na dawkę). Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do stosowania są: nadwrażliwość na substancje czynne lub pomocnicze, stan po zabiegach chirurgicznych drogą przeznosową lub z odsłonięciem opony twardej, jaskra z wąskim kątem przesączania, wysychające i zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa. Preparat jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 2 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i zwiększone ryzyko działań niepożądanych, w tym przedawkowania.
chlorek benzalkoniowy, choroba układu krążenia, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie alfa-sympatykomimetyczne, jaskra wąskiego kąta, ksylometazolina chlorowodorek, lek alfa-sympatykomimetyczny, nadwrażliwość, opona twarda, Otrivin dla dzieci, polekowe zapalenie błony śluzowej nosa, przeciwwskazania dla dzieci, usunięcie przysadki, wysychające zapalenie błony śluzowej nosa, zabieg chirurgiczny, zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa - Leksykon substancji czynnych
Chlorek benzalkoniowy – Przeciwwskazania stosowania
Chlorek benzalkoniowy jest szeroko stosowanym środkiem przeciwbakteryjnym, przeciwgrzybiczym i konserwującym w różnych postaciach farmaceutycznych, takich jak pastylki do ssania, aerozole do nosa, krople do oczu czy roztwory na skórę. Podstawowym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na tę substancję lub na substancje pomocnicze zawarte w preparacie. Istotne są także ograniczenia wiekowe: np. Dettol Med do przemywania ran nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 1 roku życia, Nosox Junior jest przeciwwskazany u dzieci w pierwszym roku życia, a pastylki DoriTri (mięta i smak owoców leśnych) u dzieci poniżej 2 lat. Dodatkowo, preparaty takie jak Septolete D nie są zalecane u dzieci poniżej 4 lat. Należy unikać stosowania chlorku benzalkoniowego na otwarte rany w jamie ustnej, w przypadku suchego zapalenia błony śluzowej nosa, na błony śluzowe, okolice oczu oraz zranioną lub wysuszoną skórę.
aerozol do nosa, chinolon, chlorek benzalkoniowy, działanie drażniące, działanie niepożądane, jaskra z wąskim kątem przesączania, krople do oczu, miękkie soczewki kontaktowe, nadwrażliwość, nadwrażliwość na ofloksacynę, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, nieżyt nosa, odsłonięcie opony twardej, pastylki do ssania, podrażnienie błony śluzowej, punktowa keratopatia, reakcja nadwrażliwości, rhinitis sicca, roztwór na skórę, środek przeciwbakteryjny, substancja czynna, substancja pomocnicza, suche zapalenie błony śluzowej nosa, toksyczna keratopatia wrzodziejąca, usunięcie przysadki, zaburzenia metabolizmu węglowodanów, zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Acatar Care Kids 0,25 mg/ml
Acatar Care Kids, aerozol do nosa zawierający 0,25 mg/ml oksymetazoliny chlorowodorku (11,25 μg substancji czynnej na dawkę 45 μL), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na oksymetazolinę lub składniki preparatu, suchym zapaleniem błony śluzowej nosa (rhinitis sicca) oraz po zabiegach chirurgicznych drogą przeznosową, zwłaszcza tych z odsłonięciem opony twardej. Przed zastosowaniem leku u dzieci należy dokładnie ocenić stan błony śluzowej nosa oraz historię medyczną, w tym wcześniejsze reakcje nadwrażliwości i przebieg zabiegów chirurgicznych w obrębie nosa i zatok przynosowych.
aerozol do nosa, choroba niedokrwienna serca, choroba sercowo-naczyniowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, inhibitory MAO, jaskra z zamkniętym kątem, lek sympatykomimetyczny, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, odsłonięcie opony twardej, oksymetazolina chlorowodorek, pheochromocytoma, rhinitis sicca, usunięcie przysadki, zabieg przeznosowy, zaburzenie endokrynologiczne, zatoki przynosowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Xylogel 0,1% 1 mg/g
Xylogel 0,1% to żel do nosa zawierający chlorowodorek ksylometazoliny w stężeniu 1 mg/g oraz chlorek benzalkoniowy 0,1 mg/g jako substancję pomocniczą. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ksylometazolinę lub składniki pomocnicze, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym anafilaksji. Ponadto, stosowanie Xylogelu jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów po zabiegach neurochirurgicznych, zwłaszcza po hipofizektomii oraz innych operacjach z odsłonięciem opony twardej, ze względu na ryzyko nasilenia działań ogólnoustrojowych i penetracji leku do ośrodkowego układu nerwowego. Kolejnym istotnym przeciwwskazaniem jest zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa (rhinitis atrophicans), gdzie lek może pogłębiać procesy zanikowe błony śluzowej.
anafilaksja, bariera krew-mózg, chlorek benzalkoniowy, działanie ogólnoustrojowe, hipofizektomia, ksylometazolina, nadwrażliwość, opona twarda, ośrodkowy układ nerwowy, reakcja alergiczna, rhinitis atrophicans, substancja pomocnicza, sympatykomimetyk, usunięcie przysadki, zabieg chirurgiczny, zabieg neurochirurgiczny, zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa