odporność nieswoista

Odporność nieswoista, zwana także odpornością wrodzoną lub naturalną, stanowi pierwszą linię obrony organizmu przed patogenami. Jest to system immunologiczny, który reaguje natychmiast na wszelkie obce czynniki, niezależnie od ich rodzaju, bez konieczności wcześniejszego kontaktu z nimi.

W skład odporności nieswoistej wchodzą bariery fizyczne (skóra, błony śluzowe), chemiczne (pot, łzy, ślina zawierające enzymy przeciwbakteryjne jak lizozym), komórkowe (neutrofile, makrofagi, komórki NK) oraz rozpuszczalne czynniki (dopełniacz, interferony, białka ostrej fazy). Mechanizmy te działają szybko, ale nie rozpoznają specyficznie patogenów ani nie tworzą pamięci immunologicznej.

Kluczowym procesem w odporności nieswoistej jest fagocytoza – proces pochłaniania i trawienia patogenów przez wyspecjalizowane komórki. Istotną rolę odgrywają również receptory rozpoznające wzorce (PRR), które identyfikują molekularne struktury charakterystyczne dla patogenów (PAMP). Aktywacja tych receptorów inicjuje kaskadę procesów zapalnych mających na celu eliminację zagrożenia.

Zaburzenia odporności nieswoistej mogą prowadzić do zwiększonej podatności na infekcje, jak ma to miejsce w pierwotnych niedoborach odporności, np. przewlekłej chorobie ziarniniakowej czy niedoborze składników dopełniacza. Z drugiej strony, nadmierna aktywacja mechanizmów odporności nieswoistej może przyczyniać się do rozwoju chorób autoimmunologicznych i przewlekłych stanów zapalnych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl