Przeciwwskazania stosowania
Benzalkoniowy chlorek

Przeciwwskazania stosowania benzalkoniowego chlorku

Benzalkoniowy chlorek występuje jako substancja pomocnicza w wielu preparatach stosowanych donosowo, m.in. w produktach leczniczych zawierających mometazonu furoinian (Aleric Spray, Momester) oraz ksylometazoliny chlorowodorek (Orinox). Jako substancja pomocnicza o znanym działaniu, jej obecność wymaga szczególnej uwagi przy kwalifikacji pacjentów do leczenia tymi preparatami.^{1 2 3}

Nadwrażliwość na benzalkoniowy chlorek

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających benzalkoniowy chlorek jest nadwrażliwość na tę substancję. Jest to ogólna zasada dotycząca wszystkich produktów leczniczych zawierających benzalkoniowy chlorek jako substancję pomocniczą. Nadwrażliwość na benzalkoniowy chlorek wchodzi w zakres przeciwwskazań związanych z nadwrażliwością na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w składzie produktu.^{4 5 6}

Przeciwwskazania związane ze stanem błony śluzowej nosa

Preparaty donosowe zawierające benzalkoniowy chlorek jako substancję pomocniczą są przeciwwskazane w następujących stanach dotyczących błony śluzowej nosa:

• Nieleczone miejscowe zakażenia błony śluzowej nosa, np. opryszczka pospolita – dotyczy to preparatów zawierających kortykosteroidy, takich jak Aleric Spray czy Momester
• Suche zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa (wysychające zapalenie błony śluzowej nosa) – dotyczy to preparatów zawierających substancje zwężające naczynia krwionośne, takich jak Orinox

^{7 8 9}

Przeciwwskazania związane z zabiegami chirurgicznymi nosa

Stosowanie preparatów donosowych zawierających benzalkoniowy chlorek jest przeciwwskazane w następujących przypadkach związanych z zabiegami chirurgicznymi:

• U pacjentów po niedawno przebytych zabiegach chirurgicznych nosa – do czasu zagojenia się ran (dotyczy preparatów zawierających kortykosteroidy, takich jak Aleric Spray i Momester)
• U pacjentów po urazach nosa – do czasu zagojenia się ran (dotyczy preparatów zawierających kortykosteroidy)
• U pacjentów po usunięciu przysadki i po innych zabiegach chirurgicznych przebiegających z odsłonięciem opony twardej (dotyczy preparatów zawierających substancje zwężające naczynia krwionośne, takich jak Orinox)

^{10 11 12}

Przeciwwskazania okulistyczne

W przypadku preparatów donosowych zawierających substancje zwężające naczynia krwionośne i benzalkoniowy chlorek jako substancję pomocniczą (np. Orinox), przeciwwskazaniem do ich stosowania jest jaskra z wąskim kątem przesączania. Jest to istotne przeciwwskazanie ze względu na potencjalne działania ogólnoustrojowe substancji zwężających naczynia krwionośne.¹³

Dawkowanie benzalkoniowego chlorku w preparatach donosowych

^{14 15 16}

Szczególne sytuacje kliniczne wymagające odradzenia stosowania preparatów z benzalkoniowym chlorkiem

Oprócz bezwzględnych przeciwwskazań, istnieją sytuacje kliniczne, w których należy rozważyć odradzenie pacjentowi stosowania preparatów zawierających benzalkoniowy chlorek:

• Pacjenci z przewlekłym nieżytem nosa – długotrwałe stosowanie benzalkoniowego chlorku może nasilić podrażnienie błony śluzowej
• Pacjenci z alergicznym nieżytem nosa o ciężkim przebiegu – benzalkoniowy chlorek może teoretycznie nasilać objawy u osób z nadwrażliwością
• Dzieci z przewlekłym stosowaniem leków donosowych – ze względu na potencjalny wpływ benzalkoniowego chlorku na błonę śluzową nosa

^{17 18}

Znaczenie kliniczne obecności benzalkoniowego chlorku w preparatach donosowych

Benzalkoniowy chlorek jest powszechnie stosowanym środkiem konserwującym w preparatach donosowych. Jednak jego obecność w lekach może powodować określone przeciwwskazania i ograniczenia w stosowaniu, które lekarz powinien uwzględnić przy przepisywaniu preparatów donosowych. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z przewlekłym stosowaniem aerozoli donosowych, pacjenci z uszkodzoną błoną śluzową nosa oraz pacjenci po zabiegach chirurgicznych w obrębie nosa.^{19 20 21}